Kıdem Tazminatı Hesaplama

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçinin işe başladığı tarihten itibaren her tam hizmet yılı için 30 günlük ücreti tutarında ödenir; bir yıldan artan süreler de aynı oran üzerinden hesaba katılır (1475 sayılı İş Kanunu m.14). Hesaplayıcı tam yıllar için aylık ücretin tamamını, artan her ay için ücretin on ikide birini, artan her gün için ücretin 365’te birini esas alır.

Hangi ücret esas alınır?

Hesaba esas ücret işçinin son ücretidir. Brüt ücrete, işçiye sağlanan para ve parayla ölçülebilen menfaatler, örneğin düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye ve prim de eklenir (m.14). Bu toplam uygulamada “giydirilmiş brüt ücret” olarak adlandırılır. Parça başı, akort, götürü ya da yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hâllerde, son bir yılda ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama ücret esas alınır.

Kıdem tazminatı tavanı nedir?

Bir hizmet yılı için ödenecek kıdem tazminatı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı Kanuna göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez (m.14). Bu tutar her yıl Ocak ve Temmuz aylarında yeniden belirlenir. Hesaplayıcı işten çıkış tarihinde geçerli tavanı kullanır; giydirilmiş brüt ücret tavanı aşıyorsa hesap tavan üzerinden yapılır.

Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7). Tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir. Hesaplayıcı ücretler için geçerli damga vergisi oranını uygular; brüt ve net tutarı ayrı gösterir.

Örnek hesaplama

İşe giriş tarihi 1 Mart 2020, işten çıkış tarihi 15 Eylül 2026 ve giydirilmiş brüt aylık ücreti 50.000 TL olan işçinin hizmet süresi 6 yıl 6 ay 14 gündür. Çıkış tarihinde geçerli tavan 73.729,87 TL’dir (1 Temmuz – 31 Aralık 2026); ücret tavanın altında kaldığı için hesap ücret üzerinden yapılır:

• 6 tam yıl için: 6 × 50.000 = 300.000,00 TL
• Artan 6 ay için: 50.000 × 6 / 12 = 25.000,00 TL
• Artan 14 gün için: 50.000 × 14 / 365 = 1.917,81 TL
• Brüt kıdem tazminatı: 326.917,81 TL
• Damga vergisi (binde 7,59): 2.481,31 TL
• Net kıdem tazminatı: 324.436,50 TL

Kimler kıdem tazminatına hak kazanır?

Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçinin sözleşmesi aşağıdaki hâllerden biriyle sona ererse kıdem tazminatı doğar (1475 sayılı Kanun m.14):

• işverenin, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller dışında bir sebeple feshetmesi;
• işçinin haklı nedenle feshetmesi (4857 sayılı İş Kanunu m.24);
• muvazzaf askerlik;
• yaşlılık, emeklilik ya da malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ya da emeklilik için gereken sigortalılık süresi ve prim gün sayısı tamamlanarak ayrılma;
• kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması;
• işçinin ölümü.

Hesaplayıcı hak kazanma şartlarını değerlendirmez; yalnızca tutarı hesaplar.