Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Eşikler, Yatırım Türleri ve Başvuru Süreci 2026

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Nedir?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, belirli tutarda yatırım yapan yabancının, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, Kanun’un 11. maddesinde sayılan genel şartlara (örneğin beş yıl kesintisiz ikamet, yeteri kadar Türkçe konuşabilme) bağlı olmaksızın Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmasıdır. Taşınmaz yolunda eşik en az 400.000 Amerikan Doları değerinde taşınmaz edinimidir. Diğer yatırım yollarında eşik en az 500.000 Amerikan Doları, istihdam yolunda ise en az 50 kişidir. Yatırım şartı tek başına yeterli değildir: başvuru sahibinin millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlinin bulunmaması gerekir ve karar idarenin takdirindedir.

Halk arasında “yatırımcı vatandaşlığı” ya da “gayrimenkulden vatandaşlık” olarak bilinen bu yol, 2016 yılında Kanun’a eklenen bir istisnadır. Makalemizde önce yasal dayanağı ve güncel eşikleri, ardından taşınmaz yolunun ayrıntılarını, 28.09.2026 tarihinde değişen değerleme ve tutar teyidi kurallarını, başvuru sürecini, aile bireylerinin durumunu ve vatandaşlığın sonradan iptali ya da geri alınmasını Danıştay kararlarıyla birlikte ele alıyoruz.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlığın Yasal Dayanağı Nedir?

Yatırım yoluyla vatandaşlık, 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesine, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun (YUKK) 31. maddesine ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesine dayanır. Kanun genel çerçeveyi, Yönetmelik yatırım türlerini ve tutarları, kurum genelgeleri ise tespit usulünü belirler.

a) Türk Vatandaşlığı Kanunu

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesi:
“(1) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler. …
b) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu. …
(2) (Ek: 19/10/2017-7039/29 md.) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir.”

Madde, yatırımcıyı doğrudan saymaz; YUKK’nın 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alan yabancıya atıf yapar. Bu bent, “Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar” ile ailelerine kısa dönem ikamet izni verilebileceğini düzenler. Bu izin, YUKK’nın 31. maddesinin beşinci fıkrasına göre en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir.

Danıştay 10. Dairesi de bu bağlantıyı vurgulamış ve yatırım yoluyla vatandaşlık için “öncelikle bu maddede atıfta bulunulan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde aranan koşulu taşımak gerektiği açıktır” demiştir (Danıştay 10. Dairesinin 05.02.2026 tarihli ve 2024/405 E., 2026/361 K. sayılı kararı).

b) Uygulama Yönetmeliği

Yatırım türleri ve asgari tutarlar, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinin ikinci fıkrasında sayılmıştır. Taşınmaz yoluna ilişkin bent şöyledir:

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi:
“En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen.”

Yönetmelik’in aynı maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre, yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak usul ve esaslar tespiti yapan kurumca belirlenir. Taşınmaz yolunda bu kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüdür (TKGM). Danıştay 10. Dairesi, bu fıkrayla tespit yapan kurumların “tespite esas alınacak kriterleri düzenleme yetkisi ile de donatıldığı” sonucuna varmıştır (Danıştay 10. Dairesinin 30.09.2024 tarihli ve 2020/3336 E., 2024/3481 K. sayılı kararı).

Yatırım Türleri ve Asgari Tutarlar Nelerdir? (27.10.2026 İtibarıyla)

Yönetmelik yedi yatırım yolu öngörmektedir. Aşağıdaki liste 27.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr’deki güncel Yönetmelik metninden derlenmiştir; tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Kaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik.

• Taşınmaz: en az 400.000 USD; kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmaz; tapuya üç yıl satılmaması şerhi. Tespit: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (TKGM).
• Taşınmaz satış vaadi: kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş taşınmaz için en az 400.000 USD peşin ödeme; noterde düzenlenen sözleşme ve üç yıl devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdünün şerhi. Tespit: aynı Bakanlık.
• Sabit sermaye yatırımı: en az 500.000 USD. Tespit: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı.
• İstihdam: en az 50 kişilik istihdam. Tespit: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
• Banka mevduatı: en az 500.000 USD, üç yıl tutma şartıyla. Tespit: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu.
• Devlet borçlanma araçları: en az 500.000 USD, üç yıl tutma şartıyla. Tespit: Hazine ve Maliye Bakanlığı.
• Gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı: en az 500.000 USD, en az üç yıl elde tutma şartıyla. Tespit: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK).
• Bireysel emeklilik sistemi: en az 500.000 USD katkı payı, belirlenen fonlarda tutma ve üç yıl sistemde kalma şartıyla. Tespit: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu.

Taşınmaz yolu, satın alma ve satış vaadi olarak iki biçimde uygulandığı için listede ayrı gösterilmiştir. Tutarların belirlenmesinde tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır (Yönetmelik’in 20. maddesinin altıncı fıkrası). Taşınmaz, mevduat, devlet borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilik yollarında döviz tutarı işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, bu bankaca da Merkez Bankasına satılır (onuncu fıkra). Yönetmelik ayrıca, öngörülen süreyi tamamlamak amacıyla yatırım türleri arasında geçişkenliğin mümkün olduğunu belirtmektedir (sekizinci fıkra).

Eşikler zaman içinde değişmiştir. Taşınmaz eşiği 12.01.2017 tarihinden itibaren 1.000.000 USD, 19.09.2018 tarihinden itibaren 250.000 USD idi; 13.05.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 400.000 USD’ye çıkarılmıştır. Danıştay 10. Dairesi, taşınmazı eşiğin değişmesinden kısa süre önce alan ve başvuruyu yeni eşik yürürlükteyken yapan yatırımcılar bakımından, başvurunun “hakkaniyet gereği, davacıların başvurularının, satın aldıkları taşınmazın hisselerine düşen değerinin 250.000 Amerikan Doları koşulunu sağlayıp sağlamadığı yönünden değerlendirilmesi suretiyle sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır” diyerek ret işlemlerini iptal etmiştir (2024/3481 K.). Aynı karar, hisseli edinimde eşiğin her hissedarın payına düşen değer üzerinden arandığını da göstermektedir.

Hangi Taşınmazlar Vatandaşlık İçin Uygundur?

Vatandaşlık amacıyla edinilecek taşınmaz, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bir bağımsız bölüm ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı bir taşınmaz olmalıdır. Bu sınırlama, 12.12.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla getirilmiştir; bu tarihten sonra tarla, boş arsa gibi üzerinde yapı bulunmayan taşınmazlar satın alma yoluyla bu kapsamda değildir.

Satış vaadi yolunda ise taşınmazın kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş olması, bedelin peşin ödenmesi ve sözleşmenin noterde düzenlenmesi gerekir. Kat irtifakı ile kat mülkiyeti arasındaki fark için kat irtifakı ve kat mülkiyeti, noterde düzenlenen sözleşmenin şekli ve sonuçları için taşınmaz satış vaadi sözleşmesi makalelerimize bakılabilir. Projeden ya da müteahhitten yapılan alımlarda ortaya çıkabilecek riskler müteahhitten taşınmaz satın alan üçüncü kişiler makalesinde ayrıca anlatılmıştır.

Birden fazla taşınmaz alınarak da eşik sağlanabilir: TKGM’nin 2024/4 sayılı Genelgesi, 19.09.2018 tarihinden sonra “satın alınmış/alınacak taşınmaz/taşınmazlar” için 400.000 USD tutarının sağlanmasını aramaktadır.

Taşınmaz Değeri Nasıl Tespit Edilir? TTB Nedir?

TTB (Taşınmaz Edinim Sureti İle Vatandaşlık Kazanımına Esas Tutar Tespit Belgesi), vatandaşlık amacıyla edinilen taşınmaz için hazırlanan değerleme raporuna ek olarak düzenlenen ve vatandaşlık bakımından kabul edilebilecek yatırım tutarını gösteren belgedir. Taşınmaz yolunda yatırım tutarı TTB ile teyit edilir; TTB elektronik ortamda Web Tapu sistemine gönderilir ve fiziken ibraz edilen TTB işleme alınmaz.

TKGM’nin 2024/4 sayılı Genelgesine göre yatırım tutarının tespitinde iki ayrı ölçüt birlikte aranır: resmî senette beyan edilen satış bedeli ya da satış vaadinde belirlenen bedel ile bedel transferleri ve ödemelerinin toplamı, her biri ayrı ayrı 400.000 USD tutarını sağlamalı ve bu değerler TTB ile teyit edilmelidir. Dolayısıyla tapuda yüksek bir bedel gösterilmesi yeterli değildir; ödemelerin ve değerleme raporundaki değerin de eşiği karşılaması gerekir. Genelge, TTB’de belirlenen tutarın tapu harcı bakımından bağlayıcı olmadığını da belirtmektedir.

a) 28.09.2026 Tarihli Değişiklik: Değerleme Kuruluşu Seçimi

TKGM, 2024/2 ve 2024/4 sayılı Genelgelerini 28.09.2026 tarihli Makam Olurlarıyla değiştirmiştir. Değişiklikten önce vatandaşlık amaçlı değerleme raporlarını tek bir kuruluş (GEDAŞ) hazırlıyordu. Güncel metinlere göre:

• Vatandaşlık amaçlı değerleme raporu ve buna bağlı TTB, SPK tarafından yetkilendirilmiş herhangi bir değerleme kuruluşu tarafından düzenlenebilir. Değerleme kuruluşunun Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) üyeliğinin aktif olması ve Taşınmaz Değerleme Bilgi Sistemine (TADEBİS) dahil olması gerekir.
• Rapor talebi Web Tapu üzerinden yapılır; başvuru sahibi değerleme kuruluşunu tercihli olarak ya da otomatik algoritma üzerinden seçebilir.
• Tapu işlemlerinde kullanılacak değerleme raporlarının kullanım süresi 12 aydır.
• TTB ile vatandaşlık kazanımı içeren işlemin başvurusu arasındaki süre on iki ayı geçemez; bu süreyi aşan TTB’de değerleme raporu yenilenir. Önceki metinde bu süre altı aydı.
• Rapor tarihi ile tapuya başvuru tarihi arasında taşınmazın değerini değiştiren bir durum (cins değişikliği, yola terk, irtifak hakkı, sicile işlenen şerhler, askerî yasak bölge beyanı gibi) sicilden anlaşılırsa, süreye bakılmaksızın yeni değerleme raporu istenir.

Kaynak: TKGM 2024/4 sayılı Genelge değişikliği duyurusu ve TDUB’un 29.09.2026 tarihli duyurusu (güncel 2024/2 sayılı Genelge).

b) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından Alım

Kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iştiraklerinin taraf olduğu işlemler ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarının (GYO) yaptığı işlemler TTB ile teyit edilmez. Ancak 28.09.2026 tarihli değişiklikle, GYO’ların yabancılara vatandaşlık amacıyla yaptığı satış ya da satış vaadi işlemlerinde, tapu işleminden önce düzenlettirilen, Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) yayımlanan ve satılan bağımsız bölümün değerini içeren değerleme raporunu ibraz etmeleri ya da Web Tapu üzerinden TTB’ye esas yeni bir değerleme raporu talep etmeleri gerekmektedir.

Başvuru Süreci Nasıl İşler?

Başvuru dört aşamadan oluşur: yatırımın yapılması ve ilgili kurumca tespiti, yatırımcı ikamet izninin alınması, vatandaşlık başvurusu ve güvenlik araştırması, son olarak Cumhurbaşkanı kararı ve nüfusa tescil. Taşınmaz yolunda süreç şu şekilde ilerler:

1. Ödeme ve döviz satışı: Bedel döviz olarak bankaya, bankaca da Merkez Bankasına satılır; satış döviz alım belgesi (DAB) ile belgelenir.
2. Değerleme ve TTB: Web Tapu üzerinden vatandaşlık amaçlı değerleme raporu talep edilir; rapor ve ekindeki TTB sisteme iletilir.
3. Tapu işlemi ve şerh: Satış ya da satış vaadi işlemi yapılır; tapuya üç yıl satılmaması (veya devir ve terkin yapılmaması) şerhi işlenir.
4. Taşınmaz yatırım tespit belgesi: Şartlar sağlanmışsa TKGM, uygulamada “uygunluk belgesi” olarak bilinen taşınmaz yatırım tespit belgesini düzenler.
5. İkamet izni: Yabancı, YUKK’nın 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca kısa dönem ikamet izni alır.
6. Vatandaşlık başvurusu: Başvuru, İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yapılır. Yönetmelik’in 20. maddesinin üçüncü fıkrasına göre dosyada form dilekçe, pasaport veya benzeri belge, medeni hâl belgesi, kimlik bilgilerini ve aile bağını gösteren belgeler ile hizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz bulunur.
7. Araştırma ve karar: Başvuru sahibi hakkında millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından araştırma yapılır; engel bulunmazsa Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanılır ve nüfus kütüğüne tescil yapılır.

Danıştay kararlarına konu dosyalarda başvuruların İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yapıldığı, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından yapılan araştırmada engel bulunmadığının bildirilmesinden sonra Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlığın kazanıldığı görülmektedir (2026/361 K.; 2025/6175 K.). Bu makale için incelenen hükümlerde başvurunun sonuçlandırılması için bir süre öngörülmemiştir.

Eş ve Çocuklar da Türk Vatandaşı Olabilir mi?

Evet. Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu da kapsamaktadır. Ergin olup bağımlı olmayan çocuk bu kapsama girmez; onun için ayrı bir kazanım yolu değerlendirilmelidir.

Aile bireylerinin vatandaşlığı, yatırımcının vatandaşlığına bağlıdır. Kanun’un 32. maddesine göre iptal kararı, ilgili kişiye bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır. Danıştay 10. Dairesine gelen bir dosyada, ebeveynlerin vatandaşlığının geri alınması üzerine çocukların nüfus kayıtları da silinmiş; Daire ebeveynler hakkındaki geri alma kararını iptal edince çocuklara ilişkin işlemi de iptal etmiştir (Danıştay 10. Dairesinin 15.12.2025 tarihli ve 2023/5553 E., 2025/6175 K. sayılı kararı).

Kanun’un 12. maddesi, yatırımcının önceki vatandaşlığından çıkmasını şart koşmamaktadır. Yatırımcının kendi ülkesinin hukukunun çok vatandaşlığa izin verip vermediği ise ayrıca incelenmelidir.

Başvuru Neden Reddedilir?

Yatırım şartının sağlanmaması ya da millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlin bulunması, başvurunun reddine yol açar. Kanun’un 12. maddesinin ikinci fıkrasına göre bu engelin bulunduğu talepler Bakanlıkça reddedilir.

Danıştay, bu alanda devletin geniş bir takdir yetkisi bulunduğunu kabul etmektedir: “Devletin bu konuda, hükümranlık (egemenlik) hakkına dayanan geniş takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.” (2024/405 E., 2026/361 K.). Bununla birlikte Daire, idarenin işlemini “gerçek ve hukuka uygun” sebeplere dayandırması gerektiğini de vurgulamaktadır.

Yatırım şartının sağlanıp sağlanmadığı, tespit yapan kurumun kurallarıyla belirlenir. Yukarıda anılan 2024/3481 K. sayılı karara konu dosyada tapu müdürlüğü, resmî senetteki değer ile değerleme raporundaki değerin uyuşmadığını ve hissedar başına düşen değerin o tarihte aranan 1.000.000 USD eşiğinin altında kaldığını belirterek başvuruyu reddetmişti; Daire, eşiğin satın almadan yaklaşık bir ay sonra 250.000 USD’ye indirildiğini ve başvuru tarihinde de bu tutarın uygulandığını gözeterek ret işlemlerini iptal etmiştir.

Vatandaşlık Sonradan İptal Edilebilir veya Geri Alınabilir mi?

Evet. Kanun, kazanılan vatandaşlığın ortadan kaldırılması için iki ayrı yol öngörür: yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi hâlinde iptal, hukuki şartlar oluşmadan verilen kararlarda geri alma.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 31. maddesi:
“(1) Türk vatandaşlığını kazanma kararı; ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda vuku bulmuş ise kararı veren makam tarafından iptal edilir.”

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 40. maddesi:
“(1) Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır.”

İki yolun sonucu farklıdır. Kanun’un 32. maddesine göre iptal kararı karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Yönetmelik’in 66. maddesine göre ise geri alınan karar ilk karar tarihinden itibaren hükümsüz hâle gelir. Kanun’un 33. maddesi, vatandaşlığı iptal edilenler hakkında mal tasfiyesine ilişkin hükümler de içermektedir.

a) 2026 İncelemeleri

Basında yer alan 21.09.2026 tarihli İçişleri Bakanlığı açıklamasına göre, yatırım yoluyla vatandaşlık kazanan 1.413 yatırımcı ve aileleriyle birlikte 6.134 kişinin vatandaşlık kararı iptal edilmiş ya da geri alınmıştır. Açıklamaya göre bunların 1.150’si, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün incelemeleri sonucunda yatırım uygunluk belgesi iptal edilen yatırımcılardır (aile fertleriyle birlikte 5.391 kişi, iptal); 263 yatırımcının vatandaşlığı ise vatandaşlık kazanıldıktan sonra kamu düzeni ve millî güvenlik bakımından sakıncalı bulunmaları nedeniyle geri alınmıştır (aile fertleriyle birlikte 743 kişi). Açıklamada ayrıca 11.02.2026 tarihinden sonra uygunluk belgesi iptal edilen 458 yatırımcı ile aile fertlerinden oluşan 1.393 kişinin vatandaşlığının iptal edildiği, 7 kişinin vatandaşlığının ise geri alındığı belirtilmiştir (Anadolu Ajansı, 21.09.2026). Rakamlar, bakanlık açıklamasının basındaki aktarımına dayanmaktadır.

b) Danıştay Kararlarında Geri Alma

Danıştay 10. Dairesi, döviz alım belgelerinin gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespiti üzerine taşınmaz yatırım tespit belgesi iptal edilen ve vatandaşlığı Kanun’un 40. maddesi uyarınca geri alınan yatırımcının davasını reddetmiştir. Daire, istisnai vatandaşlığın ön koşulunun, mevzuatla belirlenen tutar ve koşullarda “gerçeğe ve hukuka uygun bir şekilde yatırım yapmak olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır” diyerek geri alma kararını hukuka uygun bulmuştur. Kararda, yatırımcının uygunluk belgesinin iptaline karşı ayrıca dava açmadığı da belirtilmiştir (2024/405 E., 2026/361 K.; oy birliği).

Aynı Daire, geri almanın sınırını da çizmiştir. Daireye göre geri alma mümkündür, ancak “kararın geri alınmasını gerektirecek sebeplerin varlığının somut, yeterli ve ciddi bilgiler ile ortaya konulması gerektiği kuşkusuzdur”. Ayrıca vatandaşlık kazanıldıktan sonra ortaya çıkan ve önceki dönemle bağlantısı bulunmayan yeni olgular geri alma sebebi sayılamaz: “Dolayısıyla "hukuki şartların oluşup oluşmadığı"nın tespiti, kural olarak, kişinin Türk vatandaşlığına alındığı tarih itibarıyla yapılmalıdır.” Bu gerekçeyle Daire, vatandaşlık kazanıldıktan sonra yayımlanan bir kırmızı bültene dayanan geri alma kararını ve çocukların nüfus kayıtlarının silinmesine ilişkin işlemi iptal etmiştir (2023/5553 E., 2025/6175 K.; oy birliği).

c) İptal ve Geri Alma Kararına Karşı Dava

Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan davalar Danıştayda ilk derece olarak görülür (2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi). Dava açma süresi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda altmış gündür ve yazılı bildirimden itibaren işler. Danıştay 10. Dairesinin ilk derece sıfatıyla verdiği kararlara karşı, karar tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açıktır.

Davanın doğru işleme karşı açılması önemlidir. Danıştay 10. Dairesi, vatandaşlığı 16.01.2025 tarihli ve 9445 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla iptal edilen bir yabancının bu karar yerine Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün iç yazışmasını dava konusu yapmasını yerinde görmemiş; iptali istenen işlemin Cumhurbaşkanı Kararının tarih ve sayısı belirtilerek açıkça gösterilmesi için dava dilekçesini reddetmiştir (Danıştay 10. Dairesinin 11.09.2025 tarihli ve 2025/3307 E., 2025/3732 K. sayılı kararı). Uygunluk belgesinin iptali ayrı bir idari işlem olduğundan, bu işleme karşı da süresinde başvuru yapılıp yapılmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı için en az ne kadar yatırım gerekir?

Taşınmaz yolunda en az 400.000 Amerikan Doları, sabit sermaye, banka mevduatı, devlet borçlanma araçları, fon katılma payı ve bireysel emeklilik yollarında en az 500.000 Amerikan Doları gerekir; istihdam yolunda en az 50 kişilik istihdam aranır (Yönetmelik’in 20. maddesinin ikinci fıkrası, 27.10.2026 itibarıyla).

Tarla veya boş arsa alarak vatandaşlık başvurusu yapılabilir mi?

Hayır. Satın alma yolunda 12.12.2023 tarihinden itibaren yalnız kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazlar kabul edilmektedir.

Birden fazla taşınmaz alınarak 400.000 USD eşiği sağlanabilir mi?

Evet. TKGM’nin 2024/4 sayılı Genelgesi eşiği “taşınmaz/taşınmazlar” için aramaktadır. Hisseli edinimde ise eşik, her hissedarın payına düşen değer üzerinden değerlendirilir.

Tapudaki satış bedeli mi, değerleme raporundaki değer mi esas alınır?

Her ikisi birlikte aranır. Resmî senetteki bedel ile ödemelerin toplamı ayrı ayrı 400.000 USD’yi sağlamalı ve bu değerler TTB ile teyit edilmelidir. TTB tutarı tapu harcı bakımından bağlayıcı değildir.

Değerleme raporunu kim hazırlar ve TTB ne kadar süre geçerlidir?

Değerleme raporu, 28.09.2026 tarihli değişiklikten sonra SPK tarafından yetkilendirilmiş, TDUB üyeliği aktif ve TADEBİS’e dahil herhangi bir değerleme kuruluşu tarafından hazırlanabilir. TTB ile vatandaşlık işleminin başvurusu arasındaki süre on iki ayı geçemez.

Üç yıl satmama şerhi ne anlama gelir?

Şerh, taşınmazın üç yıl süreyle satılmayacağını tapu kaydında gösterir. Taşınmaz yolunda Yönetmelik bu şerhin konulmasını şart koşar; satış vaadi yolunda ise üç yıl devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdü şerh edilir. Yönetmelik, öngörülen süreyi tamamlamak amacıyla yatırım türleri arasında geçişkenliğe izin vermektedir.

Eş ve çocuklar aynı yatırımla vatandaş olabilir mi?

Evet. Kanun, yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. Ergin olup bağımlı olmayan çocuk bu kapsama girmez.

Türk vatandaşlığı için önceki vatandaşlıktan çıkmak gerekir mi?

Hayır, Kanun’un 12. maddesi böyle bir şart aramaz. Yatırımcının kendi ülkesinin çok vatandaşlığa ilişkin kuralları ayrıca incelenmelidir.

Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlık sonradan kaybedilebilir mi?

Evet. Yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi hâlinde iptal (Kanun’un 31. maddesi), hukuki şartlar oluşmadan verilen kararlarda geri alma (Kanun’un 40. maddesi) söz konusu olur. İptal kararı eş ve çocuklara da uygulanır (Kanun’un 32. maddesi); geri alma kararlarında da ebeveyne bağlı olarak vatandaş olan çocukların nüfus kayıtlarının silindiği görülmektedir. Danıştay, gerçeğe aykırı döviz alım belgesine dayanan vatandaşlığın geri alınmasını hukuka uygun bulmuş, vatandaşlıktan sonra ortaya çıkan ve önceki dönemle bağlantısı bulunmayan olgulara dayanan geri almayı ise iptal etmiştir.

Vatandaşlığın iptali veya geri alınmasına karşı nereye ve ne kadar sürede dava açılır?

Cumhurbaşkanı kararına karşı Danıştayda, yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılır. Dava dilekçesinde iptali istenen Cumhurbaşkanı Kararının tarih ve sayısı açıkça gösterilmelidir; iç yazışmaya karşı açılan dava dilekçesi reddedilebilir.