Riskli Yapı Tespit Raporuna Karşı İtiraz Yolu ve İptal Davası 2026

Riskli yapı tespitine karşı itiraz, muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren on beş gün içinde, yapının bulunduğu yerdeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetki devri yapılmışsa İdareye verilecek dilekçeyle yapılır. İtirazı yedi üyeli teknik heyet inceler. İtiraz reddedilirse veya hiç itiraz edilmezse tespit kesinleşir; bu kez tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açmak yıkımı kendiliğinden durdurmaz; bunun için yürütmenin durdurulması ayrıca istenir.

Riskli Yapı Tespiti Nedir?

Riskli yapı tespiti, bir yapının 6306 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki ölçüte göre incelenmesi ve yapının riskli olup olmadığının idari işlemle belirlenmesidir. Tespit, tapu kaydına yansıyan ve yıkım sürecini başlatan sonuçlar doğurur.

Tespitin konusu olan riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Tanım, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alır.

6306 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrası:
“… d) Riskli yapı: Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı … ifade eder.”

Tanım, bir yapının riskli sayılabilmesi için iki seçenekli bir ölçüt kurmuştur: yapı ya ekonomik ömrünü tamamlamış olmalı ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilmelidir. İkinci ölçüt, tespitin keyfi olamayacağını gösterir; risk değerlendirmesi hesap, inceleme ve numune gibi teknik verilere dayanır.

Riskli yapı, riskli alandan farklı bir kavramdır. Riskli alan, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan alandır; kararı bir alan için verilir. Riskli yapı tespiti ise tek bir bina hakkında, kural olarak lisanslı kuruluşça hazırlanan rapora dayanılarak yapılır; Başkanlık veya İdare resen de tespit yapabilir. İki kavramın sonuçları ve dava yolları da ayrıdır. Riskli alan kararına karşı dava, kararın Resmi Gazete'de yayımı tarihinden itibaren açılır; uygulama işlemlerine karşı açılan davada ise riskli alan kararı ayrıca incelenemez. Riskli alan rejimi ve dönüşüm sürecinin bütünü için kentsel dönüşüm yazısına bakılabilir.

Tespit işlemi, kesin ve yürütülmesi zorunlu olduğundan iptal davasına konu olabilir. Tapuya bildirimle birlikte tapu sicilinde görünür ve yıkım sürecinin hukuki dayanağını oluşturur.

Riskli Yapı Tespit Raporu Nasıl Düzenlenir?

Tespit, kural olarak yapı maliklerinin veya kanuni temsilcilerinin talebiyle başlar. Talep, Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşa yapılır; tespitin masrafı maliklere aittir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrası). Malikler tespiti yaptırmazsa Başkanlık veya İdare süre vererek tespiti onlardan isteyebilir; süre içinde yaptırılmadığı takdirde tespit resen yapılır veya yaptırılır.

Tespitin engellenmesi halinde Başkanlık veya İdare, mülki idare amirinden yazılı izin ve kolluk desteği isteyebilir; kapalı kapılar açılarak tespit resen yapılır (6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 7. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi). Uygulamada tespitin yapılmasına izin vermemek, süreci durdurmaz; yalnızca tespitin kolluk marifetiyle yapılması sonucunu doğurur.

Rapor, Yönetmeliğin eki Ek-2'de yer alan Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslara göre ve Başkanlığın elektronik yazılım sistemi kullanılarak hazırlanır (Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası). Raporda, tespite konu binanın Ulusal Adres Veri Tabanında belirtilen adresinin ve bina kodunun yer alması zorunludur (Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrası). Bu zorunluluk, tespitin doğru bina üzerinde yapıldığının denetlenmesini sağlar; adres veya bina kodu uyuşmayan rapor eksik rapor sayılır.

Her yapı için kural olarak tek rapor düzenlenir. İkinci rapor ancak şu hallerde düzenlenebilir: itiraz veya yargı kararı üzerine yeniden tespit gerekmesi; raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespit edilmiş olması; yapının risk durumunu etkileyebilecek kasıtlı bir müdahale dışında, yangın, patlama gibi somut bir olayın gerçekleşmiş olması (Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrası). Lisanslı kuruluş, talepten önce elektronik sistem üzerinden yapı hakkında daha önce rapor düzenlenip düzenlenmediğini kontrol eder. Aynı yapı hakkında ikinci kez tespit yapılması, lisanslı kuruluş bakımından yazılı uyarı cezasını gerektirir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin sekizinci fıkrasının (a) bendinin 3 numaralı alt bendi).

Tespit kapsamına girmeyen yapılar da vardır. İnşaat halinde olup ikamet edilmeyen yapılar ile metrukluk veya başka bir sebeple statik bakımdan yapı bütünlüğü bozulmuş yapılar riskli yapı tespitine konu edilmez (Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası). Bu yapılarda izlenecek yol, yapının hukuki ve fiili durumuna göre değişir; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi, metruk veya yıkılacak derecede tehlikeli yapıda aynı Kanun'un 39. maddesi uygulanır. Ayrıntı için yapı kayıt belgesi yazısına bakılabilir.

Rapor, tespiti yapan İdare veya lisanslı kuruluş tarafından yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe elektronik sistem üzerinden gönderilir. Müdürlük raporu Başkanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde inceler; eksiklik varsa düzeltilmek üzere raporu düzenleyen kuruluşa iade eder (Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrası). Teknik inceleme eksikliğinin giderilmesi için lisanslı kuruluşa otuz gün verilir; gerekçeli talep üzerine ek süre tanınabilir (Yönetmeliğin 7. maddesinin dokuzuncu fıkrası).

Raporu eksik veya gerçeğe aykırı düzenleyen kuruluşa yazılı uyarı, idari para cezası ya da lisans iptali uygulanabilir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin sekizinci fıkrası).

Riskli Yapı Tespiti Nasıl Tebliğ Edilir?

Tespit için posta yoluyla tebligat öngörülmemiştir. Tebligat üç yolla yapılır: tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim ve muhtarlıkta on beş gün ilan. Tapuya bildirim ise tebliğden ayrı bir sicil işlemidir; beyanlar hanesine belirtme bu bildirim üzerine işlenir. Kanun, tebligatın hangi tarihte yapılmış sayılacağını da açıkça belirlemiştir.

6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası:
“Riskli yapılar, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde Başkanlık veya İdare tarafından ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir ve ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ yerine kaim olmak üzere, tespite ilişkin bilgileri ihtiva eden tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilir. Riskli yapı tespit işlemi, muhtarlıkta yapılan ilanın son günü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Riskli yapılar, ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süre ile ilan edilir.”

Bu kanallar birlikte yürür; riskli yapı ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün ilan edilir. Kanun, içlerinden herhangi birini değil, muhtarlıkta yapılan ilanın son gününü tebliğ anı olarak kabul etmiştir.

Tebliğ anının ilanın son gününe bağlanması, sürelerin hesabında belirleyicidir. İtiraz ve dava süreleri bu tarihe göre hesaplanır; dava süresi, tebliğ tarihini izleyen günden işlemeye başlar (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrası). e-Devlet bildiriminin geldiği veya tutanağın yapıya asıldığı günü başlangıç saymak, sürenin yanlış hesaplanmasına yol açar. Kanun bu tarihleri değil, ilanın son gününü esas alır. e-Devlet bildirimini görmemek veya tutanaktan haberdar olmamak süreyi durdurmaz.

Tebligat usulüne uygun yapılmamışsa tebliğin gerçekleştiğinden söz edilemez. İlan hiç yapılmamış, on beş günden kısa sürmüş veya tutanak yapıya asılmamışsa sürenin başladığına ilişkin savunma, açılan davada usul denetimi kapsamında ileri sürülebilir. Bu iddia, süre geçtikten sonra yapılan bir başvuruyla değil, dava dilekçesinde ve delilleriyle ortaya konur.

Tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenen belirtme, tespitin tapu sicilindeki görünümüdür. Belirtmenin satış, ipotek ve devir işlemlerine etkisi ile yıkımdan sonra terkin edilmesi riskli yapı şerhi yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Riskli Yapı Tespitine İtiraz

İtiraz, tespitin kesinleşmesini engelleyen idari başvurudur. Zorunlu değildir; malik itiraz etmeden de iptal davası açabilir. Ancak itiraz, dosyanın teknik heyet önüne gelmesini sağlar ve dava yoluna göre daha hızlı sonuç verir; ret halinde dava yolu açık kalır. İtirazın bir başka sonucu, tespitin kesinleşmesini engellemesi, dolayısıyla yıkım sürecinin başlamamasıdır.

6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının son iki cümlesi:
“Riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince on beş gün içinde itiraz edilebilir. Bu itirazlar, Başkanlığın talebi üzerine, üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkta/Başkanlıkta görevli üç kişinin iştiraki ile teşkil edilen teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır.”

a) İtiraz Süresi ve Sürenin Başlangıcı

İtiraz süresi on beş gündür. Yönetmelik, süreyi ve başlangıcını Kanun'un tebliğ kuralıyla uyumlu biçimde düzenlemiştir.

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 7. maddesinin beşinci fıkrası:
“Riskli yapı tespitine karşı yapı malikleri veya kanunî temsilcilerince riskli yapı tespitine ilişkin olarak ilgili muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren on beş gün içinde yapının bulunduğu yerdeki Müdürlüğe veya yetki devri yapılmış ise İdareye verilecek bir dilekçe ile itiraz edilebilir. İtirazın süresi içerisinde ve yapı malikince veya kanunî temsilcilerince yapılıp yapılmadığı Müdürlükçe veya İdarece kontrol edilir. Süresi içinde yapılmayan itirazlar ile yapı malikince veya malikin vefat etmiş olması halinde mirasçılarınca yapılmayan itirazlar işleme alınmaz.”

Yönetmelik süreyi ilanın son gününden başlatır ve on beş gün olarak belirler. 2577 sayılı Kanun'un 8. maddesinin üçüncü fıkrasındaki çalışmaya ara verme uzaması, “bu Kanunda yazılı süreler”le sınırlı olduğundan on beş günlük itiraz süresine uygulanmaz. Bu nedenle itiraz, son günü beklemeden yapılmalıdır.

Süre geçirildiğinde itiraz işleme alınmaz. Müdürlük veya İdare, süresinde yapılmayan itirazı incelemez ve teknik heyete göndermez; bu durumda tespit kesinleşir. Süresinde yapılmayan itiraz, otuz günlük dava süresini yeniden başlatmaz. On beş günlük sürenin kaçırılması, otuz günlük iptal davası süresini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; dava süresi henüz dolmamışsa doğrudan dava açılabilir.

Kanun'un 6/A maddesi, yıkılacak derecede riskli yapıların bulunduğu alanlar ile kendiliğinden çöken veya yangın, su baskını, heyelan, patlama gibi sebeplerle ağır hasar gören yapıların bulunduğu alanlarda Başkanlığa özel bir dönüşüm uygulaması yürütme yetkisi verir. Bu uygulama maliklerin muvafakati aranmaksızın resen yapılabilir; ancak 6/A rejiminin işletilmesi Başkanlığın takdirine bağlıdır; Kanun'un 6/A maddesinin ikinci fıkrasındaki “riskli yapı olarak kabul” ise Başkanlık veya idare tarafından yapılabilir. Bir yapının ağır hasarlı olması tek başına 6/A usulünün uygulanması sonucunu doğurmaz. 6/A kapsamında bir uygulama yürütülürse tespit Başkanlıkça resen yapılır; liste yapının kapısına asılır ve muhtarlıkta iki gün ilan edilir; tespit bu ilanla maliklere tebliğ edilmiş sayılır. Bu hallerde itiraz süresi iki gün, teknik heyetin karar süresi üç gündür. İki günlük süre çok kısa olduğundan, ilanın ilk gününden itibaren harekete geçilmelidir. 6/A kapsamında olmayan yapılarda ise on beş günlük genel süre uygulanır.

b) İtirazı Kimler Yapabilir?

İtiraz hakkı, tapuda malik olanlara ve kanuni temsilcilerine tanınmıştır. Malikin ölmesi halinde mirasçılar itiraz edebilir (Yönetmeliğin 7. maddesinin beşinci fıkrası). Birden çok malik varsa itirazın bütün maliklerce birlikte yapılması gerekmez; itirazın diğer maliklerin onayına bağlı olduğuna dair bir hüküm yoktur. Malik adına vekili de başvurabilir; bu halde vekaletnamenin riskli yapı sürecine ilişkin yetkiyi içermesi beklenir.

Kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri itiraz edemez. Kanun ve Yönetmelik, itiraz hakkını maliklerle ve kanuni temsilcileriyle sınırlamıştır; kiracının itirazı işleme alınmaz. Bu kişilerin iptal davası açma ehliyeti ayrı bir konudur ve aşağıda ele alınmaktadır.

Yapı maliki olmayan birinin talebiyle riskli yapı tespiti yapılamaz. Bu kurala aykırı davranan lisanslı kuruluşa yazılı uyarı cezası verilir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin sekizinci fıkrasının (a) bendinin 2 numaralı alt bendi). Tespit talebinin malik tarafından yapıldığının belgelenmesi, hem raporun geçerliliği hem de tespitin hukuka uygunluğu bakımından önemlidir.

c) İtiraz Nereye Yapılır?

İtiraz, yapının bulunduğu yerdeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetki devri yapılmışsa İdareye verilecek dilekçeyle yapılır (Yönetmeliğin 7. maddesinin beşinci fıkrası). Yönetmelikte “Müdürlük”, Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü olarak tanımlanmıştır (Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi).

İtirazın süresi içinde yetkili mercie yapılması gerekir. Yanlış mercie, örneğin tapu müdürlüğüne veya belediyenin farklı bir birimine verilen dilekçe Müdürlüğe ulaşmazsa itiraz hiç işleme alınmayabilir. Bu nedenle dilekçe doğrudan Müdürlüğe veya İdareye verilmeli, verildiği makamdan tarih ve sayı alınmalıdır.

İlde itirazı değerlendirecek teknik heyet teşkil edilmemişse, itiraz dilekçeleri ve tespite ilişkin raporlar, o il için yetkilendirilmiş teknik heyetin bulunduğu ildeki Müdürlüğe gönderilir (Yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrası). Bu halde de itiraz, süresi içinde yapılmış sayılır.

e-Devlet Kapısı, tespit bildiriminde kullanılır; ilan muhtarlıkta ve Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İtirazın kendisi ise Yönetmeliğin öngördüğü biçimde dilekçeyle yapılır; Yönetmelik e-Devlet üzerinden itiraz öngörmemiştir. İtirazın elektronik ortamda yapılabileceği varsayımıyla sürenin son gününü beklemek, dilekçenin süresinde verilmemesi sonucunu doğurabilir.

d) İtiraz Dilekçesinde Ne Bulunmalı?

Dilekçede yapının adresi ile ada ve parsel bilgisi, tespit tarihi, malik sıfatı ve itirazın gerekçesi yer alır. Malik sıfatı tapu kaydıyla ortaya konur; dilekçeye tapu kaydının ve kimlik belgesinin eklenmesi işlemi kolaylaştırır. Asıl önemli olan, tespit raporunun hangi teknik unsur bakımından hatalı olduğunun somut biçimde gösterilmesidir.

Somut gerekçe, raporun dayandığı verilere işaret etmelidir. Uygulamada karot numunelerinin sayısı veya alındığı yer, zemin etüdü verileri, taşıyıcı sistem modeli, hesap yöntemi, binanın tamamı yerine bir bölümünün incelenmesi, tespiti yapan kuruluşun lisans durumu ve raporun Ek-2'ye aykırılığı öne çıkan itiraz sebepleridir. “Bina sağlamdır” veya “yıkılmasını istemiyorum” gibi soyut ifadeler teknik heyetin incelemesini yönlendirmez.

Teknik heyet, itiraz dilekçesinde gösterilen sebeple bağlı değildir. Bu nedenle dilekçede yer almayan bir eksiklik de heyet tarafından görülebilir; ancak dilekçe, incelemenin odağını belirler ve dosyaya eklenen bağımsız teknik mütalaa heyetin değerlendirmesine yardımcı olur.

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin yedinci fıkrası:
“Teknik heyet, itiraz dilekçesinde gösterilen itiraz sebebi ile bağlı olmaksızın riskli yapı tespit raporunun teknik yönden bütün unsurları ile Ek-2’de yer alan Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslara uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını inceler.”

e) Teknik Heyet İtirazı Nasıl İnceler?

Teknik heyet, üniversitelerce bildirilen dört asıl öğretim üyesi (ayrıca dört yedek) ile ikisi inşaat mühendisi ve biri jeoloji veya jeofizik mühendisi olmak üzere Bakanlık veya Başkanlık teşkilatında görev yapan üç üyeden oluşur; heyet yedi asıl üyelidir (Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları). Heyet en az beş üyenin katılımıyla toplanır ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğuyla karar verir; oyların eşitliği halinde başkanın taraf olduğu görüş çoğunlukta sayılır (Yönetmeliğin 10. maddesinin dördüncü fıkrası).

Heyet, raporu Ek-2'ye göre bütün unsurlarıyla inceler; eksiklik görürse düzeltme için raporu lisanslı kuruluşa gönderir ve eksikliklerin tamamı giderildikten sonra yapının riskli olup olmadığına dair nihai kararı verir. Gerekli görürse yapıyı bizzat yerinde inceler veya incelemeyi Müdürlükten ya da yetki devri yapılmışsa İdareden ister. Nihai karar, yapının tespit tarihindeki durumuna ve özelliklerine göre verilir (Yönetmeliğin 10. maddesinin yedinci fıkrası). Bu nedenle tespitten sonra yapılan güçlendirme veya meydana gelen hasar, heyetin değerlendirmesine esas alınmaz.

Heyet kararları teknik gerekçeleri belirtilerek yazılır ve başkan ile üyelerce imzalanır. Tespiti yapan veya yaptıran İdareye kararların tamamı, itiraz eden malike ise yalnızca nihai karar bildirilir. Aynı rapora başka bir malikçe yapılan itiraz üzerine yeniden inceleme yapılmaz (Yönetmeliğin 10. maddesinin yedinci fıkrası). Bu kural, ilk itirazın gerekçesini ve zamanlamasını bütün malikler bakımından önemli kılar.

Teknik heyetin çalışması için mevzuatta kesin bir süre öngörülmemiştir; heyet, görüşülecek dosya sayısını da gözeterek ayda en az bir kez toplanır (Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü fıkrası). Uygulamada kararın verilmesi birkaç ayı bulabilir. İtiraz, tespitin kesinleşmesini engellediği için bu süre yıkım takvimini de etkiler.

f) İtirazın Kabulü, Reddi ve Kesinleşme

İtiraz kabul edilirse yapının riskli olmadığına karar verilir; durum ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir (Yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrası). Tapu müdürlüğü bu bildirim üzerine beyanlar hanesindeki belirtmeyi kaldırır. Ret halinde tespit kesinleşir ve yıkım süreci başlar.

Kesinleşme, itirazın reddedilmesi veya itiraz edilmemesi halinde gerçekleşir (Yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrası). Kanun ve Yönetmelik, kesinleşmeyi bir mahkeme kararına değil, itirazın sonucuna bağlamıştır.

Danıştay 13. ve 6. Dairelerinin 13.06.2022 tarihli ve 2022/1577 E., 2022/2596 K. sayılı kararı:
“… Yönetmeliğin 8. maddesinde riskli yapı tespitinin kesinleşmesi için, bu tespite karşı yapılan itirazın reddedilmesi veya riskli yapı tespitine itiraz edilmemesi şartlarından birisinin gerçekleşmesi yeterli görülmüştür.”

Bu nedenle iptal davası açılmış olması, kesinleşmiş tespitin ve yıkım işlemlerinin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Karar, 13. ve 6. Dairelerin birlikte yaptığı toplantıda verilmiştir. Daireler, tespit işlemi hakkında verilmiş bir yürütmenin durdurulması kararı bulunmadıkça işlemin hukuken ayakta olduğunu kabul etmiştir. Yıkımı fiilen durduracak olan, yürütmenin durdurulması kararıdır.

Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası

Riskli yapı tespiti bir idari işlem olduğundan iptal davasına konu olur. Dava, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır (2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi). İtirazın reddi halinde ret kararı da davaya konu edilebilir; malik, tespit işlemini ve ret kararını birlikte dava edebilir.

İtirazın sonuçlanması beklenmeden de iptal davası açılabilir. Danıştay 6. Dairesi, 10.02.2022 tarihli ve 2019/2536 E., 2022/1327 K. sayılı kararında, riskli yapı tespitinin tapuya bildirimle aleniyet ve icrailik kazandığını, ilgilinin itiraz etme veya doğrudan dava açma hakkı bulunduğunu, itiraz sonuçlanmadan dava açılamayacağına dair bir düzenleme olmadığını belirtmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Aynı yönde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 23.09.2021 tarihli ve 2019/1187 E., 2021/1577 K. sayılı kararıyla, itiraz sonuçlanmadan açılan davayı “vaktinden önce açılmış” sayan daire kararını bozmuştur. Bu nedenle itiraz dosyası derdestken iptal davası açılması, tek başına davanın usulden reddi sebebi değildir.

6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin dokuzuncu fıkrası:
“Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabilir.”

Anayasa Mahkemesi, 27.02.2014 tarihli ve 2012/87 E., 2014/41 K. sayılı kararıyla bu fıkranın, yürütmenin durdurulmasını yasaklayan ikinci cümlesini iptal etmiştir. Bu nedenle riskli yapı tespitine karşı açılan davalarda da yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.

a) Dava Açma Süresi: 30 Gün

6306 sayılı Kanun, kendi işlemleri için özel bir dava açma süresi öngörmüştür: tebliğ tarihinden itibaren otuz gün. Bu süre, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki altmış günlük genel süreden kısadır ve özel hüküm olarak önce uygulanır. İşlemde dava açma süresi hiç gösterilmemişse, Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca altmış günlük genel sürenin uygulanacağı yönde riskli alan kararlarına ilişkin yargı kararları bulunmaktadır. Buna karşılık riskli yapı tespitinde güvenli yol, tebliğde gösterilen otuz günlük süreyi esas almaktır. Bu kararların riskli yapı tespitine doğrudan uygulanabilirliği, işlemin tebliğ usulü ve somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Sürenin başlangıcı, itiraz edilip edilmemesine göre değişir. İtiraz edilmemişse tespit, muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası); otuz gün bu tarihi izleyen günden işler. İtiraz edilmiş olsa bile, tespitin tebliğinden itibaren otuz gün içinde doğrudan dava açılabilir; itirazın sonucu beklenmek zorunda değildir (yukarıda anılan 6. Daire kararı). İtirazın reddi halinde ise ret kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde dava açılabilir. İtiraz süresi ilanın son gününden, dava süresi ise tebliğ tarihini izleyen günden hesaplanır; bu fark, itiraz süresinin idari başvuruya, dava süresinin yargısal başvuruya ilişkin olmasından kaynaklanır.

Danıştay 14. Dairesinin 14.06.2017 tarihli ve 2016/662 E., 2017/4012 K. sayılı kararı:
“Riskli yapı tespitine karşı yapılan itirazın reddine dair kararın, davacının eşine tebliğ edildiği 27.11.2014 tarihinden itibaren, otuz gün içinde iptali istemiyle dava açılması gerekirken, kanuni dava açma süresi geçirildikten sonra … açılan davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığından, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken esasının incelenmesi suretiyle işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.”

Karar, itirazın reddi kararının ayrı bir işlem olduğunu ve sürenin bu kararın tebliğine göre hesaplandığını göstermektedir. Daire, idare mahkemesi kararını bu gerekçeyle bozmuştur (oy birliği). Kararın devamında Daire, yıkım işleminin hukuka uygunluğunun önceki işleme bağlı kalınmaksızın ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle tespit ve ret kararına karşı açılan dava ile yıkım işlemine karşı açılan dava, süre ve konu bakımından ayrı değerlendirilir.

Sürenin son günü tatile rastlarsa süre tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar; sürenin çalışmaya ara verme zamanına rastlaması halinde yedi günlük uzama uygulanır (2577 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları). Bu kural, kısa olan otuz günlük sürede özellikle önemlidir.

b) Görevli ve Yetkili Mahkeme

Dava, idare mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir.

2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası:
“İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir.”

Riskli yapı tespiti, taşınmazın hukuki durumunu ve yıkım sürecini doğrudan etkilediğinden bu kapsamdadır. Dava dilekçesi, UYAP üzerinden elektronik imza ile gönderilebilir; sürenin son gününde yaşanacak teknik aksaklık dava hakkını riske atacağından dilekçenin erken hazırlanması yerinde olur.

c) Davalı İdare

Davalı, dava konusu işlemi tesis eden idaredir. Riskli yapı tespiti, teknik heyetin ret kararı ve tahliye ile yıkım işlemleri aynı idareye ait olmayabilir; bu nedenle davalı, her bir işlem bakımından o işlemi tesis eden idareye göre belirlenir. Tespit Başkanlık tarafından yapılmışsa davalı Kentsel Dönüşüm Başkanlığıdır; Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü Başkanlığın taşra birimidir ve tek başına tüzel kişiliği yoktur. Tespit İdare tarafından yapılmış veya yetki devredilmişse davalı ilgili belediye, il özel idaresi veya TOKİ'dir (6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin on ikinci fıkrası). Tespiti yapan lisanslı kuruluş, idari işlemin tarafı olmadığından davalı gösterilmez.

7471 sayılı Kanun'la tespit ve lisanslandırma yetkisi Başkanlığa geçmiştir; Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önceki işlemlerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına husumet yöneltildiği görülmüştür. Bugünkü işlemlerde davalı, tespiti yapan veya yaptıran idaredir. Yanlış hasım gösterilirse dava dilekçesi gerçek hasma tebliğ edilir (2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi). Bu nedenle husumet hatası davayı hemen sona erdirmez; ancak tebligat ve süre açısından gecikme yaratır.

d) Yürütmenin Durdurulması

İptal davası açılması, tespit işleminin yürütülmesini durdurmaz (2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinin birinci fıkrası). Yıkımın dava sonuna kadar durması için yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekir.

2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinin ikinci fıkrası:
“Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir. …”

Karar için iki şart birlikte aranır: işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararın doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Yıkım halinde zararın telafisi güç olduğu açıktır; bina yıkıldıktan sonra iptal kararı eski hali geri getirmez. Bu nedenle uyuşmazlık çoğu kez açık hukuka aykırılık şartında düğümlenir. Dilekçede raporun somut teknik eksikliği, örneğin yetersiz karot sayısı veya hatalı hesap yöntemi, belgeleriyle gösterilmelidir.

Yıkım gibi uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde yürütmenin durdurulmasına, idarenin savunması alınmadan da karar verilebilir (2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinin ikinci fıkrası). Bu durdurma, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere geçicidir. Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir ve idareden teminat alınmaz (aynı maddenin altıncı fıkrası). Karara karşı, tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (aynı maddenin yedinci fıkrası).

Yürütmenin durdurulmasına karar verilmezse yıkım süreci devam eder. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinin açıkça yer alması ve gerekçelendirilmesi gerekir.

e) İptal Davasında İnceleme ve İspat

Mahkeme, idari işlemin unsurlarını ve idarenin takdir yetkisinin sınırlarını denetler. Riskli yapı tespiti teknik bir değerlendirmeye dayandığından mahkeme, gerekli görürse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırır (2577 sayılı Kanun'un 31. maddesi). Bilirkişi, raporun Ek-2'ye ve ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunu, inceleme noktalarının sayısını ve yerini, zemin ile taşıyıcı sistem verilerini değerlendirir.

İptal davasında başlıca tartışma, raporun teknik yeterliliğidir: yeterli sayıda kolonda inceleme yapılmaması, örneklemenin gerekçelendirilmemesi, hesap yönteminin Yönetmeliğe aykırılığı, binanın tamamı yerine bir bölümünün incelenmesi. Bu nedenle bilirkişi incelemesinde raporun dayandığı verilerin eksiksiz ve yöntemine uygun olup olmadığı ayrıntılı olarak sorgulanmalıdır.

İdari yargılamada resen araştırma ilkesi geçerlidir. Mahkeme, uyuşmazlığın çözümü için gerekli bilgi ve belgeleri idareden isteyebilir, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırabilir (2577 sayılı Kanun'un 20. maddesi; keşif ve bilirkişi için 31. maddesi). Bu nedenle ispat yükü, davacının tek başına taşıdığı bir külfet olarak anlaşılmamalıdır. Davacı, raporun hatalı olduğunu düşündüğü hususları somutlaştırmalı ve elindeki delilleri mahkemeye sunmalıdır. Tespit raporu ve ekleri, tapu kaydı, ilan ve tutanak, e-Devlet bildirimi, varsa bağımsız teknik mütalaa bu delillerin başlıcalarıdır. Yıkım riski bulunan hallerde yapının mevcut durumunun belgelenmesi için delil tespiti yoluna başvurulabilir.

f) Diğer Maliklerin Davaya Katılması

Tespitin iptali binanın tamamı bakımından sonuç doğurduğundan diğer malikler de davaya katılmak isteyebilir. Menfaati olan malik, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında feri müdahil olarak davaya katılabilir (2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesi). Tespitin iptalini istiyorsa davacı yanında, ayakta kalmasını istiyorsa davalı yanında yer alır. Müdahale, tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir. Feri müdahil davanın bağımsız tarafı olmaz; hüküm taraflar hakkında verilir ve müdahil, yanında katıldığı tarafın hukuki konumuna bağlı olarak davayı takip eder (6100 sayılı Kanun'un 68 ve 69. maddeleri).

İtirazı reddedilen malik davayı açmazsa diğer malikler kendi menfaatleri bakımından dava açabilir. Ancak aynı tespit işlemine karşı açılan davaların ayrı dosyalarda görülmesi, farklı bilirkişi değerlendirmelerine ve sonuçlara yol açabilir.

g) Dava Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?

Süre kaçırıldığında tespit kesinleşir ve iptal davası açılamaz. 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki üst makama başvuru, ancak dava açma süresi içinde yapılırsa süreyi durdurur; süre geçtikten sonra yapılan başvuru yeni bir dava süresi doğurmaz. Kesinleşmiş bir işlemin geri alınması için yapılan başvurunun reddi de kural olarak yeni bir iptal davasına konu olmaz. 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesine dayanılarak yapılan yeni bir başvurunun sükutla reddi de kesinleşmiş işlemi canlandırmaz. Ancak işlemden sonra yapının hukuki veya fiili durumunu etkileyen esaslı yeni bir olgu ortaya çıkmışsa ya da idare önceki işlemden bağımsız yeni bir işlem tesis etmişse, bu yeni işlem ve verilen cevabın niteliği ayrıca değerlendirilir.

Süre geçtikten sonra ileri sürülebilecek yol, tebligatın usulüne uygun yapılmadığını ortaya koymaktır. İlanın hiç yapılmaması veya on beş günden kısa sürmesi halinde sürenin başladığından söz edilemez; bu iddia, süre aşımı defi karşısında davada değerlendirilir.

Dava açma süresi geçmişse iptal davası açılamaz; yıkımın gerçekleşmiş olması tek başına süreyi etkilemez. Süresi içinde açılmış bir davada bina yıkılmışsa, mahkeme yıkım işlemi yönünden “konusu kalmayan dava” kararı verebilir. Danıştay 6. Dairesi, 23.03.2022 tarihli ve 2021/5048 E., 2022/3542 K. sayılı kararında bu gerekçeyle bozmuştur; kararın karşı oyunda ise yıkımın hukuka uygunluk denetimini ortadan kaldırmadığı ve tazminat davası bakımından esasın incelenmesi gerektiği savunulmuştur. Tespit işlemine karşı açılan dava, yıkım işleminden bağımsız olarak kendi süresi ve konusu içinde değerlendirilir.

İdari işlem veya eylem nedeniyle zarar doğmuşsa tam yargı davası da açılabilir. İptal davası açılmış ve işlem uygulanmışsa tam yargı davası, icra tarihinden itibaren dava süresi içinde (2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi) açılır; ilgili, koşullarına göre doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte de açabilir. Doğrudan idari eylem nedeniyle hak kaybı halinde ise eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl, her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur; dava, başvurunun reddi veya otuz günlük sükut üzerine dava süresi içinde açılır (aynı Kanun'un 13. maddesi). Tazminat sorumluluğu yalnız hizmet kusuruna dayanmaz; olayın özelliğine göre kusursuz sorumluluk da gündeme gelebilir. İdare, iptal kararının gereğini otuz gün içinde yerine getirmezse, kararın uygulanmamasından doğan zarar için tam yargı davası açılabilir (aynı Kanun'un 28. maddesi). Örneğin hatalı tespit nedeniyle yıkım yapılması 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi, yıkım sırasında komşu taşınmaza zarar verilmesi aynı Kanun'un 13. maddesi, iptal kararına rağmen idarenin gereğini yapmaması ise 28. maddesi kapsamında değerlendirilir.

Tespit Kesinleşirse Ne Olur?

Tespitin kesinleşmesi, tahliye ve yıkım sürecini başlatır. Müdürlük, gerekli tebligatların yapılmasını ve yapının yıktırılmasını İdareden ister (Yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrası). Tahliye ve yıkım tebligatı da tespitteki usulle yapılır: Ek-7/A tutanağı yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süreyle ilan edilir; işlem, ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır (6306 sayılı Kanun'un 5. maddesinin beşinci fıkrası; Ek-7/A için Yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci fıkrası).

6306 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrası:
“Riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir.”

Süre içinde yapı yıktırılmazsa önce yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir; buna rağmen yıktırılmazsa yapının insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemleri, masrafı dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahalli idarelerin de iştirakiyle mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır (6306 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrası).

Yıkım ruhsatı, maliklerin muvafakati aranmaksızın altı iş günü içinde düzenlenir (Yönetmeliğin 8. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi). Başkanlık veya İdarece yapılan tahliye ve yıkım masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre tahsil edilir.

Yapı yıkıldıktan sonra tapu kütüğünün beyanlar hanesindeki riskli yapı şerhi, yıkıma ilişkin belgelere istinaden ilgililerin talebi üzerine veya Başkanlık ya da İdarenin bildirimi üzerine terkin edilir; yerine taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme yapılır ve parselde yapılacak iş, işlem ve uygulamalar Kanun kapsamında yürütülür (Yönetmeliğin 8. maddesinin dokuzuncu fıkrası). Bu hüküm, 4 Şubat 2026 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle yeniden düzenlenmiştir.

Yıkım yerine güçlendirme de istenebilir. Bunun için güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespit ettirilmesi, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrası ve kat malikleri kurulu usulü çerçevesinde güçlendirme kararı alınması, projenin hazırlatılması ve ruhsat alınması gerekir (Yönetmeliğin 8. maddesinin yedinci fıkrası). Güçlendirme tamamlandıktan sonra tapu kaydındaki riskli yapı belirtmesinin kaldırılması için Müdürlüğe başvurulur.

Yeniden yapım kararı, paydaşların hisseleri oranındaki salt çoğunluğuyla alınır; karara katılmayan maliklerin arsa payları kanundaki usule göre satılabilir (6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası). Çoğunluk hesabı, toplantı usulü ve pay satışının ayrıntısı kentsel dönüşüm yazısında; arsa paylarının düzeltilmesi ise arsa payının düzeltilmesi yazısında ele alınmıştır.

Kiracılar ve Sınırlı Ayni Hak Sahipleri

İtiraz hakkı yukarıda açıklandığı gibi maliklerle ve kanuni temsilcileriyle sınırlıdır; kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi itiraz edemez.

Buna karşılık iptal davası açma ehliyeti, itiraz hakkından farklıdır. İptal davasında ehliyet, işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin kurulmasına bağlıdır (2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi). Danıştayın bu konudaki kararları ayrışmaktadır.

Danıştay 6. Dairesi, 10.02.2022 tarihli ve 2020/2160 E., 2022/1329 K. sayılı kararında, kiracının açtığı davada davalı idarelerin usule ilişkin itirazlarını yerinde görmemiş; davayı esastan reddetmiştir. Karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22.02.2023 tarihli ve 2022/2827 E., 2023/300 K. sayılı kararıyla onanmıştır. Daire, bu itirazlar arasında yer alan ehliyet itirazını ayrıca gerekçelendirmemiştir.

Danıştay 13. ve 6. Dairelerinin birlikte verdiği 13.06.2022 tarihli ve 2022/1577 E., 2022/2596 K. sayılı kararda ise yıkım ihalesine karşı dava açan kiracının ehliyetli olduğu oy çokluğuyla kabul edilmiş; ancak dava esastan reddedilmiştir.

Buna karşılık bir idare mahkemesi, riskli yapı tespitine karşı dava açan kiracı şirketin tespit işlemi yönünden ehliyetsizliğine karar vermiş; bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiş, Danıştay 4. Dairesi de temyiz istemini reddetmiştir (10.10.2024 tarihli ve 2024/2888 E., 2024/5576 K. sayılı karar). Bu dosyada kiracının ehliyetsizliği kesinleşmiştir.

Bu nedenle kiracının ehliyeti, dava konusu işlemin niteliğine ve kiracının o işlemle kurduğu menfaat ilişkisine göre değerlendirilir; her dosyada aynı sonuç doğmaz.

Kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerine tahliye tebligatı da yapılır. Kanun, tespit ve tahliye tebligatını “ayni ve şahsi hak sahipleri” bakımından düzenlemiştir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci ve 5. maddesinin beşinci fıkraları). Tespit kesinleştiğinde kiracının işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilebilir; Danıştay 4. Dairesi, riskli yapı kararı kesinleştiğinde binadaki işyerinin de tahliyesinin zorunlu olduğunu belirtmiş ve ruhsat iptaline ilişkin işlemi hukuka uygun bularak bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur (26.02.2024 tarihli ve 2023/7762 E., 2024/1205 K. sayılı karar).

Anlaşma ile tahliye edilen yapılarda maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi, kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir (6306 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası). Yardımın koşulları ve başvuru yolu dönemsel olarak değişebildiğinden, güncel uygulama Başkanlığın duyurularından takip edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Riskli yapı tespitine itiraz süresi ne kadardır?

On beş gündür. Süre, muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren işler (Yönetmeliğin 7. maddesinin beşinci fıkrası); son günü beklemeden başvurulmalıdır.

İtiraz süresi e-Devlet bildirimiyle mi başlar?

Hayır. Kanun, muhtarlıkta yapılan ilanın son gününü tebliğ anı olarak kabul etmiştir (6306 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası). e-Devlet bildirimini görmemek süreyi durdurmaz.

İtiraz etmeden doğrudan iptal davası açılabilir mi?

Evet. İtiraz zorunlu bir aşama değildir; malik, tespitin tebliğinden itibaren otuz gün içinde doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabilir (6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin dokuzuncu fıkrası).

6/A kapsamındaki yapılarda süre farklı mıdır?

Evet, ancak 6/A kapsamında bir uygulama yürütülüyorsa. Bu hallerde ilan iki gün, itiraz süresi iki gün, teknik heyetin karar süresi üç gündür (6306 sayılı Kanun'un 6/A maddesi). Ancak 6/A, Başkanlığın yürüttüğü özel bir uygulama rejimidir; binanın ağır hasarlı olması tek başına bu süreleri başlatmaz. 6/A kapsamında olmayan yapılarda on beş günlük süre uygulanır.

İtiraz reddedilirse dava süresi ne zaman başlar?

İki imkan vardır. İtiraz edilmiş olsa bile tespitin tebliğinden itibaren otuz gün içinde doğrudan dava açılabilir. İtirazın reddi beklenmişse süre, ret kararının tebliğinden itibaren otuz gündür.

Dava açmak yıkımı durdurur mu?

Hayır. İptal davası açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz (2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinin birinci fıkrası). Yıkımın durması için yürütmenin durdurulmasına karar verilmelidir.

Kiracı itiraz edebilir mi?

Hayır. İtiraz hakkı maliklerle ve kanuni temsilcileriyle sınırlıdır. Kiracının iptal davası açma ehliyeti ise işlemle kurduğu menfaat ilişkisine göre ayrıca değerlendirilir.

Teknik heyet kararına yeniden itiraz edilebilir mi?

Hayır. Aynı rapora başka bir malikçe yapılan itiraz üzerine yeniden inceleme yapılmaz (Yönetmeliğin 10. maddesinin yedinci fıkrası). Teknik heyetin nihai kararına karşı yol iptal davasıdır.

İptal davası hangi mahkemede açılır?

Taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır (2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası).

Dava süresi altmış gün mü, otuz gün mü?

Otuz gündür. 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin dokuzuncu fıkrası özel süre öngördüğünden, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesindeki altmış günlük genel süre uygulanmaz. İşlemde süre hiç gösterilmemişse altmış günlük genel sürenin uygulanacağı yönde riskli alan kararlarına ilişkin yargı kararları bulunsa da güvenli yol otuz gündür.

Yıkım için malike ne kadar süre verilir?

Doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir (6306 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrası). Süre içinde yıktırılmazsa önce idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir; buna rağmen yıktırılmazsa tahliye ve yıkım mülki amir tarafından yapılır veya yaptırılır.