Yabancı Uyruklu Mirasçının Türkiye'de Miras İşlemleri: Hukuk, Tapu ve Vergi Rehberi 2026

Yabancı uyruklu kişi Türkiye’deki mirasa mirasçı olabilir; ölenin taşınır mallarına onun milli hukuku, Türkiye’deki taşınmazlarına ise her durumda Türk hukuku uygulanır. Mirasbırakan ya da mirasçılardan biri yabancı olduğunda mirasçılık belgesi noterden alınamaz, sulh hukuk mahkemesinden istenir; tapudaki intikal de Türk mahkemesinin verdiği belgeyle yapılır, çünkü Yargıtay yabancı mahkemenin verdiği mirasçılık belgesinin tanınamayacağını kabul etmektedir. Mirasçının uyruğu ya da alan sınırları taşınmaz edinimine engel olsa bile mirasçılık sona ermez; mirasçı taşınmazı Bakanlığın vereceği en çok bir yıllık sürede kendisi tasfiye etmezse taşınmaz paraya çevrilir ve bedeli kendisine ödenir. Türkiye’deki mallar için veraset ve intikal vergisi beyannamesi istisna tutarının altında kalınsa da verilir ve süresi ölümün ve mirasçının bulunduğu yere göre dört, altı ya da sekiz aydır.

Yabancı Uyruklu Kişi Türkiye’de Mirasçı Olabilir mi?

Evet. Yabancı uyruklu olmak mirasçı olmaya engel değildir; kanuni sınırlama yalnız Türkiye’deki taşınmazın mirasçı adına edinilmesi bakımından vardır.

Yabancılık unsuru taşıyan miras, mirasbırakanın ya da mirasçılardan birinin yabancı ülke uyrukluğunda olduğu mirastır. Bu mirasta uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve yabancı kararların tanınması 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’la (MÖHUK) düzenlenir; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin hükümleri saklıdır (MÖHUK’un 1. maddesi).

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 14.09.2020 tarihli ve 2016/14562 E., 2020/4902 K. sayılı kararında bu kural açıkça ifade edilmiştir: “Yabancılar mirasçılık belgesi isteyebilir. Tapu sicil memuru, mirasçılık belgesinin geçerliliğini sorgulayamaz.” Sınırlamanın kapsamı da Yargıtay kararlarında aynı biçimde çizilmektedir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 02.10.2023 tarihli ve 2022/1744 E., 2023/4294 K. sayılı kararında, Tapu Kanunu’ndaki sınırlamanın yalnız taşınmazlara uygulanabileceği, bu nedenle “yabancı uyruklu kişilerin taşınır mallar ile para veya diğer haklar yönünden mirasçı olmalarında yasal herhangi bir engel bulunmamaktadır” denmiştir. Bu yüzden yabancı mirasçının durumunda iki ayrı soru vardır: mirasçılık sıfatı ve Türkiye’deki taşınmazın mirasçı adına tescili. Birincisi aşağıdaki mirasçılık belgesi bölümlerinde, ikincisi tapu bölümünde ele alınmıştır.

Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları (Mavi Kart sahipleri) ise, kanundaki istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam eder; milli güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi). Tapu Kanunu’nun yabancı sermayeli şirketlerin taşınmaz edinimini düzenleyen 36. maddesi de, şirketin yabancı sermayeli sayılıp sayılmadığı belirlenirken bu kişileri açıkça hariç tutar.

Yabancı Unsurlu Mirasa Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?

Ölenin taşınır mallarına (banka hesabı, para, araç, alacak) vatandaşı olduğu devletin hukuku, Türkiye’de bulunan taşınmazlarına ise Türk hukuku uygulanır. Mirasın açılması, kazanılması (kabul ve ret) ve paylaşılması ise terekenin (ölenin geride bıraktığı mal varlığının) bulunduğu ülkenin hukukuna bağlıdır.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesi:
“(1) Miras ölenin millî hukukuna tâbidir. Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. (2) Mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümler terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir. (3) Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır.”

Bu kuralın sonucu olarak aynı mirasta iki ayrı hukuk uygulanabilir. Örneğin yabancı uyruklu mirasbırakanın Türkiye’deki banka hesabında kimin ve hangi payla mirasçı olduğu onun milli hukukuna göre, Türkiye’deki dairesinde kimin ve hangi payla mirasçı olduğu ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre belirlenir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 19.02.2024 tarihli ve 2023/1967 E., 2024/926 K. sayılı kararında, “Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında münhasıran Türk Hukukunun uygulanacağı” kuralını vurgulamıştır. Bu nedenle Türkiye’deki taşınmazlar bakımından saklı pay da TMK’nın 506. maddesine göre hesaplanır: altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biri, sağ kalan eş için altsoy ya da ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda tamamı, diğer hallerde dörtte üçü.

Mirasçısı bulunmayan mirasbırakanın Türkiye’deki terekesi Devlete kalır (MÖHUK’un 20. maddesinin üçüncü fıkrası; TMK’nın 501. maddesi).

a) Ölen Birden Fazla Ülkenin Vatandaşıysa

Ölen aynı zamanda Türk vatandaşıysa, milli hukuk olarak Türk hukuku uygulanır; bu durumda taşınırlar da Türk hukukuna tabidir (MÖHUK’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi). Türk vatandaşı olmayan çok uyruklu kişide ise daha sıkı ilişki içinde bulunduğu devletin hukuku esas alınır ((c) bendi); vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri, yoksa mutad mesken, o da yoksa dava tarihinde bulunulan ülke hukuku uygulanır ((a) bendi).

b) Yabancı Hukukun Başka Bir Hukuka Göndermesi

Türk hakimi, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku resen uygular; yabancı hukukun içeriğini tespit ederken tarafların yardımını isteyebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümleri bütün araştırmalara rağmen tespit edilemezse Türk hukuku uygulanır (MÖHUK’un 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları). Yabancı hukukun kanunlar ihtilafı kurallarının başka bir hukuku yetkili kılması ise yalnız kişinin hukuku ve aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda dikkate alınır (aynı maddenin üçüncü fıkrası). Miras bu sayımda yer almadığından, ölenin milli hukuku mirası başka bir ülke hukukuna gönderse bile Türk mahkemesi o milli hukukun maddi hukuk hükümlerini uygular.

c) Yurt Dışında Yapılan Vasiyetname

Yurt dışında yapılan vasiyetname, yapıldığı ülkenin hukukunun ya da vasiyetnamenin esasına uygulanan hukukun öngördüğü şekle uygunsa geçerlidir; ölenin milli hukukuna uygun şekilde yapılan vasiyetname de geçerlidir (MÖHUK’un 20. maddesinin dördüncü fıkrası ve 7. maddesi). Vasiyet ehliyeti ise vasiyetçinin vasiyetnameyi yaptığı andaki milli hukukuna göre belirlenir (20. maddenin beşinci fıkrası).

Türkiye, vasiyet tasarruflarının şekline uygulanacak hukuka ilişkin 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne de taraftır; Sözleşme Türkiye bakımından 22.10.1983’te yürürlüğe girmiştir. Sözleşme’nin 1. maddesi, vasiyetnamenin yapıldığı yerin, vasiyetçinin vatandaşı olduğu devletin, yerleşim yerinin ya da mutad meskeninin hukukuna uygun şekli geçerli sayar; taşınmazlar bakımından taşınmazın bulunduğu yerin hukukuna uygun şekil de yeterlidir.

Şekil bakımından geçerli olan vasiyetnamenin Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin içeriği ise Türk hukukuna tabidir. Saklı payı zedeleyen tasarruf, saklı pay sahibi mirasçının tenkis davasına konu olabilir.

Mirasçılık Belgesi Noterden mi, Mahkemeden mi Alınır?

Mirasbırakan ya da mirasçılardan biri yabancı olduğunda mirasçılık belgesi noterden alınamaz; belge sulh hukuk mahkemesinden istenir. Türk vatandaşı mirasçı ile yabancı uyruklu mirasbırakan halinde de durum aynıdır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 71/B maddesi:
“Mirasçılık belgesi verilmesinin yargılamayı gerektirmesi, nüfus kayıtlarının mirasçılık belgesi verilmesi konusunda yeterli olmaması veya mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi durumunda, mirasçılık belgesi noterler tarafından verilemez.”

Kanun yalnız talebin yabancı tarafından yapılmasını sayar. Noterlerin mirasçılık belgesi vermesine ilişkin Yönetmelik’in 5. maddesi bunu genişletir ve “talebin yabancılık unsuru taşıması gibi yargılamayı gerektiren durumlarda, noterlerce mirasçılık belgesi verilemez” der. Bu nedenle mirasbırakan yabancı uyruklu ise, talep eden Türk vatandaşı olsa bile noter yolu kapalıdır. Mirasçılık belgesinin genel kuralları için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) yazımıza bakılabilir.

a) Görevli ve Yetkili Mahkeme

Mirasçılık belgesi verilmesi çekişmesiz yargı işidir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 382. maddesi); çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine düzenleme yoksa sulh hukuk mahkemesidir (HMK’nın 383. maddesi). Yetkili mahkeme, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça talepte bulunan kişinin ya da ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesidir (HMK’nın 384. maddesi). Bu iş için kesin yetki kuralı yoktur.

Yargıtay bu kuralı yabancı uyruklu mirasbırakan dosyalarında da uygulamaktadır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 01.03.2021 tarihli ve 2021/39 E., 2021/2402 K. sayılı kararına konu dosyada mirasbırakan Türk vatandaşı değildi, son yerleşim yeri Türkiye’de bulunmuyordu ve davacı da Türkiye’de oturmuyordu. İlk mahkeme MÖHUK’un 43. maddesine dayanarak dosyayı terekenin bulunduğu yere göndermişti. Daire, “mirasçılık belgesi verilmesi davalarında kesin yetki kuralı bulunmayıp, yetki itirazı da olmadığına göre” davanın açıldığı ilk mahkemenin işi sonuçlandırması gerektiğine karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21.04.2025 tarihli ve 2025/962 E., 2025/5615 K. sayılı kararında da, Türk vatandaşı olmayan mirasbırakanın taşınmazlarının bulunduğu yere gönderilen dosyada HMK’nın 384. maddesi esas alınmış ve davanın açıldığı mahkeme yargı yeri olarak belirlenmiştir.

b) Taşınırlar ve Taşınmazlar İçin Ayrı Belge

Taşınırlara ve taşınmazlara farklı hukuk uygulandığından, mahkeme yabancı unsurlu mirasta iki ayrı belirleme yapar. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 12.01.2026 tarihli ve 2025/3452 E., 2026/153 K. sayılı kararında “taşınır ve taşınmaz mallar yönünden uygulanacak hukuk farklı olup, her biri bakımından ayrı ayrı mirasçılık belgesi düzenlenmesi gerekmektedir” denmiş; mahkemenin önce mirasbırakanın öldüğünde vatandaşı olduğu ülkeyi belirlemesi gerektiği vurgulanmış ve bu ayrımı yapmayan karar bozulmuştur. Bu nedenle mirasbırakanın ölüm tarihindeki uyruğunu gösteren belgeler başvuruda önem taşır.

c) Mirasçılığın İspatı

Mirasçılık ilişkisi kural olarak nüfus kayıtlarıyla ispat edilir; ancak çekişmesiz yargıda hakim resen araştırma ilkesi uyarınca gerekli bütün delillere başvurabilir (14. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan 2020 tarihli kararı). Mirasbırakanın ya da mirasçının Türk nüfus kaydı bulunmadığında yabancı makamların belgeleri kullanılır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 18.11.2025 tarihli ve 2025/3813 E., 2025/4834 K. sayılı kararında, mirasbırakanın mirasçısının davacı olduğu dosyadaki “apostil şerhli nüfus kayıt örneklerinden” anlaşılmıştır.

Mirasçılık belgesi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz (HMK’nın 388. maddesi); belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK’nın 598. maddesinin üçüncü fıkrası).

Yabancı Ülkede Alınan Mirasçılık Belgesi Türkiye’de Kullanılabilir mi?

Tapuda doğrudan kullanılamaz. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, yabancı mahkemenin verdiği mirasçılık belgesinin kesin hüküm kuvveti bulunmadığından tanınamayacağını ve tenfiz edilemeyeceğini (Türkiye’de icra edilemeyeceğini) kabul etmektedir. Tapuda intikal için Türk sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi almak, sonucu öngörülebilir yoldur.

2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 37. maddesi:
“Yabancı hakiki şahısların intikal işleri Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinden verilen veyahut kendi salahiyetli makamlarından verilipte Türk kanunlarının veraset usulü hakkındaki hükümlerine uygun olduğu Türk mahkemelerince tasdik edilen veraset senetlerine istinaden yapılır.”

Madde iki yol sayar: Türk mahkemesinin verdiği mirasçılık belgesi ya da yabancı makamın verdiği ve Türk kanunlarının veraset usulüne uygunluğu Türk mahkemesince tasdik edilen belge. Yabancı belgeye Türkiye’de hüküm bağlanması genel olarak MÖHUK’un tanıma hükümlerine tabidir; yabancı ilamın kesin delil ya da kesin hüküm sayılması tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır ve bu kural ihtilafsız kaza kararlarına ve yabancı ilama dayanılarak yapılacak idari işlemlere de uygulanır (MÖHUK’un 58. maddesi).

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu konuda açık bir çizgi izlemektedir. Yukarıda anılan 19.02.2024 tarihli ve 2023/1967 E., 2024/926 K. sayılı kararda, ilk derece mahkemesi Atina Asliye Hukuk Mahkemesinin verdiği veraset belgesini tanımış, Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmişti. Daire bu kısmı, “yabancı mahkeme tarafından verilmiş mirasçılık belgesinin kesin hüküm kuvveti bulunmadığından tenfizine ve tanınmasına karar verilemeyeceği” gerekçesiyle oy birliğiyle bozmuştur. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 17.10.2025 tarihli ve 2025/599 E., 2025/4398 K. sayılı kararıyla da Almanya’da verilen ortak miras belgesinin tanınması ve tenfizi istemini reddeden ilk derece kararı ve bunu onaylayan istinaf kararı onanmıştır; ret gerekçesi ilk derece mahkemesine aittir, Daire ayrı gerekçe yazmadan onamıştır.

Bu kararlar karşısında yabancı ülkede alınan belge, Türk mahkemesinde açılacak mirasçılık belgesi davasının yerine geçmez. Türkiye’deki taşınmaz için Türk sulh hukuk mahkemesinden belge alınır; mirasçılık ilişkisi bu davada yabancı makamların apostilli kayıtlarıyla ispat edilir.

Yurt Dışında Açılan Vasiyetname

Vasiyetnamenin yabancı ülkede açılmasına ilişkin işlemin Türkiye’de tanınıp tanınamayacağı, o işlemin kendi ülkesinin hukukuna göre kesinleşebilen bir mahkeme kararı olup olmadığına bağlıdır. 7. Hukuk Dairesi yukarıdaki 2024 tarihli kararında, Atina’da açılıp okunan ve itiraz bulunmadığına dair tutanakla kesinleştirilen vasiyetnamenin tanınmasını isabetli bulmuş; ancak vasiyetname Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin olduğundan hükümdeki “tenfiz” ibaresini çıkararak kararı düzelterek onamıştır.

Buna karşılık Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2023/1038 E., 2024/538 K. sayılı kararında, Frankfurt tereke mahkemesinin vasiyetname açılış protokolü, o ülke usul hukukuna göre mahkeme kararı olmadığı ve kesinleşme şerhi verilemediği için MÖHUK’un 50 ve devamı maddeleri anlamında “tenfizi kabil bir ilâm niteliğinde olduğu söylenemez” denerek direnme kararı bozulmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir; Kurul görüşmelerinde ileri sürülen, miras davalarının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olduğu için tanıma istenemeyeceği görüşü çoğunlukça benimsenmemiştir.

Türk hukukunda ölümden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hakimine teslim edilir ve tesliminden başlayarak bir ay içinde sulh hakimince açılıp ilgililere okunur (TMK’nın 595. ve 596. maddeleri).

Tapuda Miras İntikali ve Yabancının Taşınmaz Edinim Sınırları

Mirasçı Türkiye’deki taşınmazın mülkiyetini mirasbırakanın ölümüyle kazanır; taşınmaz üzerinde satış gibi tasarruflarda bulunabilmesi için ise intikalin tapuya tescil edilmesi gerekir. 18.05.2012’den sonra açılan miraslarda yabancı mirasçının taşınmaz edinimi, karşılıklılığa değil Cumhurbaşkanınca belirlenen ülke listesine ve alan sınırlarına bağlıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 705. maddesi:
“Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.”

a) İntikalin Tescili, Vergi İlişiği ve Harç

Yabancı gerçek kişilerin intikal işleri, Tapu Kanunu’nun 37. maddesi uyarınca Türk mahkemesinin verdiği ya da Türk mahkemesince tasdik edilen veraset senedine göre yapılır. İntikal eden taşınmazın tescili veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeden yapılır; ancak taşınmaza isabet eden vergi tamamen ödenmedikçe taşınmaz devredilemez ve üzerinde ayni hak kurulamaz. Tapu memurları vergi dairesinin verdiği ilişik kesme belgesi (vergi ilişiği bulunmadığını gösteren belge) olmadan devir işlemi yapamaz; tahakkuk eden vergiye karşılık kanunda sayılan türden teminat gösterilirse devre izin verilebilir (7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun (VİVK) 19. maddesi).

492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre yalnız Kanun’a bağlı (4) sayılı tarifede yazılı tapu işlemleri harca tabidir (57. madde). Tarife, taşınmazın mirasçılar arasında aynen ya da ifrazen taksimini ve vasiyetin infazını ayrı harç kalemleri olarak sayar; vasiyetin infazına ilişkin kalemi de “intikalinde alınmamak kaydıyla” düzenler. Mirasçılara intikal, tarifede ayrı bir harç kalemi olarak yer almaz.

Ölüm tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde tapu sicilinde intikal yapılmazsa tapu müdürlüğü mirasçılık belgesi düzenlenmesi için yargıya başvurabilir ve tapu kayıtlarını mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti şeklinde günceller; bu başvurular her türlü gider ve harçtan muaftır (Tapu Kanunu’nun Ek 1. maddesi). İntikal işleminin genel adımları için miras paylaşımı ve intikal işlemleri yazımıza bakılabilir.

b) Hangi Ülke Vatandaşları ve Hangi Sınırlar İçinde?

Tapu Kanunu’nun 35. maddesi:
“Kanuni sınırlamalara uyulmak kaydıyla, uluslararası ikili ilişkiler yönünden ve ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı olan yabancı uyruklu gerçek kişiler Türkiye’de taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebilirler. Yabancı uyruklu gerçek kişilerin edindikleri taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakların toplam alanı, özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu ve kişi başına ülke genelinde otuz hektarı geçemez. Cumhurbaşkanı kişi başına ülke genelinde edinilebilecek miktarı iki katına kadar artırmaya yetkilidir.”

Maddenin bugünkü metni 6302 sayılı Kanun’la getirilmiş ve 18.05.2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan 2020 tarihli kararında belirtildiği üzere bu değişiklikle karşılıklılık ilkesi kaldırılmış, edinim Bakanlar Kurulunca (bugün Cumhurbaşkanınca) belirlenen ülke vatandaşlarına tanınmıştır. Cumhurbaşkanı ayrıca ülke menfaatlerinin gerektirdiği hallerde yabancıların edinimini ülke, kişi, bölge, süre ve miktar olarak sınırlandırabilir, durdurabilir ya da yasaklayabilir (aynı maddenin üçüncü fıkrası).

Kanuni sınırlamalar arasında askeri bölgeler de vardır: askeri yasak bölgelere yakınlık ya da diğer stratejik nedenlerle tespit edilecek bölgelerde yabancıların taşınmaz edinemeyeceğine ve bu bölgelerdeki yabancılara ait taşınmazların tasfiyesine Cumhurbaşkanı karar verebilir (2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun 28. ve 29. maddeleri). Ülke listesi ve bölge kararları Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlendiği ve değiştirilebildiği için bu yazıda ülke adı verilmemiştir; intikalden önce güncel durum resmi kaynaktan teyit edilmelidir. Yabancıların satın alma yoluyla edinimi için yabancıların Türkiye’de taşınmaz satın alması yazımıza bakılabilir.

c) Sınırların Dışında Kalan Mirasçı: Tasfiye ve Bedelin Ödenmesi

Mirasçının uyruğu listede değilse ya da alan sınırı aşılıyorsa mirasçılık sona ermez; Kanun bu durumda taşınmazın tasfiyesini öngörür.

Tapu Kanunu’nun 35. maddesinin son fıkrası:
“… bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmazlar ve sınırlı ayni haklar, Maliye Bakanlığınca verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde maliki tarafından tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek bedele çevrilir ve bedeli hak sahibine ödenir.”

Kanun, sınırlama dışında miras yoluyla taşınmaz edinen mirasçıyı “malik” olarak anar ve ona taşınmazı kendisinin tasfiye etmesi için süre tanır. Bu sürenin mercii bugün Hazine ve Maliye Bakanlığıdır; süre Bakanlıkça verilir ve bir yılı geçemez. Mirasçı süre içinde taşınmazı tasfiye etmezse taşınmaz tasfiye edilerek paraya çevrilir ve bedeli mirasçıya ödenir. Anayasa Mahkemesi de aşağıda anılan kararında, 2005 ve 2012 değişiklikleriyle miras yoluyla mal ediniminde karşılıklılık esasının kaldırıldığını ve sınırlamalara uymayan edinimin bu tasfiye usulüne bağlandığını belirtmiştir. Maddenin kendisi, tasfiyenin hangi birim eliyle ve hangi usulle yürütüleceğini ve bildirime karşı başvuru yolunu düzenlemez; bu nedenle tasfiye bildirimi alan mirasçı, bildirimdeki süreyi ve dayanağı ayrıca incelemelidir.

d) 18.05.2012’den Önce Açılan Miraslar

Mirasın açıldığı tarihte yürürlükte olan Tapu Kanunu’nun 35. maddesi, yabancının taşınmaz edinimini karşılıklılık şartına bağlıyordu. Bu dönemde açılan miraslarda Yargıtay kararları iki ayrı yaklaşım göstermektedir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin kararlarına göre karşılıklılık, mirasın açıldığı tarih itibarıyla taşınmazların iktisabı yönünden aranır ve Adalet Bakanlığı aracılığıyla Dışişleri Bakanlığından sorularak hukuki ve fiili durum üzerinden araştırılır. Yukarıda anılan 02.10.2023 tarihli kararda Daire, “ülkeler arasında karşılıklılık anlaşması bulunmaması, karşılıklılığın bulunmadığı anlamına da gelmeyecektir” demiş; karşılıklılık bulunmasa da “bu şekilde miras alınan mülk tasfiye edilmekte ve miras payı tazmin edilmektedir” diyerek yabancı mirasçıların mirasçılık sıfatlarının ve paylarının belgede gösterilmemesini bozma sebebi saymıştır. 18.11.2025 tarihli kararda ise 1982’de açılan mirasta Türkiye ile Bulgaristan arasında karşılıklılık bulunmadığı Bakanlık yazısıyla tespit edilmiş; Daire, karşılıklılığın yokluğunun yalnız taşınmazları etkilediğini, “mirasçılık sıfatının terekedeki taşınırlar yönünden devam edeceği tartışmasızdır” diyerek taşınmazlar yönünden kanuni sınırlamalar gözetilerek belge verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Aksi yönde, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 18.11.2019 tarihli ve 2016/13307 E., 2019/5882 K. sayılı kararında, 1958’de açılan mirasta Bulgaristan vatandaşı mirasçılar adına yapılan tescilin karşılıklılık yokluğu gerekçesiyle iptali istenmiştir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; Daire, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ile Tapu Kanunu’ndaki değişiklikler uyarınca “karşılıklılık ilkesinin veraseten intikallere engel oluşturmadığı” gözetilerek davanın reddi gerektiği gerekçesiyle kararı oy birliğiyle bozmuştur. Anayasa Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli ve 2015/9880 başvuru numaralı kararında da, Yunanistan’da Türk vatandaşlarının miras yoluyla mal edinemediklerine dair açık bir tespit bulunmadan mirasçılık belgesinin iptal edilmesi mülkiyet hakkının ihlali sayılmıştır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin araştırma çizgisi ile Anayasa Mahkemesinin kararı, karşılıklılık yokluğunun somut olarak tespit edilmesi gerektiği noktasında örtüşür; 1. Hukuk Dairesinin kararı ise karşılıklılığı veraseten intikalde engel saymamakla 7. Hukuk Dairesinin çizgisinden ayrılır. Bu nedenle 2012 öncesi ölümlerde mirasın açıldığı tarih ve karşılıklılığa ilişkin Bakanlık yazısının içeriği sonucu doğrudan etkiler.

Veraset ve İntikal Vergisi: Yabancı Mirasçı Nereye, Ne Zaman ve Ne Kadar Öder?

Türkiye’de bulunan malların miras yoluyla intikali, mirasçının uyruğuna ve oturduğu yere bakılmaksızın veraset ve intikal vergisine tabidir. Beyanname, istisna tutarının altında kalınsa da verilir; süre ölümün gerçekleştiği yere ve mirasçının bulunduğu yere göre dört, altı ya da sekiz aydır.

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi:
“Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset tarikiyle veya her hangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikali Veraset ve İntikal Vergisine tabidir. … Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetindeki bir şahsın Türkiye hudutları dışında bulunan malını veraset tarikıyle veya sair suretle ivazsız bir tarzda iktisabeden ve Türkiye’de ikametgahı olmıyan ecnebi şahıs bu vergi ile mükellef tutulmaz.”

Buna göre yabancı uyruklu mirasbırakanın Türkiye’deki malı, mirasçı nerede oturursa otursun vergiye tabidir. Türk vatandaşı mirasbırakanın yurt dışındaki malını edinen yabancı ise Türkiye’de ikametgahı yoksa bu mal için mükellef değildir; Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) rehberine göre bu malın Türkiye’de ikamet eden yabancıya intikali ise vergiye tabidir. Verginin mükellefi mirasçının kendisidir (VİVK’nın 5. maddesi).

a) Beyanname Zorunluluğu ve Verileceği Yer

GİB’in 2026 broşürüne göre “Veraset yoluyla intikal eden mal, istisna haddinin altında kalsa dahi veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.” Beyanname her mirasçı için ayrı ayrı ya da müştereken verilebilir (VİVK’nın 8. maddesinin üçüncü fıkrası).

Vergi, ölenin ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesince; ikametgahı yabancı ülkedeyse Türkiye’deki son ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesince; Türkiye’de hiç ikamet etmemiş ya da son ikametgahı tespit edilemiyorsa Bakanlığın belirleyeceği yerdeki vergi dairesince tarh edilir (VİVK’nın 6. maddesi). GİB’in mirasçılara yönelik rehberi, 45 Seri No’lu Genel Tebliğ’e atıfla, Türkiye’de hiç ikamet etmemiş ya da son ikametgahı tespit edilemeyen mirasbırakan için beyannamenin malın bulunduğu ya da mükelleflerin ikametgahlarının bağlı bulunduğu yer vergi dairesine verileceğini ve terekenin tamamının bu beyannamede gösterileceğini açıklamaktadır.

Yabancı ülkelerde bulunan mükellefler beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına verir (VİVK’nın 8. maddesinin ikinci fıkrası). GİB’in 2026 broşürü, beyannamenin kağıt ortamında vergi dairesine elden ya da posta yoluyla verileceğini ve beyannameye mirasçılık belgesinin ekleneceğini belirtmektedir.

b) Beyanname Süresi

Kaynak: VİVK’nın 9. maddesi; GİB, Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü (Eylül 2026). Süre ölüm tarihine bağlıdır; mirasçılık belgesinin alındığı tarihten başlamaz. Mirasçılık belgesi davası yurt dışından yürütülürken bu sürenin işlemeye devam ettiği hesaba katılmalıdır.

c) 2026 İstisna Tutarları ve Vergi Oranları

Malların değeri Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenir: taşınmazlar emlak vergisine esas değerle, menkul mallar rayiç bedelle, yabancı paralar borsa rayiciyle değerlenir (VİVK’nın 10. maddesi). Değerleme günü mirasın açıldığı gündür (VİVK’nın 11. maddesi). Mirasbırakanın belgeye dayanan borçları ve cenaze giderleri değerden indirilir (VİVK’nın 12. maddesi).

Kaynak: VİVK’nın 4. ve 16. maddeleri; Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57), Resmi Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. Mükerrer); GİB, Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü (Eylül 2026). Tutarlar 31.10.2026 tarihinde bu kaynaklardan teyit edilmiştir; istisna ve dilim tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Tablodaki oranların bir istisnası vardır. 7582 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle VİVK’nın 16. maddesine eklenen ve 04.06.2026’da yayımı tarihinde yürürlüğe giren fıkraya göre, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesindeki istisnadan yararlananların istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı %1’dir. Mükerrer 20/D maddesi, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişinin Türkiye dışında elde ettiği kazançlarını yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisna eder. 7582 sayılı Kanun’un 14. maddesinin (a) bendi uyarınca bu istisna yalnız 01.01.2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanır; bu tarihten itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılan yabancı mirasçı kapsama girebilir.

VİVK’nın 12. maddesinin (c) bendi, yabancı ülkede ödenen veraset ve intikal vergisinin indirimini yalnız Türk vatandaşlarına ait yurt dışındaki mallar için öngörür. Yabancı uyruklu mirasbırakanın Türkiye’deki malı için başka bir ülkede ödenen veraset vergisinin Türkiye’deki vergiden düşüleceğine dair bir hüküm bu maddede yer almaz.

d) Ödeme, Banka ve Tapu

Vergi, tahakkuktan itibaren üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte, yani toplam altı taksitte ödenir (VİVK’nın 19. maddesi; GİB broşürü). GİB’in açıklamalarına göre vergi, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankaların kartlarıyla ve yurt dışından havale ya da EFT yoluyla da ödenebilir.

Bankalar ve diğer kurumlar, mirasçıya para ve senet vermeden önce verginin ödendiğine dair vergi dairesinden alınmış tasdikname ister; tasdikname sunulmazsa veraset yoluyla intikallerde %5 oranında vergi karşılığı kesilerek bakiye ödenebilir (VİVK’nın 17. maddesi). Taşınmazın intikal tescili vergi beklenmeden yapılır, ancak devri için ilişik kesme belgesi gerekir (yukarıda, tapu bölümünün a bendi).

Türkiye’ye Gelmeden İşlem: Vekaletname, Apostil ve Yabancı Kimlik Numarası

Yurt dışında oturan mirasçı, mirasçılık belgesi davası, vergi beyanı ve tapu işlemleri için Türkiye’deki bir vekile vekalet verebilir. Vekaletname Türk konsolosluğunda ya da bulunulan ülkenin noterinde düzenlenebilir; ikinci halde belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için onay gerekir.

Yabancı memleketlerde noterlik işlerini konsoloslar görür (Noterlik Kanunu’nun 191. maddesi). Bu nedenle Türk konsolosluğunda düzenlenen vekaletname bir Türk noterlik işlemidir. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (Apostil Sözleşmesi) de 1. maddesinde diplomatik ya da konsolosluk görevlilerince düzenlenen belgeleri kapsam dışında tutar (“to documents executed by diplomatic or consular agents”).

Yabancı ülkede o ülkenin usulüne göre yapılan noterlik işleminin altındaki o ülke yetkili merciinin imza ve mührü konsolos tarafından onanır; özel kanun hükümleri saklıdır (Noterlik Kanunu’nun 195. maddesi). Apostil Sözleşmesine taraf ülkede ise imzanın ve mührün gerçekliğini doğrulamak için istenebilecek tek işlem, belgeyi düzenleyen devletin yetkili makamının vereceği apostil şerhidir (Sözleşme’nin 2. ve 3. maddeleri). Sözleşme Türkiye bakımından 29.09.1985’te yürürlüğe girmiştir. Sözleşme yalnız noterlik işlemlerini değil, yabancı ülkeden alınan ölüm belgesi ya da nüfus kaydı gibi idari belgeleri ve mahkeme belgelerini de kapsar (1. madde).

Vekaletnamenin kapsamı ayrıca önemlidir:

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 504. maddesi:
“Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz.”

Bu nedenle mirasçılık belgesi davası açma, mirasçılar arasında anlaşma ve taşınmazın satışı gibi işler vekaletnamede ayrıca ve açıkça yazılmalıdır. Türk noterinde ya da konsoloslukta düzenlenen ve tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletname ayrıca düzenleme şeklinde yapılır (Noterlik Kanunu’nun 89. maddesi) ve vekaletnameye ilgilinin fotoğrafı yapıştırılır (Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 93. maddesi). Yurt dışında noterlik işlerini konsoloslar gördüğünden bu kurallar konsoloslukta düzenlenen vekaletname için de geçerlidir; özel yetki şartı bunun yanında aranır. Yabancı noterde düzenlenen vekaletnamenin tapuda kabul şartları bu kurallarla aynı değildir ve bu yazıda ele alınmamıştır.

Mirası reddetmeyi düşünen mirasçı ise, ret süresi dolmadan ve ret beyanını yapmadan önce vekiline taşınmazın satışı, payların paylı mülkiyete çevrilmesi ya da mirasbırakanın hesabından para çekilmesi gibi terekeyi sahiplenme niteliğindeki işlemleri yaptırmamalıdır; bu işlemler ret hakkını düşürebilir (aşağıda, mirasın reddi bölümü).

Türkiye’de bir kamu kurumuna ya da Türkiye’nin dış temsilciliklerine herhangi bir işlem sebebiyle başvuran yabancıya, talep etmesi halinde yabancı kimlik numarası (YKN) verilir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 8. maddesi).

Yurt Dışında Yaşayan Mirasçı Mirası Nasıl Reddeder?

Miras üç ay içinde reddedilebilir; ret sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı beyanla, kayıtsız ve şartsız yapılır. Türkiye’deki tereke bakımından mirasın kazanılması terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabi olduğundan (MÖHUK’un 20. maddesinin ikinci fıkrası), bu tereke için Türk Medeni Kanunu’nun süre ve şekil kuralları uygulanır.

Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesi:
“Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.”

Yurt dışında yaşayan mirasçı için ayrı bir başlangıç kuralı yoktur; süre ölümün öğrenildiği tarihten işler. Koruma önlemi olarak terekenin yazımı yapılmışsa süre, yazımın sona erdiğinin sulh hakimince mirasçılara bildirilmesiyle başlar (TMK’nın 607. maddesi). Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer (TMK’nın 608. maddesi). Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK’nın 605. maddesi).

Süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı da mirası reddedemez (TMK’nın 610. maddesi). Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 02.11.2015 tarihli ve 2015/11077 E., 2015/9585 K. sayılı kararında, mirasçıların taşınmazı tapuda kendi adlarına intikal ettirip ardından paylı mülkiyete çevirmesi “TMK'nın 610/2 maddesine göre terekeyi sahiplenme anlamına gelen davranış” sayılmış ve ret hakkının düştüğü kabul edilmiştir. Buna karşılık Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 15.10.2020 tarihli ve 2016/16104 E., 2020/6246 K. sayılı kararında, veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi olduğu için mirası kabul anlamında yorumlanmamış; aynı kararda mirasbırakanın banka hesabındaki ölüm sonrası hareketlerin terekenin benimsenmesi niteliğinde olup olmadığının araştırılması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle yurt dışındaki mirasçı, reddi düşünüyorsa vergi beyanını yapabilir; ancak ret beyanından önce taşınmaz ve banka hesabı üzerinde tasarrufta bulunmamalıdır.

Önemli sebeplerin varlığı halinde sulh hakimi ret süresini uzatabilir ya da yeni bir süre tanıyabilir (TMK’nın 615. maddesi). Önemli sebebin bulunup bulunmadığı hakimin takdirindedir; uzatmanın verileceğine güvenmek yerine ret beyanının ya da uzatma talebinin üç aylık süre dolmadan yapılması güvenli yoldur.

Ret beyanının hangi sulh hukuk mahkemesine yapılacağı konusunda Yargıtay’ın güncel çizgisi, kesin yetki bulunmadığı yönündedir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 06.09.2022 tarihli ve 2021/7018 E., 2022/4871 K. sayılı kararında, bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat aykırılığı 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca giderilirken, “ret beyanının yapılacağı mahkeme yönünden kesin yetkinin söz konusu olmadığı, ret beyanında bulunan mirasçının, oturduğu yer mahkemesinin de yetkili mahkeme olduğu” kabul edilmiştir. Daireye göre TMK’nın 609. maddesindeki “mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesi” ifadesi, beyanın yapılacağı mahkemeyi değil, beyanın yazılacağı özel kütüğü tutan mahkemeyi gösterir. 5. Hukuk Dairesi de 12.02.2024 tarihli ve 2023/11051 E., 2024/1413 K. sayılı kararından bu yana ret beyanını çekişmesiz yargı işi sayarak “talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu” görüşünü uygulamaktadır; 17.04.2025 tarihli ve 2024/12202 E., 2025/5410 K. ve 09.02.2026 tarihli ve 2025/12152 E., 2026/1831 K. sayılı kararları da bu çizgidedir. 2025 tarihli kararda mirasbırakanın Türkiye’de adresi yoktu, tek adresi Fransa’daydı; talep edenlerden birinin Türkiye’deki adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili görülmüştür.

Önceki çizgide 5. Hukuk Dairesi, 27.09.2021 tarihli ve 2021/6427 E., 2021/10374 K. ve 18.09.2023 tarihli ve 2023/4013 E., 2023/7282 K. sayılı kararlarında “Buradaki yetki kesin olup, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi görevli ve yetkili mahkemedir.” demişti; 2021 tarihli kararda Almanya’da yaşayan mirasbırakanın Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

Bu kararların hiçbiri, mirasbırakanın Türkiye’de yerleşim yeri bulunmadığı ve mirasçıların hepsinin yurt dışında oturduğu durumu doğrudan cevaplamaz. MÖHUK’un 43. maddesi, son yerleşim yeri Türkiye’de olmayan ölenin mirasına ilişkin davaları terekeye dahil malların bulunduğu yer mahkemesine bağlar. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21.02.2022 tarihli ve 2022/1041 E., 2022/2636 K. sayılı kararında bu madde mirasın reddi dosyasında anılmış, ancak yerleşim yeri Amerika Birleşik Devletleri’nde olan mirasbırakan için sonuçta nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir. Üç aylık süre kısa olduğundan, bu durumdaki mirasçının hangi mahkemeye başvuracağı dosyanın özelliklerine göre süre dolmadan değerlendirilmelidir. Mirasın reddinin türleri ve sonuçları için mirasın reddi yazımıza bakılabilir.

Mirasın Paylaşılması ve Ortaklığın Giderilmesi

Mirasçılardan her biri, sözleşme ya da kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir; terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılması sulh mahkemesinden istenir (TMK’nın 642. maddesi). Mirasçılar anlaşamazsa Türkiye’deki taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.

Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK’nın 4. maddesi). Terekedeki taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi). Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin ya da ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK’nın 12. maddesi). Terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda ise ölenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK’nın 11. maddesi); son yerleşim yeri Türkiye’de değilse mirasa ilişkin davalar terekeye dahil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür (MÖHUK’un 43. maddesi).

Bölmeye olanak yoksa taşınmaz açık artırmayla satılır; satışın yalnız paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi bütün paydaşların rızasına bağlıdır (TMK’nın 699. maddesi).

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı uyruklu mirasçı mirasçılık belgesini noterden alabilir mi?

Hayır. Mirasçılık belgesi yabancılar tarafından talep edildiğinde ya da talep yabancılık unsuru taşıdığında noter belge veremez (Noterlik Kanunu’nun 71/B maddesi; Yönetmelik’in 5. maddesi). Belge sulh hukuk mahkemesinden istenir; bu iş için kesin yetki kuralı yoktur.

Yurt dışında alınan veraset belgesiyle tapuda intikal yapılabilir mi?

Doğrudan yapılamaz. Tapu Kanunu’nun 37. maddesi Türk mahkemesinin verdiği ya da Türk mahkemesince tasdik edilen veraset senedini arar; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi de yabancı mahkemenin verdiği mirasçılık belgesinin tanınamayacağını ve tenfiz edilemeyeceğini kabul etmektedir. Türk sulh hukuk mahkemesinden belge alınması gerekir.

Mirasçının ülkesi taşınmaz edinebilen ülkeler arasında değilse miras kaybedilir mi?

Hayır. Mirasçılık sıfatı devam eder; sınırlama yalnız taşınmazın edinimini etkiler. Taşınmaz, Hazine ve Maliye Bakanlığının vereceği ve bir yılı geçmeyen süre içinde mirasçı tarafından tasfiye edilmezse tasfiye edilerek paraya çevrilir ve bedeli mirasçıya ödenir (Tapu Kanunu’nun 35. maddesinin son fıkrası).

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi yurt dışından verilebilir mi?

Evet. Yabancı ülkelerde bulunan mükellefler beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına verebilir (VİVK’nın 8. maddesi). Süre, ölüm Türkiye’de olmuşsa altı ay; ölüm yurt dışında olmuşsa ölenin bulunduğu ülkedeki mirasçı için dört ay, başka bir yabancı ülkedeki mirasçı için sekiz aydır.

Miras payı istisna tutarının altında kalıyorsa beyanname gerekir mi?

Evet. GİB’e göre veraset yoluyla intikal eden mal istisna haddinin altında kalsa da beyanname verilmelidir. 2026 yılı için istisna, altsoy ve eşten her birinin payında 2.907.136 TL, altsoy yoksa eşin payında 5.817.845 TL’dir.

Yabancı mirasçı Türkiye’ye gelmeden miras işlemlerini yürütebilir mi?

Evet, vekil aracılığıyla yürütebilir. Vekaletname Türk konsolosluğunda ya da bulunulan ülkenin noterinde düzenlenebilir; yabancı noterde düzenlenen vekaletname için konsolos onayı ya da Apostil Sözleşmesine taraf ülkede apostil şerhi gerekir. Dava açma ve taşınmaz devri gibi işler için vekaletnamede özel yetki bulunmalıdır (TBK’nın 504. maddesi); konsoloslukta düzenlenip tapuda kullanılacak vekaletname düzenleme şeklinde ve fotoğraflı yapılır. Mirası reddetmeyi düşünen mirasçı, ret beyanından önce vekiline tereke üzerinde tasarruf yaptırmamalıdır.

Yurt dışında yapılan vasiyetname Türkiye’deki taşınmaz için geçerli midir?

Şekil bakımından geçerli olabilir. Vasiyetname yapıldığı ülkenin, vasiyetçinin milli hukukunun ya da Lahey Sözleşmesi’nin saydığı diğer hukukların şekil kurallarına uygunsa geçerlidir. İçerik ise Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk hukukuna tabidir; saklı payı zedeleyen tasarruf tenkis davasına konu olabilir.

Ölen hem Türk hem yabancı vatandaşsa mirasa hangi hukuk uygulanır?

Türk hukuku uygulanır. Birden fazla vatandaşlığı olan kişi aynı zamanda Türk vatandaşıysa milli hukuku Türk hukuku sayılır (MÖHUK’un 4. maddesi); Türkiye’deki taşınmazlar zaten her durumda Türk hukukuna tabidir.