Aile HukukuBağlı olduğu rehber: Aile Hukuku Nedir? Aile Hukuku Davaları Nelerdir?
Boşanma Davası Masrafları ve Avukatlık Ücreti Ne Kadar, Kim Öder? 2026
Boşanma davasında avukatlık ücreti avukat ile iş sahibi arasında kararlaştırılır; bağlayıcı alt sınır 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki 62.000 TL’dir. Baroların 2026 tavsiye çizelgeleri bu tutarın üzerindedir. Mahkemeye ödenen resmi giderler iki taraflı bir davada 4.994 TL, avukatla takipte 5.262 TL’dir; asgari avukatlık ücretiyle birlikte KDV hariç toplam 67.262 TL, %10 KDV dahil 73.462 TL olur. Giderler ve karşı tarafın vekalet ücreti boşanma isteminin kabulüne ya da reddine göre aleyhine hüküm verilen tarafa yüklenir; ödeme gücü olmayan kişi adli yardım isteyebilir.
Baroların Tavsiye Tarifelerine Göre Boşanma Davası Avukatlık Ücreti Ne Kadar? (2026)
Barolar her yıl, avukat ile iş sahibi arasındaki ücret için tavsiye niteliğinde en az ücret çizelgesi yayımlar. Çizelgeler bağlayıcı değildir; bağlayıcı alt sınır aşağıda anlatılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki tutardır. Ankara Barosu ve İstanbul Barosu çizelgelerinde aile mahkemelerinde görülen davalar için 2026 yılında şu tutarlar öngörülmüştür:
Dava | Ankara Barosu | İstanbul Barosu |
|---|---|---|
Anlaşmalı boşanma | 114.100 TL | 108.750 TL |
Çekişmeli boşanma | 228.200 TL | 188.500 TL |
Maddi ve manevi tazminat istemli çekişmeli boşanma | Dava değerinin %16’sı, en az 178.150 TL | Dava değerinin %16’sı, en az 188.500 TL |
Mal rejiminin tasfiyesi (mal paylaşımı) | Dava değerinin %16’sı, en az 178.150 TL | Dava değerinin %16’sı, en az 188.500 TL |
Nafaka | Dava değerinin %16’sı, en az 73.150 TL | 87.000 TL |
Velayet | 114.100 TL | 116.000 TL |
Kaynaklar: Ankara Barosu 2026 çizelgesi (Yönetim Kurulunun 19.11.2025 tarih ve 59/23 sayılı kararı; 01.01.2026-31.12.2026) ve İstanbul Barosu 2026 çizelgesi (Yönetim Kurulunun 08.12.2025 gün ve 115/19 sayılı kararı; 01.01.2026-31.12.2026).
Diğer barolar kendi çizelgelerini ayrıca yayımlamaktadır. Bu çizelgeler 2026 yılı için geçerlidir; 2027 çizelgeleri 12.11.2026 itibarıyla henüz yayımlanmamıştır. Bağlayıcı alt sınır AAÜT’deki tutardır. Somut dosyadaki ücret, avukat ile iş sahibi arasında yapılan sözleşmeyle belirlenir ve tarifedeki tutarın altında olamaz.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine Göre Boşanma Davası Ücreti Ne Kadardır? (2026-2027)
Resmi Gazete’nin 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı nüshasında yayımlanan 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne (AAÜT) göre asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu ücret 62.000 TL’dir. Aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde kurulduğundan boşanma davasında da bu tutar esas alınır ve bunun altında ücret kararlaştırılamaz.
İş | 2026-2027 tarifesindeki tutar |
|---|---|
Boşanma davası (aile mahkemesi; asliye derecesi) | 62.000 TL |
İstinaf, bir duruşmalı | 28.000 TL |
İstinaf, birden fazla duruşmalı ya da keşif gibi avukatın da bulunması gereken başka işlemi olan iş | 55.000 TL |
Yargıtay’da temyiz duruşması | 50.000 TL |
- Yürürlük: Tarife, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (tarifenin 24. maddesi). Metne Resmi Gazete’den ulaşılabilir.
- Maktu ücret: Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde “Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için” 62.000 TL öngörülmüştür. Tarifede boşanma davası için ayrı bir satır bulunmamaktadır ve tarife, anlaşmalı ile çekişmeli boşanmayı birbirinden ayırmaz; bu ayrım baro çizelgelerinde yapılmaktadır.
- Konusu para olan istemler: Tarifenin üçüncü kısmındaki nispi tarife (ilk 800.000 TL için %16, sonra gelen 800.000 TL için %15, sonra gelen 1.600.000 TL için %14; oran değer arttıkça azalır) boşanmanın eki olan nafaka ve tazminat taleplerine uygulanmaz. Bu talepler için ayrıca vekalet ücretine hükmedilmediği aşağıda anlatılmıştır. Nispi tarife, ziynet alacağı gibi bağımsız istemlerde ve ayrı açılan davalarda uygulanır. Nispi ücret, AAÜT’nin 13. maddesinin birinci fıkrası uyarınca o dava için öngörülen maktu ücretin altında kalamaz.
- Ayrı açılan nafaka davası: Hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden üçüncü kısma göre hesaplanan miktar avukatlık ücreti olarak hükmolunur; bu miktar maktu ücretten az olamaz. Nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez (AAÜT’nin 9. maddesi).
- Ayrı açılan manevi tazminat davası: Ücret, hüküm altına alınan miktar üzerinden üçüncü kısma göre belirlenir; davanın tamamen reddinde maktu ücrete hükmolunur (AAÜT’nin 10. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları).
- Kanun yolu ücretleri: Tablodaki istinaf ve temyiz tutarları, tarifede ayrıca ücret öngörülen duruşma ve işlemlere ilişkindir; her kanun yolu başvurusunda müvekkilden otomatik olarak aynı tutarda ek ücret alınacağı anlamına gelmez. Akdi ücret sözleşmesinin kapsamı ayrıca değerlendirilir (AAÜT’nin 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları).
2026-2027 tarifesi, önceki tarifeye göre asliye mahkemeleri maktu ücretini 45.000 TL’den 62.000 TL’ye çıkarmış, istinaf ve temyiz duruşma ücretlerini artırmıştır. Üçüncü kısımdaki nispi tarifede oranlar değişmemiş, dilimler genişlemiştir (ilk dilim 600.000 TL’den 800.000 TL’ye çıkmıştır). Hangi tarifenin uygulanacağı hüküm tarihine göre belirlenir: 3 Kasım 2026’dan itibaren verilen hükümlerde 2026-2027 tarifesi, bu tarihten önce verilen hükümlerde önceki tarife uygulanır (AAÜT’nin 21. maddesi).
Bu bölümdeki tutarlar 3 Kasım 2026’dan itibaren yürürlükteki 2026-2027 tarifesine aittir. Tarife her yıl yenilenir; sonraki dönem tarifesi yayımlandığında tutarlar değişir.
Boşanma Davasında Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?
Boşanma davasında avukatlık ücreti, kural olarak iş sahibi ile avukat arasındaki sözleşmeyle belirlenir. Kararlaştırılan ücret AAÜT’de yazılı miktarın altında olamaz; dava veya hükmolunacak şeyin değerine bağlı (nispi) ücret ise bu değerin %25’ini aşamaz.
Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi:
“Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder. Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir. … Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması halinde, durum baro yönetim kuruluna bildirilir.”
a) Ücret Sözleşmesi ve Kanundaki Sınırlar
Avukatlık sözleşmesi serbestçe düzenlenir; ancak sözleşmenin belli bir hukuki yardımı ve meblağı yahut değeri kapsaması gerekir. Yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır (Avukatlık Kanunu’nun 163. maddesi). Yüzde ile belirlenen ücret sözleşmeleri, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz (Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin üçüncü fıkrası).
Evliliğin sona ermesi para ile ölçülemez. Kanun yüzdeye bağlı ücreti dava veya hükmolunacak şeyin değerine bağladığından, bu tür ücret ancak değeri belli olan istemler, örneğin tazminat, ziynet alacağı ve mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar bakımından kararlaştırılabilir. Boşanma davası ile mal paylaşımı davası ayrı davalar olduğundan ücretleri de ayrı değerlendirilir.
b) Ücret Sözleşmesi Yapılmamışsa Ücret Nasıl Belirlenir?
Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin dördüncü fıkrası, sözleşmeyle belirlenmiş geçerli bir ücretin bulunmadığı şu hallerde uygulanır:
- avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olması,
- taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmaması,
- ücret sözleşmesinin belirgin olmaması,
- ücret sözleşmesinin tartışmalı olması,
- ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayılması.
Bu hallerde ücreti, ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci belirler. Değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde, asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla, davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki dava değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Bu hesapta tarife yalnızca asgari değerin belirlenmesinde dikkate alınır (AAÜT’nin 1. maddesinin ikinci fıkrası).
Bu merci, Avukatlık Kanunu’nun 167. maddesinin Anayasa Mahkemesince iptalinden sonra görevli hukuk mahkemesidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.03.2021 tarihli ve 2018/940 E., 2021/350 K. sayılı kararında, yüzde 10-20 hesabında “müddeabihin” davada harcı yatırılan değer olarak anlaşılması gerektiği kabul edilmiştir (oy çokluğu).
c) Avukatlık Ücretinde Hangi Dönemin Tarifesi Uygulanır?
Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır (Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesi ve AAÜT’nin 21. maddesi). Temyiz veya istinaf başvurusu üzerine verilen bozma ya da kaldırma kararından sonra kurulan hükümde de hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır (AAÜT’nin 2. maddesinin üçüncü fıkrası). Bu nedenle yıllarca süren boşanma davalarında hüküm tarihindeki tarife uygulanır.
Bu kural, mahkemenin takdir ettiği vekalet ücreti içindir; geçerli bir akdi ücret sözleşmesinin bedelini kendiliğinden değiştirmez. Sözleşmeyle kararlaştırılan ücret sözleşmenin hükümlerine tabidir; ücretin kararlaştırılmadığı veya sözleşmenin geçersiz olduğu haller yukarıda ayrıca açıklanmıştır.
d) Avukatlık Ücretinde KDV Oranı
Boşanma davasında avukatlık hizmetinde katma değer vergisi (KDV) oranı %10’dur. Aile mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler ile bu davalara bağlı kanun yollarında verilen avukatlık hizmetleri, 1594 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Katma Değer Vergisi oranlarına ilişkin Karara ekli (II) sayılı listenin 32. sırasına alınmıştır (Resmi Gazete, 02.10.2019). Bu hizmetlere uygulanan %8 oranı, 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %10’a çıkarılmıştır (Resmi Gazete, 07.07.2023).
Sözleşmede avukatlık ücretinin KDV dahil mi hariç mi olduğu açıkça kararlaştırılmalıdır; 62.000 TL KDV hariç esas alındığında %10 KDV ile 68.200 TL olur. Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 20. maddesinin dördüncü fıkrası, belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işlerde tarife bedelinin KDV dahil olduğunu düzenler; avukatlık ücretinin sözleşmeyle belirlenmesi halinde bu hükmün uygulanması tartışmalıdır.
Boşanma Davasının Masrafları Nelerdir?
Boşanma davasında ödenen paralar iki gruba ayrılır: kanunda sayılan yargılama giderleri (harçlar, tebligat ve posta giderleri, keşif, tanık ve bilirkişi ücretleri, vekaletname giderleri ve dava sonunda karşı tarafa yüklenen vekalet ücreti) ile iş sahibinin (müvekkilin) kendi avukatına ödediği avukatlık ücreti. Tebligat ve posta giderleri için dava açılırken gider avansı yatırılır. Yargılama giderleri dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklenebilir; avukatlık ücreti ise avukat ile iş sahibi arasındaki sözleşmeye dayanır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 323. maddesinin birinci fıkrası:
“Yargılama giderleri şunlardır:
a) Başvurma, karar ve ilam harçları.
b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri.
… ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler.
d) Keşif giderleri.
e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler.
… ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.”
Davanın açılması ve yürütülmesi boşanma davası nasıl açılır, çekişmeli boşanma davası ve anlaşmalı boşanma davası yazılarımızda anlatılmıştır; bu yazıda yalnız maliyet ele alınmaktadır.
a) Avukatlık Ücreti ile Vekalet Ücreti Arasındaki Fark
İki kavram birbirinden ayrıdır:
- Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağ veya değerdir (Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi). İş sahibinin avukatına ödemeyi kararlaştırdığı bu ücret, iş sahibi ile avukat arasındaki sözleşmeye dayanır.
- Vekalet ücreti, dava sonunda hakim tarafından hükmedilen ve karşı tarafa yükletilen ücrettir. Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderlerindendir (HMK’nın 323. maddesinin birinci fıkrasının ğ bendi). Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir (Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin son fıkrası).
Boşanma Davası Açarken Hangi Harç ve Giderler Ödenir? (2026)
Davacı, yargılama harçları ile gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır (HMK’nın 120. maddesinin birinci fıkrası). 2026’da iki taraflı bir boşanma davasında başlıca kalemler başvurma harcı (732 TL), maktu karar ve ilam harcı (732 TL) ve gider avansıdır (3.530 TL); avukatla takipte vekaletname suret harcı ve vekalet pulu da eklenir. Aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde kurulduğundan (4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’un 2. maddesi) boşanma davasında harç tarifesinin asliye mahkemelerine ilişkin satırları uygulanır.
Kalemlerin tutarı ve dayanağı şöyledir:
- Başvurma harcı: 732 TL. Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarifede asliye mahkemelerinde dava açılması için öngörülmüştür.
- Maktu karar ve ilam harcı: 732 TL. Maktu harç, dava değerine göre değişmeyen sabit harçtır; nispi harç ise değerin belli bir oranı üzerinden hesaplanır. Tarifenin karar ve ilam harcı bölümünde, nispi harç dışında kalan davalarda verilen esas hakkındaki (davanın esasını sonuçlandıran) kararlar için öngörülmüştür. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27. maddesine göre tarifede yazılı maktu harçlar, ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.
- Gider avansı: iki taraflı davada 3.530 TL. Hesap yöntemi aşağıda gösterilmiştir.
- Vekaletname suret harcı: 104 TL. Avukatla takip edilen davada, avukatın tasdik ettiği vekaletname sureti için alınır.
- Vekalet pulu: 164 TL. Türkiye Barolar Birliğinin 2025/71 sayılı duyurusuna göre 2026 yılında kullanılacak vekalet pulunun bedelidir.
Bu kalemlerin toplamı, avukatsız takipte 732 + 732 + 3.530 = 4.994 TL; avukatla takipte buna 104 + 164 TL eklenerek 5.262 TL’dir. Avukatlık ücreti, bilirkişi ve keşif gibi delil giderleri ve kanun yolu harçları bu toplama dahil değildir.
Harç tutarları, 31.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 98 Seri No’lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir. Tebliğe göre maktu harçlar %18,95 oranında artırılmış ve yeni tutarlar 01.01.2026’dan itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
a) Harçlar Ödenmezse Ne Olur?
Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz (Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi). Harç peşin veya süresinde ödenmemişse, sonraki işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunur (Harçlar Kanunu’nun 27. maddesinin üçüncü fıkrası). Ödemeyen tarafın harcını diğer taraf öderse işleme devam edilir ve bu para hükümde ayrıca bir isteğe gerek kalmadan dikkate alınır.
b) Gider Avansı ve Tebligat Ücreti
Gider avansı, dava sırasında yapılacak tebligat, posta ve benzeri giderleri karşılamak için dava açılırken yatırılan paradır. Tutarı, Adalet Bakanlığının 28.10.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi ile belirlenmiştir: davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL toplamını avans olarak öder (Tarifenin 4. maddesi).
Tebligat ücreti, PTT’nin 01.10.2026 tarihli Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi’nde 100 grama kadar tebligat için 300 TL’dir. Davacı ve davalıdan oluşan bir boşanma davasında hesap şöyledir: 5 × 2 × 300 TL + 530 TL = 3.530 TL. 04.02.2026 ile 30.09.2026 arasında uygulanan tarifede bu ücret 265 TL olduğundan, aynı hesap o dönemde 3.180 TL sonuç veriyordu. Gider avansı tarifesi her yıl yeniden çıkarılır ve PTT tebligat ücreti yıl içinde değişebilir; bu nedenle dava açıldığı gün yürürlükte olan tutar esas alınır.
HMK’nın 120. maddesi:
“(1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.
(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.”
Gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır, yani davanın esasının incelenebilmesi için gerekli ön koşullardan biridir (HMK’nın 114. maddesinin birinci fıkrasının g bendi). Mahkeme bu eksikliği tespit eder ve eksiklik giderilebilecek nitelikteyse tamamlanması için kesin süre verir; süre içinde giderilmezse dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (HMK’nın 115. maddesinin ikinci fıkrası). Bu nedenle avansın eksik yatırılması, davanın esasına girilmeden sona ermesine yol açabilecek bir hak kaybı sebebidir.
Avansın kullanılmayan kısmı geri verilir. Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden, yatırılan avansın kullanılmayan kısmının iadesine karar verir (HMK’nın 333. maddesi). Davacı hesap numarası bildirmişse iade hesaba aktarılarak, bildirmemişse masrafı avanstan karşılanarak PTT aracılığıyla adreste ödemeli olarak yapılır (Gider Avansı Tarifesi’nin 5. maddesi).
c) Vekaletname Giderleri
Avukat, davayı vekaletname ile takip eder; vekaletname sureti için tarifede 104 TL harç öngörülmüştür. Avukatlık Kanunu’nun 27. maddesine göre avukatların yetkili mercilere sunduğu vekaletnamelere pul yapıştırılır; pulun değeri, vekaletname örnekleri için kullanılan harç tarifesinin yüzde elli fazlası kadardır. Her yıl yenilenen vekalet pulu bedeline ayrıca yüzde beş ilave yapılır. Pul yapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname kabul edilmez; gerektiğinde on günlük süre verilir ve bu süre içinde pul tamamlanmadıkça vekaletname işleme konulamaz.
Nafaka ve Tazminat İstenirse Ayrıca Harç Ödenir mi?
Boşanmanın eki (fer’isi) olan nafaka ve tazminat talepleri için nispi harç ödenmez; boşanmanın eki olmayan istemler, örneğin ziynet alacağı, bağımsız dava sayılır ve nispi harca tabidir. Boşanma davasıyla birlikte istenen bir talepte belirleyici soru, bu nedenle talebin boşanmanın eki olup olmadığıdır.
Buradaki “boşanmanın eki” ifadesi, boşanma davası içinde istenen nafaka ve tazminatı anlatır. Evlilik devam ederken TMK’nın 197. maddesine dayanılarak ayrı bir davada istenen tedbir nafakası bu kapsamda değildir; boşanmadan sonra ya da bağımsız olarak açılan nafaka davasının harcı aşağıda ayrıca gösterilmiştir.
Boşanmanın eki olan talepler arasında, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 174. maddesinde düzenlenen maddi ve manevi tazminat ile boşanmayla birlikte istenen nafaka yer alır.
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi:
“Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.
Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.06.2025 tarihli ve 2025/3067 E., 2025/6131 K. sayılı kararında bu kural şöyle ifade edilmiştir: “Boşanma davası içinde istenen, boşanmanın eki niteliğinde olan nafaka ve tazminat talepleri nispi harca tabi olmadığı gibi, bu taleplerin kabul veya ret durumu ile boşanma davasındaki tarafların kusur dağılım ve derecesi, vekâlet ücreti takdiri, yargılama gideri ve nispi harcın taraflara yüklenmesinde esas alınamaz.” Daire, oy birliğiyle verdiği bu kararla ilk derece mahkemesinin hükmünü bozmuştur. Aynı yaklaşımla Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 08.04.2025 tarihli ve 2024/6650 E., 2025/3405 K. sayılı kararında, bölge adliye mahkemesinin boşanmanın eki niteliğindeki maddi tazminat talebini asıl davadan ayırması yanılgılı bulunmuş ve karar bozulmuştur.
Boşanmanın eki olmayan istemler ise bağımsızdır ve konusu belli bir değerle ilgili davalar için öngörülen nispi harca tabidir:
- Ziynet alacağı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 08.06.2026 tarihli ve 2026/242 E., 2026/6246 K. sayılı kararına göre “Ziynet alacağı davası, boşanmanın fer'isi niteliğinde olmayıp bağımsız bir davadır.” O dosyada ziynet alacağını davacı kadın cevaba cevap dilekçesiyle (davalının cevabına karşı verilen dilekçeyle) istemiştir; Daire, usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığını ve talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
- TMK’nın 174. maddesi kapsamına girmeyen maddi tazminat. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2023 tarihli ve 2022/324 E., 2023/446 K. sayılı kararı, davalı kadının cevap dilekçesiyle istediği bir maddi tazminat talebine ilişkindir. Kadın, evlilik süresince birlikte çalıştıklarını ve kazançların erkekte kaldığını ileri sürmüştür; talebin TMK’nın 174. maddesinin birinci fıkrası uyarınca boşanmanın eki olmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Kurul, Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri dikkate alındığında bu talep hakkında işlem yapılarak karar verilmesi gerektiğini, “karar verilmesine yer olmadığı” denilmesinin bozmayı gerektirdiğini kabul etmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Davalının cevap dilekçesiyle açabileceği karşılık dava ve harcı aşağıda “Karşılık Dava Açılırsa” başlığında anlatılmıştır.
- Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar. Katkı payı ve katılma alacağı gibi talepler mal paylaşımı davasının (eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi davasının) konusudur. Harç tarifesi, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda hüküm altına alınan değer üzerinden nispi karar ve ilam harcı öngörür.
Nispi karar ve ilam harcının oranı, hüküm altına alınan değer üzerinden binde 68,31’dir. Bu harcın dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (Harçlar Kanunu’nun 28. maddesinin a bendi). Dava sırasında tespit edilen değer dilekçede bildirilen değerden fazlaysa, noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz (Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi).
Ayrı açılan nafaka ve tazminat davası. Nafaka boşanmadan sonra ya da boşanma davasından bağımsız olarak ayrı bir davayla istenirse, nafaka verilmesine dair hükümlerde harç bir yıllık nafaka bedeli üzerinden binde 11,38 oranında alınır. Değeri belli tazminat ve alacak davalarında binde 68,31 oranı uygulanır ve harcın dörtte biri peşin ödenir. Tazminatın şartları için boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımıza bakılabilir.
Bilirkişi, Keşif ve Tanık Giderleri Ne Kadar?
Dava sırasında, tarafların ileri sürdüğü delillerin toplanması için ayrıca gider çıkabilir. 2026 tarifesinde aile mahkemelerinde gerçek kişi bilirkişi için 2.800 TL, keşif için 5.188 TL keşif harcı öngörülmüştür. Bu giderler gider avansından ayrıdır; her taraf, ileri sürdüğü delilin avansını kendisi yatırır.
HMK’nın 324. maddesi:
“(1) Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler.
(2) Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.
(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.”
Delil avansının tutarını mahkeme belirler ve kesin süre verir. Süresinde yatırılmayan avans, o delilden vazgeçilmiş sayılması sonucunu doğurabildiği için gider avansı kadar önemlidir. Bu sonucun doğması için ara kararda hangi işlem için ne miktar avans istendiği ve avansın nereye yatırılacağı gösterilmelidir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 29.09.2025 tarihli ve 2025/1239 E., 2025/7915 K. sayılı kararı). Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde ise hakimin resen (kendiliğinden) başvurduğu delillerin avansı belirlenen sürede yatırılmazsa gider, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenir (HMK’nın 325. maddesi).
- Bilirkişi ücreti. Adalet Bakanlığının 2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi’ne göre aile mahkemelerinde görülen dava ve işlerde gerçek kişi bilirkişiye 2.800 TL (Tarifenin 6. maddesi), özel hukuk tüzel kişisine 5.900 TL (7. madde) bilirkişi ücreti verilir. Görevlendirmeyi yapan merci, uyuşmazlığın niteliği, dosyanın kapsamı ve inceleme süresi gibi hususları dikkate alarak bu ücretleri artırabilir (8. madde) ya da işin mahiyeti gerektiriyorsa indirebilir (9. madde). Bilirkişinin inceleme, ulaşım ve konaklama gibi giderleri belgesi karşılığında ayrıca ödenir (5. madde). Ücretin tayininde görevlendirmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan tarife esas alınır (15. madde).
- Keşif harcı. Keşif, mahkemenin bir yeri ya da malı yerinde incelemesidir; harç tarifesinde keşif için 5.188 TL öngörülmüştür.
- Tanık ücreti. Mahkeme tarafından çağrılan tanığa, her yıl Adalet Bakanlığınca hazırlanan tarifeye göre kaybettiği zamanla orantılı bir ücret verilir; seyahat etmek zorunda kalan tanığın yol, konaklama ve beslenme giderleri de karşılanır (HMK’nın 265. maddesi).
- Psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı. Aile mahkemeleri, mahkemece istenen konularda araştırma ve inceleme yapmak üzere adliyelerde görevlendirilen psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanır; bunların bulunmaması gibi hallerde diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan veya serbest meslek icra edenlerden yararlanılır (4787 sayılı Kanun’un 5. maddesi).
İstinaf ve Temyiz Harçları Ne Kadar? (2026)
Boşanma kararına karşı istinaf (bölge adliye mahkemesine başvuru) ya da temyiz (Yargıtaya başvuru) yoluna başvuran taraf, başvuru sırasında ayrıca harç öder. 2026 tutarları şunlardır:
- İstinaf: bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yapılacak istinaf yolu başvurusu için 2.002 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732 TL.
- Temyiz: Yargıtay hukuk dairesine yapılacak temyiz başvurusu için 3.608,50 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732 TL.
1.124,50 TL’lik başvurma harcı, bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtayda ilk derece mahkemesi sıfatıyla dava açma, davaya müdahale, tevdi mahallinin tayini, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti taleplerine aittir; istinaf ve temyiz başvurusunda alınmaz (Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı Tarife A/I-3, A/IV-a ve A/IV-e). Boşanma gibi maktu harca tabi davalarda karar ve ilam harcı 732 TL’dir. Nispi bir istemde aleyhine hüküm verilen taraf kanun yoluna başvurursa, itiraz ettiği değer üzerinden nispi karar harcının dörtte biri peşin ödenir (Harçlar Kanunu’nun 28. maddesi).
İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödendiği sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve süre içinde tamamlanmazsa başvurudan vazgeçilmiş sayılacağını başvurana yazılı olarak bildirir (HMK’nın 344. maddesi). Bu hüküm temyizde de kıyas yoluyla uygulanır (HMK’nın 366. maddesi).
Vekalet ücreti de hükmün parçasıdır; bu kaleme itiraz ayrı bir mercie değil, karara karşı istinaf (HMK’nın 345. maddesi) ya da temyiz (HMK’nın 361. maddesi) yoluyla ve tebliğden itibaren iki hafta içinde yapılır. Yukarıdaki bir haftalık süre, harç ve gider eksiğinin tamamlanmasına ilişkindir; vekalet ücretine itiraz süresi değildir.
Boşanma Davasında Yargılama Giderlerini ve Vekalet Ücretini Kim Öder?
Genel kural, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasıdır. Kural olarak boşanma davasında da Yargıtayın yerleşik içtihadına göre giderler ve vekalet ücreti asıl istem olan boşanmanın kabulüne ya da reddine göre belirlenir; nafaka ve tazminat taleplerinin sonucu bu belirlemede esas alınmaz. Bu kuralın istisnaları vardır: HMK’nın 327. maddesi uyarınca gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet veren taraf, lehine karar verilmiş olsa bile karar ve ilam harcı dışındaki yargılama giderlerinin tamamına veya bir kısmına mahkum edilebilir; HMK’nın 331. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davanın konusuz kalması halinde giderler dava tarihindeki haklılık durumuna göre takdir edilir. Feragat, kabul ve geri alma aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
a) Genel Kural: Aleyhine Hüküm Verilen Taraf Öder
Kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkeme yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır (HMK’nın 326. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları). Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir; giderin tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği hüküm altında gösterilir (HMK’nın 332. maddesi).
Karşı tarafa yükletilecek ücretin sınırı AAÜT’de gösterilmiştir:
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 3. maddesinin birinci fıkrası:
“Yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, bu Tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamaz.”
Başka bir deyişle hakimin hükmedeceği vekalet ücreti, tarifedeki tutarın altında ve üç katının üzerinde olamaz. Hükmedilen ücret iş sahibine değil, avukata aittir.
AAÜT’nin 23. maddesi bu sınırın bir istisnasını düzenler: kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka diğer tarafın vekiliyle kararlaştırdığı vekalet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkum edilebilir. Bu istisna her kaybedilen davada değil, maddenin koşulları gerçekleştiğinde uygulanır.
b) Nafaka ve Tazminat İçin Ayrıca Vekalet Ücreti Verilmez
Haklılık oranına göre paylaştırma kuralı, boşanma davasında nafaka ve tazminat taleplerinin kısmen kabul ya da reddine göre uygulanmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.11.2023 tarihli ve 2023/715 E., 2023/1190 K. sayılı kararında bu kural şöyle ifade edilmiştir: “Yargıtayın yerleşik ve istikrar kazanmış içtihatlarına göre; boşanma davalarında vekâlet ücreti, asıl talep olan boşanmanın kabul veya reddine göre maktu olarak belirlenmekte olup, fer'îlerin kabulü veya reddi hâlinde ayrıca bir ücret takdir edilmemektedir.” Kurul, kararını oy birliğiyle vermiştir.
Aynı ilke Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin güncel kararlarında da tekrarlanmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 26.03.2026 tarihli ve 2025/8873 E., 2026/3264 K. sayılı kararında Daire şöyle demiştir: “Boşanma davalarında yargılama gideri ve vekâlet ücreti davanın kabul edilmesi veya reddedilmesi durumuna göre takdir edilir; tarafların kusur durumu, boşanmanın fer'îsi niteliğindeki nafaka ve tazminat taleplerinin kısmen veya tamamen kabulü ya da reddi halinde bunlar için ayrıca vekâlet ücretine hükmedilemez.” Daha önce Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 27.04.2022 tarihli ve 2022/3216 E., 2022/4035 K. sayılı kararında da, TMK’nın 174. maddesine dayanan maddi ve manevi tazminatların reddedilen kısmı üzerinden karşı taraf yararına ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesi bozma sebebi sayılmıştır.
Uygulamadaki sonucu şudur: boşanma davası kabul edilen taraf, istediği nafaka ya da tazminatın bir kısmı reddedilse bile reddedilen kısım için karşı tarafa vekalet ücreti ödemez; karşı tarafa da yalnız boşanma davası için maktu vekalet ücreti yüklenir.
Bu kural boşanmanın eki olmayan istemleri kapsamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 08.12.2025 tarihli ve 2025/4634 E., 2025/10828 K. sayılı kararında, boşanma ve ziynet alacağı talebiyle açılan davada boşanma yönünden maktu, ziynet alacağı yönünden ise “dava değeri olan 201.000,00 TL üzerinden hesaplanacak nispi vekâlet ücretinin” esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
c) Karşılık Dava Açılırsa
Davalı eş de aynı mahkemede davacıya karşı boşanma davası açarsa (karşılık dava) ya da ayrı açılmış bir dava bununla birleştirilirse (birleşen dava) her dava için ayrı vekalet ücretine hükmedilir. AAÜT’nin 8. maddesinin birinci fıkrasına göre “Bir davanın takibi sırasında karşılık dava açılması, başka bir davanın bu davayla birleştirilmesi veya davaların ayrılması durumunda, her dava için ayrı ücrete hükmolunur.” Karşılık dava ayrı bir davadır: cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilerek açılır (HMK’nın 133. maddesinin birinci fıkrası) ve yargılama harçları bu dava için ayrıca yatırılır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22.04.2025 tarihli ve 2024/6752 E., 2025/4164 K. sayılı kararına göre “yargılama harçları yatırılmadan, erkeğin karşı davası yönünden yargılama yapılamaz ve hüküm verilemez”; Daire, mahkemenin harçlar yönünden Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddelerine göre işlem yapması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 09.03.2026 tarihli ve 2025/4566 E., 2026/2617 K. sayılı kararında, birleşen boşanma davası kabul edilen kadının yargılama sırasında vekil ile temsil edildiği, vekilin sonradan çekilmesinin bu sonucu değiştirmeyeceği belirtilmiştir: “kadın yararına, kabul edilen davası nedeniyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, kadın yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.” Her iki boşanma davası da kabul edilirse, her dava için ayrı yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmü kurulur.
d) Feragat, Kabul veya Davanın Geri Alınması
Feragat (davacının talebinden vazgeçmesi) veya kabul (davalının davacının talebini kabul etmesi) beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. Davalı, davanın açılmasına kendi hal ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada davacının talep sonucunu kabul etmişse yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmez (HMK’nın 312. maddesi).
Ancak boşanma davasında kabul davayı kendiliğinden bitirmez; tarafların boşanma davasının dayandığı olgulara ilişkin her türlü ikrarları (olguyu kabul beyanları) hakimi bağlamaz (TMK’nın 184. maddesinin üçüncü bendi). Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 03.03.2025 tarihli ve 2024/6273 E., 2025/2174 K. sayılı kararında bu hüküm, tarafın boşanmayı kabul etmesinin tek başına hakimi bağlamayacağı şeklinde anlaşılmıştır. Evlilik en az bir yıl sürmüşse davalının kabulü halinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır; ancak boşanma kararı için hakimin tarafları bizzat dinlemesi ve mali sonuçlar ile çocuklara ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK’nın 166. maddesinin üçüncü fıkrası).
Vekalet ücretinin miktarı ise anlaşmazlığın hangi aşamada sona erdiğine göre değişir. AAÜT’nin 6. maddesine göre “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.” Yarım ücret, anlaşmazlık ön inceleme tutanağı imzalanmadan gerçekten sona ermişse uygulanır.
Bu yarım ücret kuralı, mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekalet ücreti içindir. AAÜT’nin 6. maddesinin son cümlesi uyarınca bu madde, yargı mercilerince hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz; müvekkilin kendi avukatına sözleşmeyle ödeyeceği ücret bu nedenle kendiliğinden yarıya inmez.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16.12.2025 tarihli ve 2025/4863 E., 2025/11261 K. sayılı kararında, fiili ayrılık sebebine dayanan boşanma davasını davalı kadın ön inceleme duruşması yapılmadan cevap dilekçesiyle kabul etmiştir. Daire, davacı lehine vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı düzelterek onamıştır.
- Davanın geri alınması ve açılmamış sayılmasında yargılama giderleri davacıya yükletilir (HMK’nın 331. maddesinin üçüncü fıkrası). Ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce geri alınan davada, yukarıda anılan 08.12.2025 tarihli kararda boşanma yönünden maktu vekalet ücretinin, ziynet alacağı yönünden nispi vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir (AAÜT’nin 7. maddesinin birinci fıkrası).
e) Anlaşmalı Boşanmada Giderler ve Vekalet Ücreti
Anlaşmalı boşanmada hakimin, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK’nın 166. maddesinin üçüncü fıkrası). Taraflar yargılama giderleri ve vekalet ücretini de protokolde düzenleyebilir; onaylanan protokoldeki ücret düzenlemesine uyulur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 03.04.2018 tarihli ve 2016/15253 E., 2018/4465 K. sayılı kararında, protokolde vekalet ücretinin davacı tarafından ödeneceği kararlaştırıldığı ve protokol onaylandığı halde davalı vekili yararına ücret takdir edilmemesi bozma sebebi sayılmıştır.
Protokol bu konuda sessizse, davası kabul edilen ve vekille temsil edilen davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16.11.2015 tarihli ve 2015/7250 E., 2015/21315 K. sayılı kararında davacının ücret istemediğine ilişkin bir beyanı ve tarafların bu konuda anlaşması bulunmadığından maktu vekalet ücreti takdiri gerektiği belirtilmiş, aynı sonucu kuran bölge adliye mahkemesi kararı da Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 29.11.2023 tarihli ve 2023/2706 E., 2023/5731 K. sayılı kararıyla onanmıştır. Vekilin duruşmada vekalet ücreti talebi bulunmadığını beyan ettiği bir dosyada ise, hükümden sonra tashih (düzeltme) yoluyla ücret verilmesini kaldıran bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 30.11.2023 tarihli ve 2023/1997 E., 2023/5853 K. sayılı kararı).
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16.12.2025 tarihli ve 2024/10160 E., 2025/11305 K. sayılı kararında, taraflar çekişmeli dava temyiz aşamasındayken boşanma ve fer’ileri, eşya ve ziynet alacakları, mal rejimi alacakları ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti konusunda anlaşan bir protokol sunmuştur. Daire, protokol hükümleri dikkate alınarak ve taraflar bizzat dinlenerek karar verilmesi için hükmü bozmuştur.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 02.03.2026 tarihli ve 2025/10999 E., 2026/2371 K. sayılı kararında ise taraflar çekişmeli davalar sürerken başka bir aile mahkemesinde anlaşmalı olarak boşanmıştır. Daire, bu durumda tarafların birbirine kusur yüklemesinin mümkün olmadığını ve “artık haklılık araştırması (6100 sayılı Kanun md. 331) da yapılamaz” diyerek bir taraf yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini bozma sebebi saymıştır.
Masrafları Ödeyemeyen Kişi Adli Yardımdan Nasıl Yararlanır?
Adli yardım, yargılama giderlerini ödeme gücü olmayan kişinin bu giderlerden geçici olarak muaf tutulmasıdır. Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilir (HMK’nın 334. maddesinin birinci fıkrası). Talep, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeden istenir (HMK’nın 336. maddesi).
Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmesi ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır (334. maddenin üçüncü fıkrası). Maddenin ikinci fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 24.09.2024 tarihli ve E: 2024/78, K: 2024/164 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
HMK’nın 335. maddesinin birinci fıkrası:
“Adli yardım kararı, ilgiliye, aşağıdaki hususları sağlar:
a) Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet.
b) Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet.
c) Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi.
ç) Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.”
Mahkeme, talepte bulunanın bu hususlardan yalnız bir kısmından yararlanmasına da karar verebilir; adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (HMK’nın 335. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları).
Talep ve itiraz. Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte dayandığı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri sunmak zorundadır. Kanun yollarına başvuru sırasında talep bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır; talebe ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (HMK’nın 336. maddesi). Mahkeme talep hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir; ancak talep halinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. Ret kararında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebi açıkça belirtilir. Ret kararına karşı tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe verilerek itiraz edilebilir; mahkeme dosyayı inceleme için numara olarak kendisini izleyen daireye, son daire için birinci daireye, tek daire varsa en yakın görevli mahkemeye gönderir ve itiraz sonucu kesindir (HMK’nın 337. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları). Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz (HMK’nın 337. maddesinin üçüncü fıkrası).
Kaldırılma. Kişinin mali durumu hakkında kasten veya ağır kusuru sonucu yanlış bilgi verdiği ortaya çıkar ya da mali durumu sonradan yeteri derecede iyileşirse adli yardım kararı kaldırılır (HMK’nın 338. maddesi).
Dava sonunda ne olur? Adli yardımdan yararlanmak, giderlerin hiç ödenmeyeceği anlamına gelmez:
HMK’nın 339. maddesi:
“(1) Adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avanslar dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunur. Adli yardımdan yararlanan kişinin haksız çıkması hâlinde, uygun görülürse yargılama giderlerinin en çok bir yıl içinde aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesine karar verilebilir.
(2) Adli yardım kararından dolayı Devletçe ödenen veya muaf tutulan yargılama giderlerinin tahsilinin, adli yardımdan yararlananın mağduriyetine neden olacağı mahkemece açıkça anlaşılırsa, mahkeme, hükümde tamamen veya kısmen ödemeden muaf tutulmasına karar verebilir.”
Adli yardım, yararlanan kişinin kendi yapacağı giderleri kapsar; davayı kaybederse karşı tarafın yaptığı yargılama giderleri ve karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücreti ona yüklenir (HMK’nın 326. maddesi). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.04.2022 tarihli ve 2020/123 E., 2022/620 K. sayılı kararına göre HMK’nın 339. maddesindeki giderler Devletçe avans olarak ödenip tahsili ertelenen giderlerdir ve “bu kapsama, yargılamanın sonucunda taraf vekilleri lehine mahkemece, haksız çıkan taraftan tahsil edilmek üzere kanunen takdir edilen vekâlet ücretleri girmez”. Bu nedenle mahkeme, 339. maddenin ikinci fıkrasına dayanarak karşı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücretinden indirim yapamaz.
Örneğin yukarıda anılan 08.06.2026 tarihli 2. Hukuk Dairesi kararının sonuç kısmında, adli yardımdan yararlanması nedeniyle başlangıçta alınmamış olan karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının temyiz edene yükletilmesine karar verilmiştir.
Barodan avukat istenmesi. Avukatlık Kanunu’na göre adli yardım, avukatlık ücretlerini ve diğer yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara avukatlık hizmetlerinin sağlanmasıdır (Avukatlık Kanunu’nun 176. maddesi). Bu hizmet baro merkezlerinde baro yönetim kurullarınca oluşturulan adli yardım bürosu tarafından yürütülür (177. madde).
Mahkemenin HMK’nın 334 ila 340. maddeleri kapsamında verdiği adli yardım kararı ile baronun Avukatlık Kanunu’nun 176 ve devamı maddeleri uyarınca avukat görevlendirmesi ayrı işlemlerdir; mahkemeden adli yardım alınması, barodan avukat görevlendirilmesini kendiliğinden sağlamaz. Avukat temini, davanın avukatla takibi gerekiyorsa ve mahkeme bunu uygun görürse HMK’nın 335. maddesinin birinci fıkrasının ç bendi uyarınca ayrıca değerlendirilir.
- İstem adli yardım bürosuna veya temsilcilerine yapılır; istek sahibi isteminde haklı olduğunu delilleriyle kanıtlamak zorundadır. İstem reddedilirse ilgili, yazıyla ya da sözlü olarak baro başkanına başvurabilir; baro başkanının kararı kesindir (178. madde).
- İstem kabul edilirse büro bir veya birkaç avukatı görevlendirir; görevlendirilen avukat, görev yazısı kendisine ulaşınca avukatlık hizmetini yerine getirmekle yükümlü olur (179. madde).
- Davadan haklı çıkan adli yardımdan yararlanan kişinin, avukat ücretinden başka, yararlandığı kısmın yüzde beşi adli yardım bürosunun gelirleri arasında sayılmıştır (180. maddenin birinci fıkrasının e bendi).
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası toplam ne kadar tutar?
Avukatlık ücreti hariç resmi giderlerin toplamı, 12.11.2026 itibarıyla iki taraflı bir davada 4.994 TL’dir: başvurma harcı 732 TL, maktu karar ve ilam harcı 732 TL ve gider avansı 3.530 TL. Avukatla takipte vekaletname suret harcı 104 TL ve vekalet pulu 164 TL eklenir ve toplam 5.262 TL olur. Asgari avukatlık ücreti 62.000 TL eklendiğinde avukatla takipte KDV hariç asgari toplam 67.262 TL, %10 KDV dahil 73.462 TL’dir. Bilirkişi, keşif ve tanık giderleri ile bağımsız istemlerin nispi harcı bu tutara dahil değildir.
Boşanma davasında avukatlık ücreti en az ne kadar olabilir?
3 Kasım 2026’dan itibaren yürürlükteki 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre aile mahkemelerinde görülen boşanma davasında maktu asgari ücret 62.000 TL’dir. Bu tutarın altında ücret kararlaştırılamaz; sonraki dönem tarifesi yayımlandığında tutar değişir.
Anlaşmalı boşanma davasında avukatlık ücreti ne kadardır?
Bağlayıcı alt sınır tarifedeki 62.000 TL’dir. Baroların 2026 yılı tavsiye çizelgelerinde anlaşmalı boşanma davası için Ankara Barosu 114.100 TL, İstanbul Barosu 108.750 TL öngörmüştür; bu tutarlar bağlayıcı değildir.
Çekişmeli boşanma davasında avukatlık ücreti ne kadardır?
Bağlayıcı alt sınır yine tarifedeki 62.000 TL’dir. Baroların 2026 yılı tavsiye çizelgelerinde çekişmeli boşanma davası için Ankara Barosu 228.200 TL, İstanbul Barosu 188.500 TL öngörmüştür. Maddi ve manevi tazminat istemli çekişmeli boşanma davasında iki çizelge de dava değerinin %16’sını öngörür; alt sınır Ankara Barosunda 178.150 TL, İstanbul Barosunda 188.500 TL’dir.
Nafaka ve tazminat istemek harcı ve vekalet ücretini artırır mı?
Boşanmanın eki olan nafaka ve tazminat bakımından hayır. Bu talepler nispi harca tabi değildir ve kabul ya da reddi için ayrıca vekalet ücretine hükmedilmez. Ziynet alacağı gibi bağımsız istemler ise ayrı bir dava niteliğindedir; dava değeri üzerinden nispi harç ve nispi vekalet ücreti söz konusu olur.
Karşı taraf avukatlık ücretini öder mi?
Boşanma davası kabul edilirse kural olarak evet; ancak karşı tarafa yüklenen, avukatla yapılan sözleşmedeki ücret değil, mahkemenin tarifeye göre hükmettiği vekalet ücretidir. Boşanma davasında vekalet ücreti, boşanmanın kabulüne ya da reddine göre maktu olarak belirlenir; nafaka ve tazminatın kısmen reddi bu sonucu değiştirmez. Karşı tarafa yükletilen ücret tarifedeki tutardan az, üç katından fazla olamaz ve avukata aittir; AAÜT’nin 23. maddesindeki kötü niyetli veya haksız dava istisnası saklıdır. Karşılık dava açılmışsa her dava için ayrı ücrete hükmolunur.
Davadan feragat edilirse ya da dava kabul edilirse vekalet ücreti ne olur?
Feragat ya da kabul eden taraf, aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini öder (HMK’nın 312. maddesi). Anlaşmazlık ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar sona ererse vekalet ücretinin yarısına, sonra sona ererse tamamına hükmolunur (AAÜT’nin 6. maddesi). Boşanma davasında ise kabul tek başına hakimi bağlamaz (TMK’nın 184. maddesi).
Avukatlık ücreti tarifenin altında kararlaştırılabilir mi?
Hayır. Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesine göre avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz; ücretsiz dava alınması halinde durum baro yönetim kuruluna bildirilir.
Yüzdeye bağlı (nispi) avukatlık ücreti en fazla ne kadar olabilir?
Dava veya hükmolunacak şeyin değerinin %25’ini aşamaz (Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi). Kanun bu ücreti dava ya da hükmolunacak şeyin değerine bağladığı için, yüzdeye bağlı ücret değeri belli olan istemler, örneğin tazminat ve mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar bakımından söz konusu olabilir.
Avukatlık ücretinde hangi yılın tarifesi uygulanır?
Hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife uygulanır (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 21. maddesi).
Avukatlık ücretine KDV uygulanır mı?
Evet. Aile mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlerde ve bunlara bağlı kanun yollarında verilen avukatlık hizmetlerinde KDV oranı %10’dur.
Gider avansının kullanılmayan kısmı geri verilir mi?
Evet. Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme, kullanılmayan kısmın iadesine kendiliğinden karar verir (HMK’nın 333. maddesi). Para, bildirilen hesaba aktarılır; hesap numarası bildirilmemişse PTT aracılığıyla adreste ödemeli olarak gönderilir.
Ücretsiz boşanma avukatı bulunabilir mi?
Evet, ancak muafiyet geçicidir: adli yardım koşullarını taşıyan kişi için, ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temin edilebilir (HMK’nın 335. maddesi). Avukat, baronun adli yardım bürosuna başvurularak da istenebilir (Avukatlık Kanunu’nun 178. maddesi). Ertelenen giderler ve Devletin ödediği avanslar davada haksız çıkan kişiden tahsil edilir; mahkeme tahsilin mağduriyete yol açacağını açıkça görürse tamamen ya da kısmen muaf tutabilir (HMK’nın 339. maddesi). Davayı kaybeden yararlanıcıya karşı tarafın vekalet ücreti de yüklenir ve bu ücret 339. maddedeki muafiyetin kapsamında değildir.
Boşanma davasında avukatla temsil zorunlu mudur?
Hayır. Kanun vekil ile takip edilmeyen davaları da öngörür; HMK’nın 323. maddesinin birinci fıkrasının g bendi, bu davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerini yargılama giderleri arasında sayar. Avukatla takipte ise avukatlık ücreti ve vekaletname giderleri doğar.
Mahkeme masrafları avukatlık ücretine dahil midir?
Hayır, hukuki nitelikleri itibarıyla ayrıdır. Harç, gider avansı, bilirkişi ve tebligat gibi yargılama giderleri avukatlık ücretinden ayrıdır. Bunların kim tarafından karşılanacağı ücret sözleşmesinde düzenlenebilir. Bu giderlerin kalemleri ve 2026 tutarları yazının dava açarken ödenen harç ve giderlere ilişkin bölümünde gösterilmiştir.
