Yasal Miras Payı Hesaplama
Sağ kalan eş, çocuklar, anne ve baba ile kardeşlere göre yasal miras paylarını ve saklı payları kesir ve yüzde olarak gösterir.
Hesaplama aracı
Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz bilgiler sunucuya gönderilmez ve saklanmaz.
Sonuç
Bilgileri girip “Hesapla”ya bastığınızda sonuç ve adım adım döküm burada görünür.
Yasal mirasçılar kimlerdir?
Türk Medeni Kanunu yasal mirasçıları zümrelere ayırır. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olmaz:
- birinci zümre: mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları ve onların altsoyu (TMK m.495);
- ikinci zümre: altsoy yoksa anne ve baba ile onların altsoyu, yani kardeşler (m.496);
- üçüncü zümre: bunlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyu (m.497).
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur (m.499). Mirasçı bırakmadan ölen kimsenin mirası Devlete geçer (m.501).
Sağ kalan eşin payı ne kadardır?
Eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir (m.499):
- altsoyla birlikte mirasın dörtte biri;
- anne ve baba zümresiyle birlikte yarısı;
- büyükanne ve büyükbabalar ve onların çocuklarıyla birlikte dörtte üçü;
- bunlar da yoksa tamamı.
Eşin miras payı, mal rejimi tasfiye edildikten sonra kalan mirasa uygulanır. Hesaplayıcı mal rejiminin tasfiyesini yapmaz.
Önce ölen mirasçının payı kime geçer?
Mirasbırakandan önce ölen çocuğun yerini kendi altsoyu alır (m.495). Önce ölen anne ya da babanın yerini onun altsoyu, yani kardeşler alır; bir tarafta hiç mirasçı yoksa miras diğer taraftaki mirasçılara kalır (m.496). Hesaplayıcı tam kardeş, ana bir ve baba bir kardeşleri bu kurala göre ayırır.
Saklı pay nedir?
Saklı pay, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarla dokunamayacağı paydır; mirasbırakan mirasının ancak saklı paylar dışında kalan kısmında tasarruf edebilir (m.505). Saklı pay oranları şunlardır (m.506):
- altsoy için yasal miras payının yarısı;
- anne ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri;
- sağ kalan eş için, altsoy veya anne ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.
Kardeşlerin saklı payı 5650 sayılı Kanunla 2007’de kaldırılmıştır. Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, tasarruf edilebilir kısmı aşan tasarrufların tenkisini dava edebilir (m.560).
Örnek hesaplama
Mirasbırakanın sağ kalan eşi ve iki çocuğu varsa eşin yasal payı 1/4 (%25), her çocuğun payı kalan 3/4’ün yarısı olan 3/8’dir (%37,5). Saklı paylar eş için 1/4 (yasal payın tamamı), her çocuk için 3/16’dır (%18,75).
Hesaplayıcı neleri kapsamaz?
Hesaplayıcı yalnızca yasal miras paylarını gösterir. Vasiyetname ve miras sözleşmesi, mirasçılıktan çıkarma, mirasın reddi, mirastan feragat, evlatlık ilişkisi ve mal rejiminin tasfiyesi dikkate alınmaz.
Sık sorulan sorular
Kardeşler hangi durumda mirasçı olur?
Mirasbırakanın altsoyu yoksa ve anne ya da babası ondan önce ölmüşse, ölen ebeveynin payı onun altsoyuna, yani kardeşlere geçer (TMK m.496).
Eş ile anne ve baba birlikte mirasçıysa paylar nasıl olur?
Eş mirasın yarısını alır; kalan yarıyı anne ve baba eşit olarak, dörtte birer paylaşır (TMK m.496 ve m.499).
Evlilik dışında doğan çocuk mirasçı olur mu?
Soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuşsa, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olur (TMK m.498).
Saklı payı ihlal edilen mirasçı ne yapabilir?
Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilir (TMK m.560).
Hiç mirasçı yoksa miras kime kalır?
Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer (TMK m.501).