Ceza HukukuRehber
Ceza Davaları ve Ceza Yargılaması 2026
Ceza yargılaması, suç oluşturduğu şüphe edilen bir fiil hakkında yürütülen ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2. maddesine göre soruşturma ile kovuşturma evrelerinden oluşan süreçtir; ceza davası, kovuşturma evresinde mahkemede görülen yargılamadır. Bu yazımızda ceza hukuku alanındaki başlıca dava ve işlem türleri konu gruplarına ayrılarak özetlenmekte; her grubun altında konuyu ayrıntılı ele alan yazılara bağlantı verilmektedir.
Ceza Yargılaması Hangi Aşamalardan Oluşur?
Ceza yargılaması soruşturma ve kovuşturma evrelerinden oluşur. Soruşturma, suç şüphesinin kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından öğrenilmesiyle başlayan araştırma evresidir; kovuşturma ise görevli ve yetkili mahkemenin iddianameyi kabulüyle başlayan yargılama sürecidir.
- Soruşturma Nedir? Soruşturma Evresi Sonucunda Verilebilecek Kararlar Nelerdir?
- Suç Duyurusu Nedir? Karakola veya Savcılığa İhbar ve Şikayet Dilekçesi Örneği
- İddianame Nedir, İddianamenin İadesi veya İddianamenin Kabulü Ne Anlama Gelmektedir?
- Kovuşturma Nedir, Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar(KYOK/Takipsizlik Kararı) ve İtiraz
- Ceza Hukukunda Etkin Pişmanlık Uygulaması, Şartları, Etkin Pişmanlıkta Cezasızlık ve Ceza İndirimi
- Darp Raporu Nedir? Nasıl, Neden ve Nereden Alınır?
- Ceza Avukatı Ne İş Yapar?
Kişilere Karşı Suçlar Hangileridir?
Kişilere karşı suçlar, Türk Ceza Kanunu’nun Özel Hükümler başlıklı ikinci kitabında kişinin vücut dokunulmazlığı, şerefi, hürriyeti ve özel hayatı gibi kişisel varlıklarını koruma altına alan suç tipleridir. Kasten öldürme, taksirle öldürme, kasten yaralama, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit, hakaret, konut dokunulmazlığının ihlali, haberleşmenin gizliliğini ihlal ve özel hayatın gizliliğini ihlal bu suçlar arasında yer almaktadır.
- Kasten Öldürme Suçu(Cinayet, Adam Öldürme) Unsurları ve Cezası (TCK 81 - 83. Maddeleri)
- Taksirle Öldürme Suçu ve Cezası (TCK 85. Madde)
- Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 86, 87 ve 88. Maddeleri)
- Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma(Adam Kaçırma) Suçu ve Cezası (TCK 109. Madde)
- Tehdit Suçu ve Cezası, Unsurları, Şartları, Uygulama Kuralları
- Hakaret Suçunun Unsurları, Şartları, Cezası, Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu (TCK 125 vd. Hükümleri)
- Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu ve Cezası (TCK 116. ve 119. Maddeleri)
- İzinsiz Ses Kaydı Almak Suç mu? Konuşmaları Kayda Alma, Özel Hayatın ve Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK 132, 133, 134)
Cinsel Suçlar Hangi Fiilleri Kapsar?
Cinsel suçlar; Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) cinsel saldırı (102. madde), çocukların cinsel istismarı (103. madde), reşit olmayanla cinsel ilişki (104. madde) ve cinsel taciz (105. madde) olarak düzenlenmiştir. Mağdurun yaşı ile fiilin nitelikli hal taşıması suçun nitelendirilmesinde ve verilecek cezada önem taşır.
- Cinsel Saldırı(Tecavüz ve Sarkıntılık) Suçu ve Cezası (TCK 102. Madde)
- Cinsel Taciz Suçu ve Cezası (TCK 105. Madde)
- Çocukların Cinsel İstismarı Suçu ve Cezası (TCK 103. Madde)
- Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu ve Cezası (TCK 104. Madde)
Malvarlığına Karşı Suçlar Nelerdir?
Hırsızlık, dolandırıcılık ve mala zarar verme, malvarlığına karşı suçlar arasında yer alır. Hırsızlık Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 141 ila 147. maddelerinde, dolandırıcılık 157. maddesinde, mala zarar verme ise 151. ve 152. maddelerinde düzenlenmiştir.
- Hırsızlık Suçunun Cezası ve Unsurları (TCK 141-147. Maddeleri)
- Dolandırıcılık Suçu ve Cezası
- Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151. ve 152. Maddeleri)
Uyuşturucu Madde Kullanma Suçu Nedir?
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, kullanmak için satın almak, kabul etmek veya bulundurmak Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 191. maddesi kapsamında değerlendirilir. Kişinin kullanıcı mı yoksa satıcı mı sayılacağı Yargıtay’ın belirlediği ölçütlere göre saptanır.
İfade Özgürlüğü ve AİHM Kararları Ceza Hukukunda Nasıl Önem Taşır?
Basın ve ifade özgürlüğüne ilişkin uyuşmazlıklar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları ışığında değerlendirilir.
Ceza Avukatı Diye Ayrı Bir Unvan Var mı?
Hayır. Ceza avukatı ya da ağır ceza avukatı, ceza yargılamasında müdafilik ve vekillik yapan avukat için kullanılan adlardır; ayrı bir unvan değildir.
Şüpheli ya da sanığın müdafii, mağdurun ya da katılanın vekili olarak görev yapan avukat, baroya kayıtlı herhangi bir avukattır; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesi savunma ve adli işlemleri takip yetkisini hukuk dallarına göre ayırmaz. "Ankara ceza avukatı" ya da "en iyi ceza avukatı" gibi aramalar da bir unvana değil, Ankara’da ceza davalarını takip eden avukatlara karşılık gelir; avukatları derecelendiren bir kurum yoktur.
"Ağır ceza avukatı ne yapar" sorusunun cevabı mahkemenin görevindedir: 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca ağır ceza mahkemesi, yağma ve irtikap gibi kanunda sayılan suçlarla ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ya da on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar. "Ankara ağır ceza avukatı" da Ankara’daki ağır ceza mahkemelerinde müdafilik yapan herhangi bir avukattır; uyuşturucu suçları gibi belirli suç türleri için de "Ankara uyuşturucu avukatı" diye ayrı bir unvan bulunmaz.
Bazı hallerde müdafi zorunludur: Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150. maddesi uyarınca müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malulse, sağır ve dilsizse ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan soruşturma veya kovuşturma yürütülüyorsa, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan eden şüpheli veya sanığa da istemi halinde müdafi görevlendirilir.
"Ankara ceza avukatı ücretleri" ya da "ağır ceza avukatı ücreti" sorusunun kısa cevabı da aynıdır: ücret avukatla müvekkil arasında kararlaştırılır; Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. Ceza avukatının yargılamadaki rolünü Ceza Avukatı Ne İş Yapar? yazımızda ayrıca anlattık.
