Uzlaşma ve Uzlaştırma Nedir? Uzlaşmaya Tabi Suçlar, Süreç ve Sonuçları 2026

Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlarda şüpheli ya da sanık ile mağdurun, savcılıktaki uzlaştırma bürosunun görevlendirdiği uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çalıştırıldığı usuldür; varılan anlaşmaya uzlaşma denir. 2026 itibarıyla kural olarak şikayete bağlı suçlar ile yaralama, tehdit, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçların kanunda sayılan halleri kapsamdadır; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret kapsam dışıdır. Kararlaştırılan edim hemen yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme kararı verilir.

Uzlaşma ve Uzlaştırma Nedir?

Uzlaştırma, suçtan sonra şüpheli ya da sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla bir araya getirilerek uyuşmazlığı anlaşmayla çözmelerine imkan veren ceza muhakemesi usulüdür. Uzlaşma ise bu sürecin sonunda tarafların vardığı anlaşmadır. Kanun usulü "uzlaştırma", sonucu "uzlaşma" diye adlandırır; halk arasında ikisi de çoğu zaman "uzlaşma" diye anılır.

Uzlaştırma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 253, 254 ve 255. maddelerinde düzenlenmiştir. Her Cumhuriyet başsavcılığında bir uzlaştırma bürosu bulunur. Uzlaştırmacılar, Adalet Bakanlığının belirlediği listelerden görevlendirilir; süreç sonunda dosyayı büroda görevli Cumhuriyet savcısı sonuçlandırır:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin yirmi dördüncü fıkrası:
“Her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma bürosu kurulur ve yeteri kadar Cumhuriyet savcısı ile personel görevlendirilir. Uzlaştırmacılar, hukuk fakültesi mezunlarının yer aldığı, Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen uzlaştırmacı listelerinden görevlendirilir. Uzlaştırmacı, hazırladığı raporu, tutanakları ve varsa yazılı anlaşmayı büroya gönderir. Uzlaştırma süreci sonunda soruşturma dosyaları, uzlaştırma bürosunda görevli Cumhuriyet savcıları tarafından sonuçlandırılır.”

Listelerin hukuk fakültesi mezunlarından oluşması şartı, 14.11.2024’te yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun’la getirilmiştir; önceki metin “avukatların veya hukuk öğrenimi görmüş kişilerin” yer aldığı listelerden söz ediyordu. Bu tarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlar, diğer koşulları taşıyorlarsa hukuk fakültesi mezunu olmasalar da uzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir (CMK’nın geçici 7. maddesinin üçüncü fıkrası). Bu nedenle hukuk fakültesi mezunu olmayan bir uzlaştırmacının görevlendirilmesi tek başına usule aykırılık oluşturmaz.

Uzlaştırma, savcılığın soruşturma evresinde başlar; dava açıldıktan sonra da kovuşturma evresinde yapılabilir. Uzlaştırma teklifi, suçla ilgili delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına engel değildir (CMK’nın 253. maddesinin sekizinci fıkrası).

Yönetmelik ile kanun çeliştiğinde hangisi uygulanır?

Uygulamanın ayrıntısı, CMK’nın 253. maddesinin yirmi beşinci fıkrasına dayanılarak çıkarılan ve 05.08.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’ndedir. Yönetmelik, 2024-2026 yıllarında Kanun’da yapılan değişikliklere uyarlanmamıştır ve bazı maddeleri bugün Kanun’la çelişir:

• Yönetmeliğin 30. maddesi teklife cevap süresini hala "üç gün" olarak gösterir; Kanun’daki süre yedi gündür.
• Yönetmeliğin 27. maddesi, kovuşturmada edim ileri tarihe bırakılınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını öngörür; Kanun bugün durma kararını öngörmektedir.
• Yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrası, uzlaşmadan sonra tazminat davası açılamayacağını istisnasız yazar; Kanun, uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararları ayrık tutar.
• Yönetmeliğin 8. maddesinin dördüncü fıkrası yalnız cinsel dokunulmazlığa karşı suçları kapsam dışı sayar; Kanun ısrarlı takip ve hakareti de saymaktadır.

Yönetmelik Kanun’un uygulanmasını düzenlemek için çıkarılmıştır; bu noktaların hepsinde Kanun hükmü uygulanır. Yazımızda bu farklar ilgili başlıkta ayrıca belirtilmiştir.

Hangi Suçlar Uzlaşmaya Tabidir? 2026 Güncel Liste

Uzlaştırmaya tabi suçlar CMK’nın 253. maddesinin birinci fıkrasında üç grupta sayılmıştır: soruşturması ve kovuşturması şikayete bağlı bütün suçlar, şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) sayılan on bir suç ve adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin birinci fıkrası:
“Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur:
a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.
b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanununda yer alan;
1. Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),
2. Taksirle yaralama (madde 89),
3. Tehdit (madde 106, birinci fıkra),
4. Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116),
5. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (madde 117, birinci fıkra; madde 119, birinci fıkra (c) bendi),
6. Hırsızlık (madde 141),
7. Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, madde 155),
8. Dolandırıcılık (madde 157),
9. Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (madde 165),
10. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234),
11. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, madde 239),
suçları.
c) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar.”

Fıkranın bugünkü metni, 25.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanun’la (güveni kötüye kullanmada üçüncü fıkra istisnası) ve 18.08.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7593 sayılı Kanun’la ("suça sürüklenen çocuk" yerine "adli süreçteki çocuk") son şeklini almıştır. Aşağıdaki tablo kapsamı ve sık karıştırılan istisnaları birlikte gösterir.

Uzlaştırmaya tabi suçlar (07.11.2026 itibarıyla güncel)

Güveni kötüye kullanmada üçüncü fıkra, yani suçun konusunun motorlu kara, deniz ya da hava taşıtı olması, 7571 sayılı Kanun’la 25.12.2025’te TCK’nın 155. maddesine eklenmiş ve aynı Kanun’la (b) bendindeki listenin dışında bırakılmıştır. 7571 sayılı Kanun bu değişiklik için bir geçiş hükmü öngörmemiştir; CMK’nın geçici 8. maddesi yalnız 253. maddenin üçüncü fıkrasındaki (hakarete ilişkin) değişikliği ve önödemeyi düzenler. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonraki kanun farklıysa failin lehine olan kanun uygulandığından (TCK’nın 7. maddesinin ikinci fıkrası), 25.12.2025’ten önce taşıt üzerinde işlenen güveni kötüye kullanmaya üçüncü fıkra uygulanamaz ve bu fiiller önceki haliyle uzlaştırmaya tabi kalır.

Bu tarihten sonraki fiillerde de bir yorum sorunu bulunmaktadır. Üçüncü fıkra ayrı bir suç tanımlamaz, “yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza”yı artırır ve birinci fıkradaki şikayet şartını kaldırmaz; CMK’nın 253. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ise şikayete bağlı bütün suçları uzlaştırmaya tabi tutar. Temel güveni kötüye kullanmanın (birinci fıkra) taşıt üzerinde işlenmesinde (a) bendinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda Yargıtayın yayımlanmış bir kararı bulunamamıştır. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma (ikinci fıkra) ise şikayete bağlı olmadığından taşıt halinde açıkça kapsam dışıdır.

Listedeki suçların ayrıntısı için kasten yaralama, tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık, dolandırıcılık ve mala zarar verme yazılarımıza bakılabilir.

a) Şikayete bağlı suçlar ve diğer kanunlardaki suçlar

Birinci fıkranın (a) bendi bir liste vermez; şikayete bağlı suçlar kural olarak kendiliğinden uzlaştırmaya girer. Bir suçun şikayete bağlı olup olmadığı o suçun kanun maddesinden anlaşılır. Örneğin TCK’nın 151. maddesinin birinci fıkrası mala zarar vermeyi "mağdurun şikayeti üzerine" cezalandırır; bu suç (b) bendinde sayılmadığı halde uzlaştırmaya tabidir. Taksirle yaralama da kural olarak şikayete bağlıdır (TCK’nın 89. maddesinin beşinci fıkrası), ayrıca (b) bendinde de sayılmıştır. Paydaş ya da elbirliğiyle malik olunan mal üzerinde veya bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlık da şikayete bağlı olduğundan (TCK’nın 144. maddesi) uzlaştırmaya tabidir.

Bu kuralın iki önemli istisnası vardır. Karşılıksız çek suçu hamilin şikayetine bağlı olsa da özel kanunu uzlaşmayı açıkça yasaklar:

5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin onuncu fıkrası:
“Birinci fıkrada tanımlanan suç nedeniyle, ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmaz.”

İcra ve İflas Kanunu’nun on altıncı babındaki takibi şikayete bağlı suçlar için de Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.04.2021 tarihli ve 2019/446 E., 2021/188 K. sayılı kararı, bu suçlarda “uzlaştırma kurumunun uygulanmasının fiilen veya hukuken mümkün olmadığı” sonucuna varmıştır; karar bu uyuşmazlık bakımından oy çokluğuyla verilmiş, üç üye karşı oy kullanmıştır. Kurul, bu suçlarda şikayetten feragat ya da borcun ödenmesi halinde davanın düşmesini düzenleyen İcra ve İflas Kanunu’nun 354. maddesini uzlaştırmadan farklı, kendine özgü bir hüküm saymıştır.

TCK dışındaki kanunlarda yer alan suçlarda kural farklıdır: şikayete bağlı değilse uzlaştırma ancak o kanunda açık hüküm varsa mümkündür (CMK’nın 253. maddesinin ikinci fıkrası).

b) Nitelikli hırsızlık ve dolandırıcılıkta akraba istisnası

Nitelikli hırsızlık (TCK’nın 142. maddesi) ve nitelikli dolandırıcılık (TCK’nın 158. maddesi) (b) bendinde sayılmadığı ve şikayete bağlı olmadığı için kural olarak uzlaştırmaya tabi değildir. Akrabalar arasında işlenen malvarlığı suçlarında ise TCK’nın 167. maddesi iki ayrı sonuç bağlar. Yağma ve nitelikli yağma dışındaki bu suçlar ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy ya da altsoyun, bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen ya da evlatlığın veya aynı konutta beraber yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (birinci fıkra). Uzlaştırma bu yakınlar için değil, ikinci fıkradaki akrabalar için söz konusudur; ikinci fıkra bu suçları belirli akrabaların zararına işlendiğinde şikayete bağlı kılar:

Türk Ceza Kanunu’nun 167. maddesinin ikinci fıkrası:
“Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.”

Şikayete bağlı hale gelen suç, CMK’nın 253. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yoluyla uzlaştırma kapsamına girer. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 22.10.2025 tarihli ve 2023/2421 E., 2025/18615 K. sayılı kararı, birlikte yaşadığı eniştesinin evinden altın çaldığı kabul edilen sanık hakkında, eşya eniştesine aitse TCK’nın 167. maddesinin ikinci fıkrasına göre ve “atılı suçun uzlaşma kapsamında olduğu da nazara alınarak karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle hükmü bozmuştur. Nitelikli dolandırıcılıkta da Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 16.10.2025 tarihli ve 2021/27481 E., 2025/13182 K. sayılı kararı, aynı konutta oturmayan kardeşe karşı işlenen suçta 167. maddenin ikinci fıkrasının uygulanması ve şikayetten vazgeçilirse düşme kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir; karar uzlaştırmaya ayrıca değinmemektedir.

c) Adli süreçteki çocuklar

Adli süreçteki çocuklar için kapsam daha geniştir. Mağdur gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisiyse, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarda da uzlaştırma girişiminde bulunulur. Ancak CMK’nın 253. maddesinin üçüncü fıkrasındaki yasaklar (cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip, hakaret ve kapsam dışı suçla aynı mağdura karşı birlikte işleme) çocuklar için de geçerlidir; fıkra çocuklar için ayrık bir hüküm içermez. Buna karşılık (b) bendindeki listenin sınırları, örneğin bir suçun nitelikli halinin listede yer almaması, üç yıllık sınıra uyan suçlarda çocuklar bakımından engel oluşturmaz (aşağıda konut ve iş yeri dokunulmazlığı örneği). Kanun, 18.08.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7593 sayılı Kanun’la "suça sürüklenen çocuk" yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesini kullanmaktadır; Yönetmeliğin 8, 20 ve 21. maddeleri eski terimi taşımaya devam eder. Çocuk Koruma Kanunu’nun 24. maddesi de CMK’nın uzlaşmaya ilişkin hükümlerinin adli süreçteki çocuklara uygulanacağını söyler.

Çocuk hakkında uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilse de gerekli görülürse çocuk hakiminden koruyucu ve destekleyici tedbir istenir (Yönetmeliğin 20. maddesinin birinci fıkrası). Reşit olmayan şüpheli ya da mağdura uzlaşma teklifi kanuni temsilcisine yapılır (CMK’nın 253. maddesinin dördüncü fıkrası).

Hangi Hallerde Uzlaştırma Yapılmaz?

Suç yukarıdaki listede olsa bile bazı hallerde uzlaştırmaya gidilmez. En önemli istisnalar CMK’nın 253. maddesinin üçüncü fıkrasındadır:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin üçüncü fıkrası:
“Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.”

Uzlaştırma yapılmayan haller (07.11.2026 itibarıyla)

Kemik kırığına yol açan yaralamanın uzlaşmaya tabi olmadığı, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.04.2026 tarihli ve 2026/1345 E., 2026/2817 K. sayılı kararında ayrıca belirtilmiştir.

Bilişim sistemine girme gibi TCK’nın 243. maddesindeki suçlar ne şikayete bağlıdır ne de (b) bendinde sayılmıştır; bu nedenle adli süreçteki çocuklar dışında kapsam dışıdır. Konut ya da iş yeri dokunulmazlığının ihlali, TCK’nın 119. maddesindeki nitelikli hallerden biriyle (silahla, birden fazla kişiyle birlikte gibi) işlenirse uzlaştırma kapsamı dışında kalır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20.12.2023 tarihli ve 2022/183 E., 2023/675 K. sayılı kararı, birden fazla kişiyle birlikte iş yerine girilen bir olayda oy birliğiyle bu sonuca varmış; Kanun’un (b) bendinin 4 numaralı alt bendinde yalnız 116. maddeyi gösterip 119. maddeyi göstermemesini bilinçli bir tercih saymış ve “TCK'nın 119. maddesindeki hâllerin gerçekleşmesi durumunda konut veya iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun uzlaşma kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır” demiştir.

Bu sonuç (b) bendindeki listeye ilişkindir; adli süreçteki çocuklar için (c) bendi ayrıca uygulanır. Kanun metnine göre iş yeri dokunulmazlığının ihlalinde ceza altı aydan bir yıla kadardır (TCK’nın 116. maddesinin ikinci fıkrası) ve 119. maddedeki hallerde bir kat artırılınca üst sınır iki yıl olur. Bu sınır üç yılı geçmediği için, mağdur gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisiyse ve üçüncü fıkradaki bir engel yoksa, çocuk bakımından uzlaştırma girişiminde bulunulur. Konutta ise üst sınır iki yıldan dört yıla çıktığından (c) bendi de uygulanmaz.

Buna karşılık 119. madde uygulanmadıkça cebir, tehdit ya da gece vakti işlenen konut dokunulmazlığının ihlali (TCK’nın 116. maddesinin dördüncü fıkrası) uzlaştırmaya tabidir; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.01.2019 tarihli ve 2015/1164 E., 2019/15 K. sayılı kararı bu suçu “Uzlaşmaya tabi olan TCK’nın 116. maddesinin dördüncü fıkrasındaki gece vakti konut dokunulmazlığının ihlâli” suçu olarak nitelendirmiştir. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 30.12.2025 tarihli ve 2025/15714 E., 2025/24678 K. sayılı kararı da TCK’nın 116. maddesinin dördüncü fıkrası ile 119. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi birlikte uygulanan iş yeri dokunulmazlığının ihlalini “uzlaşmaya engel nitelikteki” suçlar arasında saymıştır.

a) Birlikte işlenen suçlar ve 7571 sayılı Kanun’la gelen önödeme istisnası

Uzlaştırmaya tabi bir suç, kapsam dışı bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaştırma yapılmaz. "Aynı mağdura karşı" ibaresi 7188 sayılı Kanun’la (24.10.2019) eklenmiştir; bu nedenle farklı mağdurlara karşı işlenen suçlar birbirini etkilemez. Yargıtay 1. Ceza Dairesi yukarıdaki 13.04.2026 tarihli kararında bunu şöyle ifade etmiştir: “farklı mağdurlara yönelik uzlaştırma kapsamına giren bir suç ile birlikte bu kapsama girmeyen bir suçun birlikte işlenmesi hâli uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.” Olayda bir mağdura basit yaralama, başka bir mağdura kemik kırığına yol açan yaralama yöneltilmişti; Daire, basit yaralama yönünden uzlaştırma yapılmadan kurulan hükmü kanun yararına bozmuştur.

Aynı Daire, 23.02.2026 tarihli ve 2025/8588 E., 2026/1202 K. sayılı kararında, 2015’te farklı mağdurlara karşı işlenen yaralamalar için o tarihte yapılan uzlaşma teklifini usule aykırı saymıştır. Suç tarihinde "aynı mağdura karşı" kaydı yoktu ve basit yaralama bu nedenle uzlaştırmaya tabi değildi; kayıt 7188 sayılı Kanun’la eklenince basit yaralama yönünden uzlaştırma usulünün uygulanması gerektiğini kabul eden itiraz merciinin kararını yerinde bulmuş, kanun yararına bozma istemini reddetmiştir.

Kapsam dışı suçtan beraat edilirse engel ortadan kalkar. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 11.02.2026 tarihli ve 2025/13233 E., 2026/3101 K. sayılı kararı, kapsam dışı silahla yaralamadan beraat edilmesi üzerine birlikte işlenen hakaretin “uzlaşmaya tabi hale geldiği anlaşılmakla” uzlaştırma yapılmadan kurulan mahkumiyetin kanuna aykırı olduğuna karar vermiştir (bu kararın hakaret bakımından bugünkü değeri aşağıda ayrıca ele alınmıştır). Yargıtay 2. Ceza Dairesi ise yukarıda anılan 30.12.2025 tarihli kararında, engel oluşturan suçtan verilen beraat kararı istinafta olduğu için “beraat hükümleri henüz kesinleşmediğinden bu aşamada” kanun yararına bozma istemini reddetmiştir. Engelin kalkması için beraatin kesinleşmesinin beklenebileceği bu karardan anlaşılmaktadır.

Engel devam ederse uzlaştırma yapılmaz. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15.04.2026 tarihli ve 2026/3308 E., 2026/7065 K. sayılı kararında hakaretin, “suç tarihine göre uzlaştırma kapsamında bulunmayan 5237 sayılı Kanun'un 158. maddesinde düzenlenen dolandırıcılık suçu ile birlikte işlendiği” belirtilerek uzlaştırma yapılmamasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

7571 sayılı Kanun (25.12.2025) üçüncü fıkraya önemli bir istisna eklemiştir: birlikte işlenen öteki suç önödeme kapsamındaysa, uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri yine uygulanır. Örneğin aynı kişiye karşı birlikte işlenen basit yaralama ve hakarette, basit yaralama yönünden uzlaştırmaya gidilir; hakaret ise önödeme kapsamındadır (aşağıda).

b) Mağdur kamu kurumuysa ya da taraf yurt dışındaysa

Uzlaştırma, mağdur ya da suçtan zarar görenin gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olmasını şart koşar. Mağdur bir bakanlık, belediye ya da başka bir kamu tüzel kişisiyse suç listede olsa bile uzlaştırma yapılmaz (Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası). Bir şirket ya da dernek ise mağdur olarak uzlaşabilir.

Taraflardan birine resmi mercilere bildirdiği adreste bulunmama, yurt dışında olma ya da başka bir nedenle ulaşılamazsa, uzlaştırmaya gidilmeden soruşturma sonuçlandırılır (CMK’nın 253. maddesinin altıncı fıkrası). Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 08.04.2025 tarihli ve 2025/1849 E., 2025/5685 K. sayılı kararı, yurt dışında olduğu resmi makamlarca tespit edilen şüphelinin vekaletnamesinde uzlaşma yetkisi bulunsa da, “uzlaştırma yoluna gidilmeksizin iddianame düzenlenmesinde bir hukuka aykırılık bulunmadığından” iddianamenin iadesine dair kararı kanun yararına bozmuştur. Yönetmelik, vekile uzlaşma teklifini yalnız müşteki ya da suçtan zarar gören özel hukuk tüzel kişisiyse ve vekaletnamede özel yetki varsa öngörür (Yönetmeliğin 29. maddesinin ikinci fıkrası).

Hakaret Suçunda Uzlaştırma Var mı? 7531 ve 7571 Sayılı Kanunlardan Sonra

Hayır. 25.12.2025’ten bu yana hakaret suçunun hiçbir halinde uzlaştırma yoluna gidilemez; hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hali dışında önödeme kapsamındadır. Değişiklik iki adımda gerçekleşmiştir:

1. 7531 sayılı Kanun (Resmi Gazete 14.11.2024, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi): CMK’nın 253. maddesinin üçüncü fıkrasına yalnız "hakaret suçunda (125 inci maddenin ikinci fıkrası)" eklendi; yani yalnız mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle hakaret uzlaştırmadan çıkarıldı. Aynı Kanun, TCK’nın 75. maddesinin altıncı fıkrasına hakaretin ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile dördüncü fıkrasını önödeme kapsamına alan bir alt bent ekledi. Bu dönemde üçüncü fıkradaki uzlaştırma yasağı yalnız 125. maddenin ikinci fıkrasını kapsıyordu.
2. 7571 sayılı Kanun (Resmi Gazete 25.12.2025, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi): Üçüncü fıkradaki ibare "hakaret suçunda (madde 125)" oldu; hakaretin bütün fıkraları uzlaştırma dışına çıktı. TCK’nın 75. maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi de "Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125)" şeklini aldı.

Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinin altıncı fıkrası (ilgili kısım):
“Bu madde hükümleri; a) Bu Kanunda yer alan; … 2. Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125), … suçları, … bakımından da uygulanır.”

Bugünkü sonuç şudur: 25.12.2025’ten bu yana hakaret dosyasında, suç bu tarihten önce işlenmiş olsa bile, uzlaşma o tarihte sağlanmamışsa uzlaştırma yapılmaz; eski hüküm yalnız 25.12.2025 itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalarda uygulanır (CMK’nın geçici 8. maddesi). Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hal dışında şüpheliye Cumhuriyet savcılığınca önödeme ihtarı tebliğ edilir. Önödemede belirlenen miktar, soruşturma giderleriyle birlikte tebliğden itibaren on gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz; fail on gün içinde isterse miktar birer ay arayla üç eşit taksitle ödenebilir (TCK’nın 75. maddesinin birinci fıkrası). Fail bu suçu beş yıl içinde tekrar işlemişse aynı suçtan önödeme de uygulanmaz (TCK’nın 75. maddesinin altıncı fıkrasının son cümlesi); bu durumda dosya genel hükümlere göre sonuçlandırılır. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret (TCK’nın 125. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi) ne uzlaştırmaya ne önödemeye tabidir. Hakaretin unsurları ve cezası hakaret suçu yazımızda anlatılmıştır.

Eski tarihli hakaret dosyalarında Yargıtay kararları

Geçiş dönemi karmaşıktır. 7531 sayılı Kanun’la CMK’ya eklenen geçici 7. maddenin ikinci fıkrası, değişikliklerin derdest dosyalarda uygulanmamasını öngörüyordu. Bu hüküm Anayasa Mahkemesinin 27.03.2025 tarihli ve E.: 2024/197; K.: 2025/86 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; CMK’nın geçici 7. maddesi mevzuat.gov.tr’de bu iptal notuyla yer almaktadır. 7571 sayılı Kanun’la eklenen geçici 8. madde ise yürürlük tarihinde uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyaların 253. maddenin üçüncü fıkrasının önceki haline göre sonuçlandırılacağını öngörür:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun geçici 8. maddesi:
“Soruşturma veya kovuşturma evresinde olup da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.”

Uzlaşmanın henüz sağlanmadığı eski tarihli hakaret dosyalarında Yargıtay’ın yayımlanmış kararları şöyledir:

• Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 06.11.2025 tarihli ve 2023/20816 E., 2025/9575 K. sayılı kararı: 7531 sayılı Kanun’la önödemeye alınan ve geçiş hükmü iptal edilen hakaret için “Anayasanın 38. maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması” nedeniyle mahkumiyeti bozmuştur.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 14.04.2026 tarihli ve 2026/1798 E., 2026/7004 K. sayılı kararı: hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından sonra açıklanan hakaret hükmünü, 7571 sayılı Kanun’la yapılan değişikliği de gözeterek “atılı suçun ön ödemeye tabi olduğu” ve önödeme ihtarı yapılması gerektiği gerekçesiyle kanun yararına bozmuştur.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15.04.2026 tarihli ve 2026/2443 E., 2026/7016 K. sayılı kararı: hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararı kesinleşmiş hakaret dosyasında önödeme değerlendirmesi isteyen sanığın itirazını kabul eden kararı hukuka uygun bulmuş; Başsavcılığın "kesinleşmiş hükümde önödeme uygulanamaz" yönündeki kanun yararına bozma istemini reddetmiştir.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 24.03.2026 tarihli ve 2023/1208 E., 2026/2816 K. sayılı kararı: bozma üzerine kurulan hakaret mahkumiyetini, 7571 sayılı Kanun’la hakaretin “ön ödeme kapsamına alındığı” ve TCK’nın 2 ve 7. maddelerine göre yeniden değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle oy birliğiyle bozmuştur.
• Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 11.02.2026 tarihli kararı ise (yukarıda) kapsam dışı suçtan beraat sonrası hakaret için uzlaştırma yapılması gerektiğine hükmetmiştir. Bu kararda 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla yapılan değişikliklere ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararına değinilmemiş, CMK’nın 253. maddesinin önceki bir metni aktarılmıştır.

Yayımlanmış kararların çoğu eski tarihli hakaret dosyalarında önödeme yolunu uygulamaktadır; değişiklikleri anmayan bir kanun yararına bozma kararı ise uzlaştırmayı aramıştır. CMK’nın geçici 8. maddesi eski hükmü yalnız 25.12.2025 itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalarda korur; uzlaşması sağlanmamış eski tarihli dosyalarda Yargıtay kararlarının çoğu, TCK’nın 7. maddesindeki lehe kanun kuralıyla birlikte önödeme yönünde yeniden değerlendirme yapılmasını istemektedir.

Uzlaştırma Süreci Nasıl İşler?

Uzlaştırma, kabaca beş adımda ilerler: dosyanın büroya gönderilmesi, uzlaşma teklifi, teklife cevap, müzakere ve rapor, son olarak savcının ya da mahkemenin denetimi.

a) Dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi

Cumhuriyet savcısı, soruşturma konusu suç uzlaştırmaya tabiyse ve kamu davası açmak için yeterli şüphe varsa dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK’nın 253. maddesinin dördüncü fıkrası). Yeterli şüphe oluşturacak delil yoksa ya da kovuşturma imkanı bulunmuyorsa dosya büroya gönderilmeden sonuçlandırılır (Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrası). Bu nedenle uzlaşma teklifi alan şüpheli, savcılığın elindeki delilleri dava açmaya yeterli gördüğünü de bilmelidir. Kapsam dışı suçla birlikte işlenen suçta, kapsam dışı suç hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse dosya, itiraz süresi geçtikten ya da itiraz reddedildikten sonra büroya gönderilir (Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü fıkrası).

Büro, uzlaştırmacıyı Cumhuriyet savcısının onayıyla görevlendirir ve dosyanın uzlaştırmacıya verildiğini taraflara telefon, SMS ya da başka elektronik araçlarla bildirir (Yönetmeliğin 12. maddesi). Hakimin davaya bakamayacağı haller ve ret sebepleri uzlaştırmacı görevlendirilirken de gözetilir (CMK’nın 253. maddesinin onuncu fıkrası). Uzlaşma teklifi, suçun işlendiği tarihten itibaren bir ay geçmeden yapılamaz (Yönetmeliğin 12. maddesinin beşinci fıkrası).

b) Uzlaşma teklifi nasıl yapılır?

Teklifi uzlaştırmacı yapar. Teklif sırasında kişiye uzlaşmanın mahiyeti ve teklifi kabul ya da reddetmenin hukuki sonuçları anlatılır (CMK’nın 253. maddesinin beşinci fıkrası). Yönetmeliğe göre teklif, uzlaşma teklif formundaki bilgilerin açıklanması ve formun ilgiliye imzalatılmasıyla yapılır; uzlaştırmacı teklifi büro aracılığıyla açıklamalı tebligat, istinabe ya da Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) yoluyla da yapabilir. Telefon, e-posta gibi araçlarla yapılan çağrı ise teklif sayılmaz:

Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 29. maddesinin yedinci fıkrası:
“Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına gelmez.”

Yargıtay, usulüne uygun yapılmamış teklif üzerine verilen hükümleri bozmaktadır. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 20.04.2026 tarihli ve 2026/13 E., 2026/4202 K. sayılı kararında, uzlaştırmacı teklif formlarını kendisi tebliğe çıkarmış ve taraflara ulaşılamadığı gerekçesiyle uzlaşma sağlanamadığını bildirmişti. Daire, “uzlaşma tekliflerinin yukarıda açıklandığı üzere uzlaştırma bürosu aracılığıyla 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gönderilmesinin gerektiği” gerekçesiyle mahkumiyeti kanun yararına bozmuştur. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 08.04.2026 tarihli ve 2025/6843 E., 2026/2982 K. sayılı kararı da teklifin doğrudan MERNİS adresine Tebligat Kanunu’nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre gönderilmesini usulsüz saymış; önce bilinen adrese olağan tebligat çıkarılması gerektiğini belirterek mahkumiyeti bozmuştur.

Ceza Genel Kurulu ise somut olayda daha esnek bir sonuca varmıştır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.01.2025 tarihli ve 2024/458 E., 2025/26 K. sayılı kararı, önceki kararlarından aktardığı ve benimsediği açıklamalarda “Uzlaşma teklifinin öncelikle yüz yüze yapılması esas olup bunun yapılamaması durumunda açıklamalı tebligat, istinabe ve SEGBİS yöntemleri de kullanılabilecektir.” demiştir. Olayda uzlaştırmacı katılanla telefonda görüşmüş, katılanın Sakarya’da oturduğunu bildirmesi üzerine teklif formunu Sakarya Adliyesine göndermişti; katılan sonraki telefon görüşmesinde formu imzalamadığını, senet bedeli ödenmediği için uzlaşmayı kabul etmeyeceğini söylemişti. Kurul çoğunluğu, katılanın “kalan zararının ödenmediğini ve uzlaşmayı kabul etmeyeceğini ifade etmesi nedeniyle teklif aşamasında uzlaştırma girişiminin olumsuz sonuçlandığı kabul edilmelidir” diyerek itirazı reddetmiştir.

Karar oy çokluğuyla verilmiştir: Ceza Genel Kurulu Başkanı ve beş üye karşı oy kullanmış; karşı oyda telefonla yapılan çağrının teklif anlamına gelmediği, sanıklara hiç teklif yapılmadığı ve uzlaştırma işlemlerinin usulüne uygun olmadığı savunulmuştur. Kurul, teklif formunun katılanın bulunduğu yerin adliyesine gönderildiği bu somut dosyada telefonla bildirilen açık ret beyanını yeterli görmüştür; karar, her telefon çağrısına verilen cevabı usulüne uygun teklifin reddi sayan genel bir kural koymamaktadır. Yine de sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmadığından (CMK’nın 253. maddesinin on sekizinci fıkrası) telefonla gelen çağrıya, teklifin içeriği ve sonuçları öğrenilmeden kesin ret cevabı verilmemelidir.

c) Teklife cevap süresi: yedi gün

Teklif yapılan kişi kararını yedi gün içinde bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin dördüncü fıkrası:
“Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren yedi gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır.”

Süre, 14.11.2024’te yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun’la "üç gün"den "yedi gün"e çıkarılmıştır. Yönetmeliğin 30. maddesi ile 2024’ten önceki Yargıtay kararlarında geçen "üç gün" ifadesi eski metne dayanır; bugün uygulanacak süre Kanun’daki yedi gündür.

d) Müzakere, gizlilik ve beyanların delil olmaması

Taraflar teklifi kabul ederse müzakere aşamasına geçilir. Müzakereler gizlidir; şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanuni temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Müzakerede avukat bulunması genel olarak zorunlu değildir. Bununla birlikte CMK’nın 150. maddesinin ikinci fıkrası müdafii bulunmayan çocuk şüpheli ya da sanığa, 234. maddesinin ikinci fıkrası da vekili bulunmayan on sekiz yaşını doldurmamış mağdura istem aranmaksızın avukat görevlendirilmesini öngörür; uzlaştırma hükümleri bu güvenceleri kaldıran bir düzenleme içermez. Taraflardan biri ya da temsilcisi müzakereye katılmaktan kaçınırsa uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır (CMK’nın 253. maddesinin on üçüncü fıkrası); Yönetmelik bunu haklı bir mazeretin bulunmaması şartına bağlar (Yönetmeliğin 31. maddesinin birinci fıkrası). Müzakere taraflarla birlikte ya da ayrı ayrı, görüntülü ve sesli iletişim yoluyla da yapılabilir (Yönetmeliğin 31. maddesi).

Müzakerede yapılan açıklamalar aleyhe kullanılamaz:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin yirminci fıkrası:
“Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar, herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz.”

Müzakereye katılanlar bu bilgiler hakkında tanık olarak dinlenemez; ancak daha önce var olan bir belge, müzakerede ileri sürüldü diye delil olmaktan çıkmaz (Yönetmeliğin 32. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları). Uzlaştırma raporuna da suçun işlenmesine ilişkin açıklamalar yazılmaz (Yönetmeliğin 18. maddesinin ikinci fıkrası).

e) Uzlaştırma süresi

Uzlaştırmacı, dosyadaki belgelerin örnekleri kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde uzlaştırmayı sonuçlandırır. Büro bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK’nın 253. maddesinin on ikinci fıkrası). Böylece uzlaştırmacının işlemleri tamamlama süresi, uzatmalarla birlikte en çok yetmiş gündür. Bu süre belgelerin uzlaştırmacıya verilmesiyle başlar; dosyanın savcılıkta geçirdiği süreyi ve kararlaştırılan edimin yerine getirilme süresini kapsamaz.

f) Rapor ve savcının denetimi

Müzakere sonunda uzlaştırmacı bir rapor hazırlar; uzlaşma sağlanmışsa tarafların imzalarını taşıyan raporda ne suretle uzlaşıldığı ayrıntılı olarak açıklanır (CMK’nın 253. maddesinin on beşinci fıkrası). Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın tarafların özgür iradesine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu mühür ve imza altına alarak dosyada saklar (CMK’nın 253. maddesinin on yedinci fıkrası). Yönetmelik edimin ahlaka uygunluğunu da arar. Savcı onaylamazsa gerekçesini rapora yazar; edim hukuka ya da ahlaka aykırıysa süre içinde edimin değiştirilmesini isteyebilir (Yönetmeliğin 18. maddesinin beşinci fıkrası). Kovuşturma evresinde bu denetimi mahkeme yapar.

Uzlaştırmada Süreler ve Ücretler: 2026 Tablosu

Aşağıdaki tablo, uzlaştırmadaki bütün süre ve tutarları 07.11.2026 itibarıyla resmi kaynaklarıyla birlikte gösterir. Uzlaştırmacı ücretleri, Resmi Gazete’nin 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı nüshasında yayımlanan 2026 Yılı Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesi’nden alınmıştır.

Ücret, tarifedeki alt ve üst sınırlar arasında tarafların farklılıkları, uzlaştırmacının gayreti, taraf sayısı ve uyuşmazlığın niteliği gözetilerek belirlenir (Tarifenin 4. maddesi). Uygulanacak tarife, uzlaştırma raporunun tamamlandığı tarihte yürürlükte olan tarifedir (Tarifenin 7. maddesi).

Uzlaştırmacı ücretini kim öder?

Uzlaştırmacının ücreti taraflarca değil, teklif aşamasında olumsuz sonuçta teklif formunun, teklif kabul edilmişse raporun tesliminden sonra Cumhuriyet savcısının sarf kararıyla ödenir (Tarifenin 5. maddesi). Ücretin sonunda kimde kalacağını CMK’nın 253. maddesinin yirmi ikinci fıkrası belirler:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin yirmi ikinci fıkrası:
“Uzlaştırmacıya Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen tarifeye göre ücret ödenir. Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri, yargılama giderlerinden sayılır. Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde bu giderler Devlet Hazinesi tarafından karşılanır.”

Uzlaşma gerçekleşirse ücret Hazinede kalır. Uzlaşma gerçekleşmezse ücret ve giderler hakkında yargılama giderlerine ilişkin genel hükümler uygulanır (Yönetmeliğin 38. maddesinin üçüncü fıkrası). Buna göre sanık mahkum olursa, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ya da cezanın ertelenmesine karar verilirse bütün yargılama giderleri, uzlaştırma gideri de dahil, sanığa yüklenir (CMK’nın 325. maddesi). Beraat eden ya da hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi ise yalnız kendi kusurundan doğan giderleri öder (CMK’nın 327. maddesi).

Uzlaştırma sırasında dava zamanaşımı ve dava süresi işler mi?

Hayır. Taraflardan birine ilk uzlaşma teklifinin yapıldığı tarihten, girişimin sonuçsuz kaldığı ve en geç uzlaştırmacının raporunu büroya verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez (CMK’nın 253. maddesinin yirmi birinci fıkrası). Süreler ilk uzlaşma teklifiyle durur; teklif yapılmadan önce tarafların kendi aralarında yürüttüğü görüşmeler ya da uzlaştırma beklentisi bu sonucu doğurmaz. Müzakereye katılmaktan kaçınma ya da müzakerede uzlaşmadan vazgeçme halinde süreler, raporun büroya verildiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar (Yönetmeliğin 34. maddesinin üçüncü fıkrası).

Edim Nedir, Mağdur Uzlaştırmada Ne İsteyebilir?

Edim, uzlaşmada şüphelinin ya da sanığın yerine getirmeyi üstlendiği yükümlülüktür. Mağdur uzlaşmayı kabul etmek zorunda değildir; kabul ederse karşılığında ne isteyeceğini müzakerede belirler. Yönetmelik, sınırlayıcı olmayan bir edim listesi verir:

Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 33. maddesi:
“Taraflar uzlaştırma sonunda belli bir edimin yerine getirilmesi hususunda anlaşmaya vardıkları takdirde aşağıdaki edimlerden bir ya da birkaçını veya bunların dışında belirlenen hukuka ve ahlaka uygun başka bir edimi kararlaştırabilirler:
a) Fiilden kaynaklanan maddî veya manevî zararın tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi veya eski hâle getirilmesi,
b) Mağdurun veya suçtan zarar görenin haklarına halef olan üçüncü kişi ya da kişilerin maddî veya manevî zararlarının tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi veya eski hâle getirilmesi,
c) Bir kamu kurumu veya kamu yararına hizmet veren özel bir kuruluş ile yardıma muhtaç kişi ya da kişilere bağış yapmak gibi edimlerde bulunulması,
ç) Mağdur, suçtan zarar gören, bunların gösterecekleri üçüncü şahıs veya bir kamu kurumu ya da kamu yararına hizmet veren özel bir kuruluşun belirli hizmetlerinin geçici süreyle yerine getirilmesi,
d) Topluma faydalı birey olmayı sağlayacak bir programa katılımın sağlanması,
e) Mağdurdan veya suçtan zarar görenden özür dilenmesi.
Taraflar uzlaştırma süreci sonunda edimsiz olarak da uzlaşabilirler.”

Mağdur açısından üç nokta önemlidir:

• Edimin açık yazılması: Rapor, tarafların edimlerini ayrı ayrı ve şüpheye yer vermeyecek biçimde göstermelidir (Yönetmeliğin 18. maddesinin birinci fıkrası). Tutar, ödeme tarihi ve taksitler açık yazılmazsa ileride icra takibi zorlaşır.
• Ödenmeyen edimin tahsili: Şüpheli edimini yerine getirmezse uzlaşma raporu ya da belgesi, İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesinde sayılan ilam niteliğindeki belgelerden sayılır (CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası). Mağdur bu raporla ilamlı icra yoluna gidebilir.
• Tazminat hakkının sınırı: Uzlaşma sağlanınca kural olarak aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararlar bu yasağın dışındadır. Özellikle bedensel zararlarda, zarar tam belli olmadan edimsiz ya da düşük bir edimle uzlaşmak ileride tartışma doğurabilir (aşağıda "Tazminat davası açılabilir mi?" başlığı).

Uzlaşmanın Sonuçları Nelerdir?

Uzlaşmanın sonucu, edimin hemen mi yoksa ileride mi yerine getirileceğine ve dosyanın hangi evrede olduğuna göre değişir.

a) Soruşturma evresinde: kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da erteleme

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası:
“Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır. (…) Uzlaşmanın sağlanması halinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır.”

Edim bir defada yerine getirilirse şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış, taksitlendirilmiş ya da sürekli nitelikteyse savcı, olağan erteleme şartlarını aramadan kamu davasının açılmasını erteler; edim tamamlanınca kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (Yönetmeliğin 20. maddesinin üçüncü fıkrası). Bu erteleme, CMK’nın 171. maddesindeki genel kamu davasının açılmasının ertelenmesinden farklı, uzlaşmaya bağlı özel bir kurumdur.

b) Kovuşturma evresinde: düşme ya da durma kararı

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 254. maddesinin ikinci fıkrası:
“Uzlaşma gerçekleştiği takdirde, mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde, davanın düşmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde durma kararı verilir. Durma süresince zamanaşımı işlemez. Uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkemece yargılamaya kaldığı yerden devam olunur.”

Bu fıkra 7531 sayılı Kanun’la (14.11.2024) değiştirilmiştir. Önceki metinde edim ileri tarihe bırakılırsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar veriliyor, edim yerine getirilmezse hüküm açıklanıyordu. Bugün mahkeme hüküm kurmadan durma kararı verir, edim ödenmezse yargılamaya kaldığı yerden devam eder. Eski usul yalnız 14.11.2024 itibarıyla bu fıkraya göre hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş dosyalarda uygulanmaya devam eder (CMK’nın geçici 7. maddesinin dördüncü fıkrası). Yönetmeliğin 27. maddesi hala eski usulü anlatır; uygulanan Kanun’dur.

Taksitli edimde edim tamamlanmadan düşme kararı verilemez. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 06.01.2025 tarihli ve 2024/2846 E., 2025/75 K. sayılı kararında, kesinleşmiş bir güveni kötüye kullanma mahkumiyeti, suçun 7188 sayılı Kanun’la uzlaştırma kapsamına girmesi üzerine yapılan uyarlama yargılamasında, taksitli edimle uzlaşma sağlandığı gerekçesiyle düşmeyle sonuçlandırılmıştı; taksitlerin bir kısmı ödenmemişti. Daire, “uzlaşmanın sağlandığından bahisle verilen düşme kararı Kanun’a aykırı” olduğunu belirtmiş ve dosyayı 254. maddenin ikinci fıkrasındaki değişiklik gözetilerek işlem yapılmak üzere göndermiştir.

c) Uzlaştıktan sonra tazminat davası açılabilir mi?

Kural olarak hayır, ancak önemli bir istisna vardır. CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası, uzlaşma sağlanınca soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağını ve açılmış davadan feragat edilmiş sayılacağını söyler; uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar bu yasağın dışındadır. Bu istisna, Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli kararıyla eski istisnasız yasağın iptal edilmesi üzerine 7531 sayılı Kanun’la eklenmiştir. Yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrası istisnayı içermez; uygulanan Kanun’dur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 05.01.2026 tarihli ve 2023/1491 E., 2026/2 K. sayılı kararı, trafik kazasında yaralanan ve soruşturmada uzlaşan davacının tazminat davasını uzlaşma gerekçesiyle reddeden kararı bozmuştur. Daire, iptal kararı ve yeni düzenleme karşısında “uzlaşma hâlinde tazminat davası açılamayacağına ilişkin Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmesi zorunluluğu doğmuştur” demiş ve mahkemenin izleyeceği yolu şöyle göstermiştir:

1. Uzlaşmada zararın kesin olarak belirlenip belirlenmediği ya da uzlaşmadan sonra ortaya çıkan bir zarar olup olmadığı araştırılır.
2. Zarar kesin belirlendikten sonra uzlaşılmışsa ve sonradan çıkan bir zarar yoksa dava reddedilir.
3. “Zararın kesin olarak belirlenmesi mümkün değil veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan bir zarar söz konusu ise davanın esası incelenmeli”dir.
4. Esas incelenirse uzlaşmada ödenen edim, ilgili zarar kaleminden güncellenerek mahsup edilir.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü de 03.07.2025 tarihli ve 2021/57168 başvuru numaralı kararında, aracı süren eşinin özür dilemesiyle soruşturmada uzlaşan ve sonra sigorta şirketine karşı tazminat davası açan başvurucunun davasının, bölge adliye mahkemesince esası incelenmeden reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali saymıştır. Mahkemeye göre “söz konusu zararın henüz tam olarak tespit edilmediği bir aşamada gerçekleştirilen ceza soruşturmasındaki uzlaşma nedeniyle başvurucunun açtığı davanın esasının incelenmeksizin reddedilmesi suretiyle başvurucuya ağır bir külfet yüklendiği değerlendirilmiştir”; uzlaşmanın tarafı olmayan sigorta şirketinin sözleşmeden doğan sorumluluğunun değerlendirilmemesi de ayrıca vurgulanmıştır.

d) Uzlaşma kararlarına karşı kanun yolu

Uzlaşma sonucunda verilen kararlara karşı CMK’daki kanun yollarına başvurulabilir (CMK’nın 253. maddesinin yirmi üçüncü fıkrası). Örneğin suçtan zarar gören, uzlaşmaya dayanan kovuşturmaya yer olmadığı kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir (CMK’nın 173. maddesinin birinci fıkrası).

Uzlaşma Bozulursa ya da Edim Yerine Getirilmezse Ne Olur?

Taraflar anlaşma yapılana kadar iradelerinden vazgeçebilir (Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrası). Uzlaşma sağlandıktan sonra şüpheli ya da sanık edimini yerine getirmezse sonuç evreye göre değişir:

• Soruşturma evresinde: Kamu davasının açılmasının ertelenmesinden sonra uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse, CMK’nın 171. maddesinin dördüncü fıkrasındaki şart aranmadan kamu davası açılır (CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası). Edimin yerine getirilip getirilmediğini büro takip eder (Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrası).
• Kovuşturma evresinde: Durma kararından sonra uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse mahkeme yargılamaya kaldığı yerden devam eder (CMK’nın 254. maddesinin ikinci fıkrası). Dava yeniden açılmaz; zaten açık olan dava sürer.
• Her iki evrede: Uzlaşma raporu ya da belgesi ilam niteliğinde belge sayıldığından, mağdur ödenmeyen edim için ilamlı icra takibi yapabilir (CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası).

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve durma süresince zamanaşımı işlemez (CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası, 254. maddesinin ikinci fıkrası).

Uzlaşma Teklifi Reddedilirse Ne Olur?

Usulüne uygun teklif reddedilir ya da yedi gün içinde cevap verilmezse uzlaştırma girişimi sonuçsuz kalmış sayılır (Yönetmeliğin 34. maddesinin ikinci fıkrası) ve aynı suç için yeniden uzlaştırmaya gidilmez:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin on sekizinci fıkrası:
“Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması halinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.”

Bu durumda iddianameyi uzlaştırmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı düzenler (Yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrası) ve dava genel hükümlere göre görülür. Teklifi taraflardan birinin reddetmesi yeterlidir; öteki tarafa ayrıca teklif yapılmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.02.2026 tarihli ve 2024/42 E., 2026/108 K. sayılı kararı oy birliğiyle bunu şöyle açıklamıştır: “Taraflardan birinin uzlaşma teklifini reddetmesi veya reddetmiş sayılması durumunda CMK’nın 255. maddesinde öngörülen hâl saklı kalmak kaydıyla diğer taraflara ayrıca uzlaşma teklifinde bulunulmaz”. Olayda kendisine usulüne uygun teklif yapılan sanık teklifi reddetmiş, hükme kadar da aksine bir irade açıklamamıştı; Kurul, gerçek mağdura teklif yapılmamasını bu nedenle bozma sebebi saymamıştır. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 09.03.2026 tarihli ve 2025/6015 E., 2026/2724 K. sayılı kararı da, şikayetçinin teklif formunu “"uzlaşmayı kabul etmiyorum" şeklinde doldurarak imzaladığı” bir dosyada sanığa ayrıca teklif yapılmamasını bozma sebebi görmemiştir.

Reddetmek, kapıyı tamamen kapatmaz. Taraflar sonradan kendi aralarında anlaşırsa bunu belgeyle bildirebilir:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin on altıncı fıkrası:
“Uzlaşma teklifinin reddedilmesine rağmen, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilirler.”

Kovuşturma evresinde ise teklif reddedilmiş olsa da hüküm verilinceye kadar taraflar uzlaşma belgesi düzenleyip mahkemeye sunabilir; hakim belgeyi özgür irade ve edimin uygunluğu yönünden inceler (Yönetmeliğin 26. maddesi). Ceza Genel Kurulu da yukarıdaki kararında, daha önce yapılan teklifin reddedilmiş olması durumunda “hüküm verilinceye kadar sanık ile mağdur, katılan veya suçtan zarar görenin kendi aralarında uzlaşmaları hâlinde uzlaşma belgesi düzenlenmesi mümkündür” demiştir.

Teklif usulüne uygun yapılmamışsa ret de sonuç doğurmaz; bu durumda kovuşturma evresinde uzlaştırma yeniden yapılır ve yapılmadan kurulan hüküm bozulur (yukarıda "Uzlaşma teklifi nasıl yapılır?" başlığı).

Kovuşturma, İstinaf ve Temyiz Aşamasında Uzlaştırma

Dava açıldıktan sonra da uzlaştırma mümkündür. Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir; uzlaştırmayı mahkeme kendisi yapmaz, işlem CMK’nın 253. maddesindeki usulle büroda yürür (CMK’nın 254. maddesinin birinci fıkrası). Yönetmelik bu halleri dört başlıkta toplar:

Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 22. maddesinin birinci fıkrası:
“Kamu davası açıldıktan sonra aşağıdaki durumların varlığı hâlinde, uzlaştırma işlemleri mahkemenin talebi doğrultusunda Kanunun 253 üncü maddesinde belirtilen esas ve usule göre uzlaştırma bürosunca yerine getirilir:
a) Kovuşturma konusu suçun hukukî niteliğinin değişmesi nedeniyle uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması,
b) Soruşturma evresinde uzlaşma teklifinde bulunulması gerektiğinin ilk olarak kovuşturma evresinde anlaşılması,
c) Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmeksizin, iddianame yerine geçen belge ile doğrudan mahkeme önüne gelen uzlaşmaya tâbi bir suçun varlığı,
ç) Kovuşturma evresinde kanun değişikliği nedeniyle suçun uzlaşma kapsamına girmesi.”

Bunlara, yukarıda anlatılan kapsam dışı suçtan beraat hali de eklenebilir. İstinaf aşamasında bölge adliye mahkemesi, uzlaştırma usulünün uygulanmadığını anlarsa hükmü bozarak dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 280. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi:
“Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,”

Temyiz aşamasında Yargıtay da uzlaştırma yapılmadan ya da usulsüz teklifle kurulan hükümleri bozmaktadır (yukarıda anılan 2. Ceza Dairesinin 22.10.2025 tarihli kararı gibi). Hüküm kesinleşmiş olsa bile Adalet Bakanlığının istemiyle kanun yararına bozma yoluyla aynı sonuca ulaşılabilmektedir; yukarıda anılan 11. Ceza Dairesinin 20.04.2026 ve 1. Ceza Dairesinin 13.04.2026 tarihli kararları bu yolla verilmiştir.

Kanun yolu aşaması, sonuçsuz kalmış bir uzlaştırmayı yeniden açmaz. Usulüne uygun teklif reddedilip uzlaştırma sonuçsuz kaldıysa, hükümden sonra tarafların anlaşması uzlaşma sonucu doğurmaz. Ceza Genel Kurulu yukarıda anılan 17.01.2019 tarihli kararında, kovuşturmada uzlaşmayı kabul etmeyen mağdurun hükümden sonra temyiz aşamasında sanıkla anlaştığını bildirdiği dosyada, “kovuşturma sonuçlandırıldıktan sonra kanun yolu aşamasında taraflar arasında uzlaşma iradesinin ortaya çıktığından bahisle tekrar uzlaştırma yoluna gidilemeyeceği kabul edilmelidir” demiştir. Kurul bu sonuca CMK’nın 253. maddesinin on altıncı ve on sekizinci fıkraları ile Yönetmeliğin 26. maddesindeki "hüküm verilinceye kadar" sınırına dayanmıştır. Teklif usulsüz yapılmışsa durum farklıdır (yukarıda "Uzlaşma teklifi nasıl yapılır?" başlığı).

Kesinleşmiş hükümden sonra suç bir kanun değişikliğiyle uzlaştırma kapsamına girerse, uyarlama yargılamasında uzlaştırma yapılır. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin yukarıda anılan 06.01.2025 tarihli kararındaki olay böyledir: 2012’de verilip 2016’da kesinleşen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma mahkumiyeti, suç 7188 sayılı Kanun’la kapsama girince uyarlama yargılamasına konu olmuş ve taraflar uzlaşmıştır.

Birden Çok Şüpheli ya da Mağdur Varsa Uzlaştırma Nasıl Yapılır?

Birden çok şüpheli ya da sanık varsa her biri için ayrı değerlendirme yapılır ve yalnız uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır:

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 255. maddesi:
“Aralarında iştirak ilişkisi olsun veya olmasın birden çok kişi tarafından işlenen suçlarda, ancak uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır.”

Bu kural şikayetten vazgeçmeden farklıdır: iştirak halinde işlenen suçta sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme ötekileri de kapsar (TCK’nın 73. maddesinin beşinci fıkrası), uzlaşma ise yalnız uzlaşanı kapsar.

Birden çok mağdur varsa CMK’nın 253. maddesinin yedinci fıkrası, bir suçtan birden fazla kişi zarar görmüşse uzlaştırma için hepsinin kabulünü arar. Birden fazla suç olduğu halde kanunda tek ceza öngörülen hallerde ise her suç için ayrı uzlaştırma yapılır (Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrası).

Taksirle yaralamada birden fazla kişinin yaralanması (TCK’nın 89. maddesinin dördüncü fıkrası) bu ayrımın sınırında kalır. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2021/383 E., 2024/330 K. sayılı kararında, trafik kazasında iki kişi basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde yaralanmıştı; sanık ve mağdurlardan biri uzlaşmak istemiş, öteki mağdur teklife cevap vermemişti. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin çoğunluğu, bütün mağdurların kabulü gerektiği görüşüyle mahkumiyeti düzelterek onamıştı.

Ceza Genel Kurulu ise 89. maddenin dördüncü fıkrasını özel bir içtima hükmü sayarak bu halin 253. maddenin yedinci fıkrasındaki "bir suç" kapsamında değerlendirilemeyeceğine karar vermiştir. Kurula göre her mağdur ayrıca uzlaşabilir ve “Birden fazla mağdur ya da suçtan zarar görenin bulunduğu hâllerde, bunlardan sadece birisi uzlaşmayı kabul etmez ise şüpheli/sanığın eyleminin anılan Kanun'un 89/4. maddesi değil ve fakat 89/1(2-3). maddeleri bağlamında tartışılıp değerlendirilmesi gerektiğinin” kabulü gerekir.

Karar oy çokluğuyla verilmiştir; altı üye itirazın reddi gerektiği görüşüyle, yani Özel Daire çoğunluğunun görüşü doğrultusunda karşı oy kullanmıştır. Karar taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına ilişkindir; tek mağdurlu suçlar ya da tek suçtan birden çok kişinin zarar gördüğü öteki haller için genel bir kural gibi okunmamalıdır.

Uzlaştırmanın Önödeme, HAGB, Seri Muhakeme ve Şikayetten Vazgeçmeden Farkı

a) Önödeme

Önödeme ve uzlaştırma aynı suç için birlikte uygulanmaz. TCK’nın 75. maddesi önödemeyi en baştan uzlaşma kapsamındaki suçların dışında tutar:

Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinin birinci fıkrası (ilgili kısım):
“Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçların faili;”

Aynı mağdura karşı biri önödeme, öteki uzlaştırma kapsamındaki iki suç birlikte işlenmişse, 7571 sayılı Kanun’dan beri uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK’nın 253. maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesi).

b) Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

CMK’nın 171. maddesinin ikinci fıkrasındaki genel kamu davasının açılmasının ertelenmesi, uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlarda uygulanmaz. Uzlaştırmaya tabi suçlarda uzlaştırma girişiminde bulunulmadan kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez (Yönetmeliğin 7. maddesinin dokuzuncu fıkrası). Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa, şartları varsa mahkumiyet hükmünün açıklanması geri bırakılabilir; 7589 sayılı Kanun’la (Resmi Gazete 31.07.2026) yeniden yazılan CMK’nın 231. maddesinin beşinci fıkrası da “Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır.” cümlesini korumuştur.

c) Seri muhakeme

Seri muhakeme usulü, CMK’nın 250. maddesinin birinci fıkrasında sayılan suçlarda (hakkı olmayan yere tecavüzün ikinci ve üçüncü fıkraları, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, gürültüye neden olma, mühür bozma gibi) soruşturma sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmezse uygulanır. Bu suçların hiçbiri 253. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılmamıştır ve 250. madde uzlaştırmaya ilişkin bir hüküm içermez. Seri muhakeme yaş küçüklüğü halinde de uygulanmaz (CMK’nın 250. maddesinin on ikinci fıkrası). Seri muhakeme tamamlanamazsa şüphelinin bu usulü kabul beyanı da delil olarak kullanılamaz (CMK’nın 250. maddesinin onuncu fıkrası).

d) Şikayetten vazgeçme ile farkı

Şikayete bağlı suçlarda mağdur şikayetinden vazgeçerse dava düşer (TCK’nın 73. maddesinin dördüncü fıkrası). Vazgeçme karşılık gerektirmez; ancak kanunda aksi yazılı olmadıkça onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK’nın 73. maddesinin altıncı fıkrası). İştirak halinde sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme ötekileri de kapsar ve vazgeçen şahsi haklarından da vazgeçtiğini açıklamışsa hukuk mahkemesinde dava açamaz (TCK’nın 73. maddesinin beşinci ve yedinci fıkraları). Uzlaşma ise iki taraflıdır, bir edime bağlanabilir, yalnız uzlaşanı etkiler ve şikayete bağlı olmayan (b) bendi suçlarında da işler. Şikayetin ve suç bildiriminin nasıl yapılacağı suç duyurusu yazımızda anlatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Uzlaşmak suçu kabul etmek anlamına gelir mi?

Hayır, uzlaşma aleyhe bir ikrar gibi kullanılamaz: müzakere sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma ya da davada delil olarak kullanılamaz (CMK’nın 253. maddesinin yirminci fıkrası) ve suçun işlenmesine ilişkin açıklamalar rapora yazılmaz (Yönetmeliğin 18. maddesinin ikinci fıkrası). Taraflar özür ya da edimsiz uzlaşma gibi bir sonuçla da anlaşabilir.

Uzlaştırmada avukat zorunlu mu?

Genel olarak hayır. Müdafi ve vekil müzakereye katılabilir, ama katılımları zorunlu değildir (CMK’nın 253. maddesinin on üçüncü fıkrası). Çocuk şüpheli ya da sanık ile on sekiz yaşını doldurmamış mağdur için istem aranmaksızın avukat görevlendirilmesine ilişkin hükümler (CMK’nın 150. maddesinin ikinci fıkrası, 234. maddesinin ikinci fıkrası) ayrıca geçerlidir. Teklif kural olarak kişinin kendisine yapılır; vekile teklif yalnız mağdur özel hukuk tüzel kişisiyse ve vekaletnamede özel yetki varsa mümkündür (Yönetmeliğin 29. maddesinin ikinci fıkrası).

Uzlaştırmacının telefonla aramasına "istemiyorum" demek teklifi reddetmek midir?

Sayılabilir. Yönetmelik telefonla yapılan çağrının uzlaşma teklifi anlamına gelmediğini yazar (Yönetmeliğin 29. maddesinin yedinci fıkrası); ancak Ceza Genel Kurulu, teklif formunun katılanın bulunduğu yerin adliyesine gönderildiği bir dosyada katılanın telefonda uzlaşmayacağını söylemesini teklif aşamasında olumsuz sonuç saymıştır (15.01.2025 tarihli karar, oy çokluğu). Karar bu somut olaya ilişkindir. Sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmadığı için (CMK’nın 253. maddesinin on sekizinci fıkrası), telefonda kesin bir ret cevabı vermeden önce teklifin içeriği ve sonuçları öğrenilmelidir.

Uzlaşma teklifine kaç gün içinde cevap verilmelidir?

Yedi gün içinde. Bu sürede cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK’nın 253. maddesinin dördüncü fıkrası). Yönetmelikte geçen üç günlük süre 7531 sayılı Kanun’dan önceki metne dayanır.

Hakaret suçunda uzlaşma var mı?

Hayır. 25.12.2025’ten beri, uzlaşması o tarihte sağlanmış dosyalar dışında, hakaretin hiçbir fıkrasında uzlaştırma yapılmaz; kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki haller önödeme kapsamındadır. Fail beş yıl içinde tekrar hakaret işlemişse önödeme de uygulanmaz (TCK’nın 75. maddesinin altıncı fıkrası).

Uzlaşmayı reddettikten sonra fikrimi değiştirirsem ne olur?

Taraflar sonradan anlaşırsa uzlaştıklarını gösteren belgeyle soruşturmada en geç iddianame düzenlenene kadar savcıya, kovuşturmada hüküm verilinceye kadar mahkemeye başvurabilir (CMK’nın 253. maddesinin on altıncı fıkrası; Yönetmeliğin 26. maddesi). Uzlaştırma bürosu aracılığıyla yeniden uzlaştırma ise yapılmaz.

Uzlaşmada kararlaştırılan para ödenmezse mağdur ne yapabilir?

Mağdur, uzlaşma raporu ya da belgesiyle ilamlı icra takibi yapabilir; rapor İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesi anlamında ilam niteliğinde belgedir. Ayrıca soruşturmada kamu davası açılır, kovuşturmada yargılama kaldığı yerden devam eder (CMK’nın 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası, 254. maddesinin ikinci fıkrası).

Uzlaştıktan sonra tazminat davası açılabilir mi?

Kural olarak hayır; uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararlar için evet. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, mahkemenin önce zararın uzlaşmada kesin belirlenip belirlenmediğini araştırması, belirlenemediyse esasa girip ödenen edimi mahsup etmesi gerektiğine karar vermiştir.

Mağdur bir kamu kurumuysa uzlaştırma yapılır mı?

Hayır. Uzlaştırma için mağdurun ya da suçtan zarar görenin gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olması gerekir (CMK’nın 253. maddesinin birinci fıkrası; Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası). Şirket ya da dernek mağdursa uzlaştırma yapılabilir.

Nitelikli hırsızlık ya da nitelikli dolandırıcılıkta uzlaşma var mı?

Kural olarak hayır, çünkü bu suçlar listede yoktur ve şikayete bağlı değildir. Suç ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy, altsoy, aynı derecede kayın hısmı, evlat edinen ya da evlatlık veya aynı konutta yaşayan kardeş zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK’nın 167. maddesinin birinci fıkrası). Suç, ayrılık kararı verilmiş eş, aynı konutta yaşamayan kardeş ya da aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısmı zararına işlenmişse TCK’nın 167. maddesinin ikinci fıkrası gereği şikayete bağlı hale gelir ve uzlaştırma kapsamına girer.